Việc bắt các vụ vận chuyển, tiêu thụ thịt bẩn liên tục từ TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Trung được phản ánh trên Sức khỏe&Đời sống đã gióng lên hồi chuông báo động về vấn nạn thịt bẩn, điều này khiến dư luận lo ngại và đặt câu hỏi: Nguồn gốc của thịt bẩn từ đâu ra?
Muôn nẻo đến người tiêu dùng
Phần lớn hàng nội tạng đông lạnh, không có nguồn gốc, xuất xứ từ nước ngoài, nhưng có điều lạ là các mặt hàng này vận chuyển từ biên giới vào nội địa qua tất cả các khâu, các trạm và phải đến tận những thành phố lớn, nơi tiêu thụ mới bị bắt giữ. Nếu trót lọt, số lượng những loại hàng thực phẩm bẩn sẽ được đóng thùng, ướp đá rồi chuyển đi khắp nơi để tiêu thụ.
Một nguyên nhân nữa của việc các mặt hàng thịt và nội tạng gia súc, gia cầm bẩn gia tăng hiện nay chính là việc quản lý nhập khẩu các loại mặt hàng này quá dễ. Theo số liệu của Cục Thú y, nếu như năm 2007, cả nước chỉ nhập khẩu hơn 44.170 tấn thịt đông lạnh các loại thì đến năm 2008 đã tăng vọt lên 119.130 tấn. Riêng 6 tháng đầu năm 2011, lượng thịt đông lạnh nhập về là hơn 57.200 tấn.
Thịt đông lạnh nhập khẩu về Việt Nam đủ các loại, miễn là có cung sẽ có cầu, từ các loại thịt trâu, bò, heo, gà... đến lục phủ ngũ tạng các loại gia súc, gia cầm. Ở đây có thể chỉ ra lỗ hổng về pháp luật đối với việc các mặt hàng mặc dù là hàng tạm nhập, tái xuất nhưng vẫn có thể thẩm lậu vào thị trường trong nước bởi lâu nay hàng tạm nhập, tái xuất không có quy định kiểm tra cụ thể nên các doanh nghiệp (DN) cho rằng hàng tạm nhập, tái xuất không được kiểm tra, không được can thiệp.
Lợi dụng việc này, không ít DN nhập thực phẩm đông lạnh để tái xuất, nhưng thực tế lại không tái xuất, mà tái chế để đưa vào tiêu thụ trong nội địa. Ngoài ra, để xảy ra tình trạng nhập khẩu thực phẩm đông lạnh kém chất lượng tràn lan như thời gian qua là do hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về vệ sinh thực phẩm chưa đầy đủ, đặc biệt đối với hàng phủ tạng, phụ phẩm gia súc, gia cầm.
Ví dụ như theo quy định, thịt nhập khẩu về sẽ cho phép thông quan trước, kiểm dịch sau. Lợi dụng quy định này, một số DN đã đưa hàng về kho nội địa, gây khó khăn cho việc kiểm tra, thậm chí có DN bán hàng ra thị trường trước khi được cấp giấy chứng nhận kiểm dịch. Trong khi, mức xử phạt cao nhất với các vi phạm trong lĩnh vực này chỉ 2 triệu đồng khiến nhiều DN không biết sợ vẫn làm liều.
Thịt bẩn được vận chuyển từ bên ngoài vào nội địa tiêu thụ bị cơ quan chức năng thu giữ. |
Trăm cái khổ?
Theo ghi nhận từ thị trường tiêu dùng, ngoài thịt từ động vật thì gan thường được làm patê; đuôi bò nấu cháo, nấu lẩu; các tạng phủ, lòng làm món nhậu. Móng cũng được tận dụng nấu lấy nước súp, nước lẩu. Chân gà thì chế biến thành chân gà rút xương, chân gà hấp hành, chân gà hầm vị thuốc, chân gà nướng…
Để xử lý những sản phẩm động vật bị hư, hôi thối này, các quán ăn, nhà hàng thường cho hóa chất tẩy mùi và kèm hóa chất tẩy trắng, rồi dùng phụ gia, phẩm màu, gia vị nồng độ thật cao để chế biến thành các món ăn mà người tiêu dùng rất khó để nhận ra. Theo TS. Phạm Thành Quân, Trưởng khoa Kỹ thuật hóa học - Trường đại học Bách khoa TP.HCM cho biết, chất tẩy thường là H2O2 hoặc NaClO, đây là chất tẩy dùng trong công nghiệp rất độc hại. Chất này vào cơ thể người sẽ gây hại cho cả hệ thống tiêu hóa.
Ngoài ra, còn có trường hợp sử dụng màu công nghiệp, tẩm ướp thực phẩm dễ dẫn đến nhiều chứng ung thư. Để phân biệt, người tiêu dùng cần lưu ý, thịt đã bị tẩm hóa chất khi ăn, thịt thường có độ dai, giòn bất thường, tức là khi cắn, thực phẩm sẽ bị đứt ngay. Đối với thịt được KD tại các chợ, nếu là thịt lợn tươi mới, da sẽ có màu trắng hơi hồng, mỡ trắng hồng, thớ thịt có màu hồng tự nhiên; dùng tay ấn vào sẽ nhận thấy có độ đàn hồi, độ rít… Trong khi đó, thịt hư, thối sẽ không còn đàn hồi, trơn, rỉ dịch, có màu đỏ sẫm, cắt bên trong có màu tái.
Còn ông Lê Thanh Vũ, cán bộ Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Trị cảnh báo: “Tôi đã từng tham khảo nhiều và thấy rằng các loại thịt, sản phẩm động vật từ nội tạng, chân móng... một khi đã bị hôi thối thì chỉ có thể làm phân bón. Tuyệt đối không chế biến làm thức ăn cho con người. Những món ăn chế biến từ những sản phẩm động vật bị hư, hôi thối chẳng những không có chất dinh dưỡng mà còn rất độc hại và có nguy cơ gây ung thư cho người sử dụng. Bởi thịt, nội tạng động vật khi đã bắt đầu hư hỏng, hôi thối, protein sẽ bị phân hủy, sản sinh ra rất nhiều chất độc. Như nội tạng là gan thì bản thân nó là cơ quan xử lý độc chất cho động vật khi còn sống, đến khi chết, phân hủy thì càng độc hại hơn nữa”.
“Hơn nữa, ngay cả khi các sản phẩm thịt động vật cho dù không bị hư, không bị biến chất, nhưng nếu không qua khâu kiểm dịch thú y thì cũng rất nguy hiểm. Bởi đó có thể là những sản phẩm không rõ nguồn gốc, sản phẩm từ động vật mắc bệnh than, bệnh lở mồm long móng, nhiễm vi sinh, nhiễm vi khuẩn E.coli, hoặc heo mắc bệnh tai xanh, bệnh cúm...” - ông Vũ cho biết thêm.
Mời xem tiếp kỳ 4: Phù phép từ thực phẩm bẩn thành “sạch”
NHÓM PV-CTV
Mới đây nhất, ngày 4/3, Trạm Kiểm dịch động vật Thủ Đức (TP.HCM) phối hợp Đội Cảnh sát giao thông Rạch Chiếc kiểm tra phát hiện 2.904kg gà làm sẵn và 36kg lòng gà bốc mùi hôi thối trên xe khách Xuân Trang, BKS 60S 9770. Chủ xe không xuất trình được giấy chứng nhận kiểm dịch. Theo lời khai của tài xế, số hàng trên ông nhận chở thuê cho chủ hàng Nguyễn Thị Kim Anh (ngụ huyện Định Quán, Đồng Nai) về xã An Long, huyện Tam Nông (Đồng Tháp). Đoàn kiểm tra đa lập hồ sơ vi phạm hành chính và buộc tiêu hủy toàn bộ số hàng nói trên. |
