Sự trẻ hóa của bệnh trĩ có liên quan mật thiết đến lối sống hiện đại thiếu lành mạnh. Những thói quen tưởng chừng vô hại như ngồi nhiều, ít vận động, ăn uống thiếu khoa học hay nhịn đi vệ sinh kéo dài đang âm thầm làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý hậu môn - trực tràng phổ biến nhất hiện nay. Bệnh xảy ra khi các đám rối tĩnh mạch ở vùng hậu môn - trực tràng bị giãn và phì đại quá mức, tạo thành búi trĩ.
Người mắc bệnh trĩ thường có các biểu hiện như:
- Đau rát hậu môn.
- Chảy máu khi đi đại tiện.
- Táo bón kéo dài.
- Sa búi trĩ.
- Ngứa ngáy, khó chịu vùng hậu môn.
Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể chỉ gây khó chịu nhẹ. Tuy nhiên, nếu kéo dài mà không điều trị, bệnh có thể gây thiếu máu, viêm nhiễm, tắc mạch búi trĩ và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
7 lý do khiến bệnh trĩ ngày càng trẻ hóa
Nguyên nhân chính khiến bệnh trĩ xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ là do thay đổi thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống.
1. Lười vận động, ngồi nhiều
Đây là yếu tố nguy cơ phổ biến nhất gây nguy cơ mắc bệnh trĩ. Nhiều người trẻ dành phần lớn thời gian ngồi học, làm việc với máy tính hoặc sử dụng điện thoại trong thời gian dài. Việc ngồi liên tục khiến áp lực lên vùng hậu môn - trực tràng tăng cao, làm cản trở lưu thông máu và khiến các tĩnh mạch trĩ dễ bị giãn.
Đặc biệt, nhân viên văn phòng, tài xế, học sinh, sinh viên là những nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao do thường xuyên ngồi lâu và ít vận động.
2. Ăn ít chất xơ
Chế độ ăn thiếu rau xanh và trái cây khiến hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả, dễ gây táo bón. Khi bị táo bón, người bệnh thường phải rặn mạnh khi đi đại tiện, làm tăng áp lực lên tĩnh mạch hậu môn trong thời gian dài. Đây là yếu tố thuận lợi dẫn đến hình thành búi trĩ.
Hiện nay, nhiều người trẻ có xu hướng ăn thức ăn nhanh, đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn nhưng lại thiếu hụt chất xơ cần thiết cho cơ thể.
Chế độ ăn thiếu rau xanh và trái cây khiến hệ tiêu hóa hoạt động kém hiệu quả,
3. Uống không đủ nước
Nước đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của hệ tiêu hóa. Khi cơ thể thiếu nước, phân sẽ trở nên khô cứng, gây khó khăn khi đi đại tiện.
Nhiều người trẻ có thói quen uống ít nước, thay vào đó là sử dụng nước ngọt có gas, trà sữa hoặc cà phê. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ táo bón mà còn ảnh hưởng xấu đến sức khỏe đường ruột.
4. Ăn nhiều đồ cay nóng, uống rượu bia
Các loại thức ăn cay nóng, nhiều gia vị hoặc sử dụng rượu bia thường xuyên có thể kích thích niêm mạc đường tiêu hóa, gây rối loạn nhu động ruột.
Tình trạng này kéo dài sẽ làm tăng áp lực lên vùng hậu môn – trực tràng và thúc đẩy bệnh trĩ tiến triển nhanh hơn.
5. Thói quen nhịn đi vệ sinh
Nhiều người vì bận rộn công việc hoặc ngại sử dụng nhà vệ sinh công cộng nên thường xuyên nhịn đại tiện.
Việc nhịn đi vệ sinh khiến phân lưu lại lâu trong ruột, trở nên khô cứng và gây táo bón. Đây là một trong những nguyên nhân âm thầm làm tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ ở người trẻ.
7. Chủ quan, ngại đi khám
Một trong những vấn đề đáng lo ngại là người trẻ thường chủ quan hoặc e ngại khi xuất hiện các triệu chứng bệnh trĩ. Do đây là vùng nhạy cảm nên nhiều người tự mua thuốc điều trị hoặc chịu đựng trong thời gian dài thay vì đi khám chuyên khoa. Điều này khiến bệnh tiến triển nặng hơn, gây đau đớn và khó điều trị.
Các bác sĩ cảnh báo, không phải mọi trường hợp chảy máu hậu môn đều là bệnh trĩ. Một số bệnh lý nguy hiểm như polyp trực tràng, viêm loét đại trực tràng hoặc ung thư đại trực tràng cũng có thể gây triệu chứng tương tự. Vì vậy, người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan khi có biểu hiện bất thường ở vùng hậu môn.
Bệnh trĩ ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?
Ngoài gây đau đớn và bất tiện trong sinh hoạt, bệnh trĩ kéo dài còn có thể gây nhiều biến chứng như:
Thiếu máu mạn tính do chảy máu kéo dài. Viêm nhiễm hậu môn. Tắc mạch búi trĩ gây đau dữ dội. Sa nghẹt búi trĩ. Ảnh hưởng đến tâm lý, chất lượng cuộc sống. Nhiều người bệnh cảm thấy tự ti, ngại giao tiếp hoặc hạn chế vận động do đau và khó chịu kéo dài.
Để phòng ngừa bệnh trĩ, các chuyên gia khuyến cáo cần xây dựng lối sống lành mạnh và duy trì thói quen sinh hoạt khoa học.
- Tăng cường chất xơ trong bữa ăn
Nên ăn nhiều rau xanh; trái cây tươi; ngũ cốc nguyên hạt; các loại đậu. Chất xơ giúp làm mềm phân, hỗ trợ hoạt động tiêu hóa và giảm nguy cơ táo bón.
- Uống đủ nước
Mỗi người nên uống khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày để duy trì hoạt động bình thường của hệ tiêu hóa.
- Tập thể dục thường xuyên
Duy trì vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp tăng nhu động ruột và cải thiện lưu thông máu vùng hậu môn - trực tràng. Các môn vận động nhẹ như đi bộ, đạp xe, yoga hoặc bơi lội đều có lợi cho sức khỏe.
- Không ngồi quá lâu
Nếu làm việc văn phòng, nên đứng dậy vận động sau mỗi 45 – 60 phút để giảm áp lực lên vùng hậu môn.
- Hạn chế rượu bia và đồ cay nóng
Giảm tiêu thụ thức ăn nhiều dầu mỡ, gia vị cay nóng và hạn chế sử dụng rượu bia giúp bảo vệ hệ tiêu hóa tốt hơn.
- Không nhịn đi vệ sinh
Nên tập thói quen đi đại tiện đúng giờ, tránh nhịn đại tiện hoặc ngồi quá lâu trong nhà vệ sinh. Bệnh trĩ hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu mỗi người duy trì lối sống lành mạnh và chủ động thăm khám sớm khi có triệu chứng bất thường.
