Thiếu và thừa

Thời sự
Lực lượng lao động trẻ, tiên tiến với khát vọng và năng lực làm giàu được xem là yếu tố có ý nghĩa rất quan trọng cho sự thành công của “mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới”.
Lực lượng lao động trẻ, tiên tiến với khát vọng và năng lực làm giàu được xem là yếu tố có ý nghĩa rất quan trọng cho sự thành công của “mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới”. Thế nhưng, trên thực tế, lực lượng lao động trẻ không mấy mặn mà với sản xuất nông nghiệp. Họ rời quê hương, đi tìm công việc mới có thu nhập cao hơn, để lại một nông thôn thiếu lao động đang diễn ra phổ biến hiện nay ở các địa phương.

Những hình ảnh làng quê thiếu thanh niên đang ở độ tuổi lao động thể hiện rõ ràng nhất trên các cánh đồng, không khó bắt gặp những công việc nhà nông hiện nay, hầu như chỉ còn người già thực hiện. Còn lớp trẻ thì không mấy mặn mà, nhất là khi tốc độ đô thị hóa ngày càng cao.

Bà Nguyễn Thị Hạ, một người nông dân đã ngoài 60 ở Ý Yên, Nam Định cho biết, vì ở nhà vất vả quá nên con trẻ phải đi ra ngoài kiếm sống tứ xứ, cả năm mới về một lần. Con cháu đi làm ăn xa, những công việc nặng nhọc đều dồn lên đôi vai già của bà trong nhiều năm nay.

Đất nước tiến lên công nghiệp hóa, một điều tất yếu là lực lượng lao động trong  nông nghiệp sẽ giảm bởi sự thu hút của công nghiệp, dịch vụ và các ngành khác. Điều này sẽ ảnh hưởng đến chất lượng lao động tại các vùng nông thôn. Nhiều địa phương cho rằng với lực lượng lao động còn lại chủ yếu là già yếu sẽ rất khó thực hiện được mục tiêu xây dựng nông thôn mới.

Với khoảng 70% dân số Việt Nam được sinh sống tập trung ở các vùng nông thôn - nơi đây xưa nay vẫn được xem là nguồn cung cấp và bổ sung lao động cho thành thị - lại đang tồn tại một nghịch lý là: nông thôn thì thiếu lao động, còn thành thị lại thừa! Thói quen lên phố tìm việc của lao động trẻ hiện nay đã để lại nhiều hệ lụy như: mất cân đối lao động, sự chênh lệch giàu nghèo và vô hình trung đã rút ra khỏi nông thôn những lực lượng lao động ưu tú nhất.

Cũng có những đề án về đào tạo nghề cho nông nghiệp nông thôn thực hiện còn có nhiều bất cập, bởi vì làm chưa đúng, chưa trúng nên hiệu quả đào tạo nghề thấp, vì thế, giải quyết việc làm cho lao động cũng hạn chế và chưa huy động được sức mạnh của các chuyên gia và những người có kinh nghiệm như các nghệ nhân trong dạy nghề cho thanh niên. Không ít nhà quản lý cho rằng, đào tạo nghề cho nông thôn là một mục tiêu lớn được đặt ra nhằm góp phần đưa Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp vào năm 2020, song xung quanh nhiệm vụ này còn có nhiều bất cập. Từ việc lao động không có việc làm sau đào tạo; đào tạo không phù hợp với thực tiễn công việc đến quy hoạch nhân lực chưa rõ ràng... Đây vẫn đang là bài toán vẫn chưa có lời giải phù hợp.

Xây dựng cánh đồng mẫu lớn và đào tạo nghề là hai phương pháp được nhiều tỉnh trong cả nước lựa chọn thực hiện với mong muốn giữ lao động trẻ ở lại trên mảnh đất quê hương. Đó là một sự kỳ vọng. Tuy nhiên, sẽ là không hợp lý nếu chỉ kêu gọi lực lượng lao động trẻ gắn bó với nông thôn mà thiếu đi những chính sách cụ thể về khoa học kỹ thuật, đất đai, tính cơ giới hóa... kể cả chính sách về quyền lợi của người lao động để thu hút họ. Và như vậy, nghịch lý thiếu thừa lao động giữa nông thôn và thành thị vẫn là vấn đề nan giải cần phải giải quyết sớm để tránh tình trạng mất cân bằng lao động gây ra những hệ lụy không tốt trong thời gian tới.          
 
 Ngọc Minh

Ý kiến của bạn