Nguyên nhân gây thoái hóa khớp gối
Thoái hóa khớp gối là bệnh lý phổ biến, khởi phát từ nhiều yếu tố như tuổi tác, cân nặng, di truyền hoặc chấn thương. Cụ thể:
- Tuổi tác: Đây là yếu tố hàng đầu. Khi tuổi cao, sụn khớp bị bào mòn do ma sát liên tục, khả năng chịu lực và đàn hồi kém đi. Bệnh thường xuất hiện ở người trên 60 tuổi, đặc biệt chiếm gần 80% ở nhóm đối tượng trên 75 tuổi.
- Yếu tố bẩm sinh: Các dị dạng trục khớp như khớp gối quá duỗi, quay ra ngoài hoặc quay vào trong (thoái hóa khớp gối thứ phát bẩm sinh) cũng là nguyên nhân gây bệnh.
- Tăng cân nhanh, béo phì: Trọng lượng cơ thể quá mức tạo áp lực đè nén lớn lên hệ thống xương khớp, đặc biệt là khớp gối.
- Chấn thương và vận động quá sức: Lao động nặng, chơi thể thao sai cách hoặc tập luyện cường độ cao gây tổn thương gân, sụn, dây chằng và túi hoạt dịch, làm thay đổi cấu trúc trục khớp.
- Lối sống ít vận động: Việc thiếu rèn luyện thể chất khiến hệ cơ xương khớp trở nên thiếu linh hoạt, lỏng lẻo và kém dẻo dai.
- Chế độ dinh dưỡng không hợp lý: Thực đơn thiếu dưỡng chất làm giảm tiết dịch khớp (chất nhờn). Bên cạnh đó, lạm dụng rượu bia và thiếu hụt Vitamin D, Canxi làm tăng nguy cơ hủy hoại sụn khớp.
- Bệnh lý nền: Các tổn thương viêm hoặc sự suy yếu của hệ miễn dịch trong các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, Gout, viêm cột sống dính khớp... có liên quan mật thiết đến thoái hóa khớp.
- Lạm dụng thuốc Corticoid: Dù có tác dụng chống dị ứng và kháng viêm, nhưng việc lạm dụng Corticoid trong thời gian dài sẽ làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
Biểu hiện của thoái hóa khớp gối
Triệu chứng của bệnh thường diễn tiến âm thầm và chia thành hai giai đoạn chính:
- Giai đoạn khởi phát: Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng còn mờ nhạt khiến người bệnh chủ quan. Những cơn đau khớp gối chỉ xuất hiện thoáng qua, cường độ nhẹ.
- Giai đoạn tiến triển: Khi tình trạng thoái hóa trở nặng, các triệu chứng bắt đầu xuất hiện dày đặc với mức độ nghiêm trọng hơn:
- Cơn đau tăng dần: Cảm giác đau nhức trở nên khó chịu, nhất là sau khi đi bộ đường dài, đứng quá lâu hoặc khi thực hiện các tư thế như cúi người. Cường độ đau tỉ lệ thuận với mức độ tổn thương của khớp.
- Tình trạng cứng khớp: Người bệnh thường cảm thấy khớp gối bị cứng, khó cử động vào buổi sáng khi mới thức dậy hoặc sau khi ngồi bất động trong thời gian dài.
- Sưng và viêm: Ngoài đau nhức, vùng khớp gối có dấu hiệu sưng tấy và đỏ hơn bình thường. Sự kết hợp giữa đau và sưng khiến việc di chuyển trở nên vô cùng khó khăn.
Thoái hóa khớp gối có chữa được không?
Thoái hóa khớp gối là bệnh lý xương khớp phổ biến ở người trung niên và cao tuổi. Vấn đề được nhiều người quan tâm là liệu căn bệnh này có thể điều trị dứt điểm hay không?
Thực tế, do đây là bệnh lý mãn tính gây ra bởi sự bào mòn tự nhiên của sụn khớp theo thời gian, nên không thể chữa khỏi hoàn toàn hoặc khôi phục khớp gối về trạng thái hoàn hảo như ban đầu. Mục tiêu chính của việc điều trị hiện nay là kiểm soát cơn đau, giảm thiểu quá trình thoái hóa và giúp người bệnh duy trì khả năng vận động tối ưu nhất.
Thoái hóa khớp gối gây ra các cơn đau mãn tính, làm suy giảm chức năng vận động.
Tuy vậy, bệnh vẫn có thể điều trị và kiểm soát tốt. Tùy vào mức độ bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp phù hợp như dùng thuốc giảm đau, kháng viêm, kết hợp vật lý trị liệu, tập luyện phục hồi chức năng và điều chỉnh lối sống. Ở giai đoạn sớm, việc điều trị đúng cách có thể giúp cải thiện triệu chứng hiệu quả và làm giảm tốc độ thoái hóa.
Với những trường hợp nặng hơn, phẫu thuật thay khớp gối có thể được cân nhắc để nâng cao chất lượng cuộc sống. Vì vậy, người bệnh nên thăm khám sớm và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
Phương pháp chữa thoái hóa khớp gối
- Sử dụng thuốc
Người bệnh sau khi đã thăm khám sẽ được bác sĩ chỉ định dùng một số nhóm thuốc như: Thuốc giảm đau và chống viêm: Sử dụng thuốc giảm đau thông thường (acetaminophen) hoặc thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs),... khi khớp đau hoặc có dịch; Thuốc chống thoái hóa tác dụng chậm (SYSADOA): Như Glucosamine sulfate, Chondroitin sulfate, Piascledine,... giúp hỗ trợ sụn khớp.
- Tiêm nội khớp
Tiêm nội khớp là phương pháp điều trị khá phổ biến nhờ hiệu quả giảm đau nhanh và ít xâm lấn. Các chất thường được sử dụng gồm acid hyaluronic giúp bôi trơn khớp, corticosteroid giúp giảm viêm, hoặc huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) hỗ trợ phục hồi mô tổn thương. Phương pháp này giúp cải thiện triệu chứng rõ rệt, đặc biệt ở giai đoạn trung bình, nhưng cần thực hiện đúng chỉ định để đảm bảo an toàn.
Ngoài ra, điều trị không dùng thuốc quan trọng nhất là giảm cân nếu bị quá cân, hướng dẫn phương pháp tập luyện chống thoái hóa khớp gối hiệu quả; Vật lý trị liệu để giảm đau, sửa chữa tư thế xấu và duy trì dinh dưỡng cơ ở cạnh khớp, điều trị các đau gân và cơ kết hợp, tránh cho khớp gối tổn thương không bị quá tải.
- Phẫu thuật
Khi tình trạng thoái hóa khớp quá nghiêm trọng và điều trị nội khoa không hiệu quả bác sĩ có thể cân nhắc việc thực hiện phẫu thuật. Các phương pháp phẫu thuật có thể sử dụng như nội soi khớp, thay khớp hoặc tạo hình khớp…. Điều trị dưới nội soi khớp (cắt lọc, bào, rửa khớp), khoan kích thích tạo xương (microfrature), cấy ghép tế bào sụn, mổ thay khớp.
