Hồi sức sơ sinh (HSSS) là một khâu quan trọng để đảm bảo sức khỏe ban đầu cho bé. Nhưng hiện nay, các trạm y tế tuyến xã ở tỉnh Phú Yên, trang thiết bị cho HSSS như máy hút đờm, máy thở, bàn sơ sinh, thuốc hồi sức... rất hiếm. Trong khi đó, muốn chuyển lên tuyến trên để an toàn cho mẹ và bé thì lại thiếu phương tiện.
Thiếu đủ thứ!
Trưởng Trạm y tế xã Phú Mỡ (huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên) La O Hóa, cho biết: "Chưa có thiết bị HSSS nên lâu nay chúng tôi chỉ làm theo kinh nghiệm là chính. Những ca nguy hiểm phải đợi xe cấp cứu ở bệnh viện huyện hoặc chờ bác sĩ lên hỗ trợ kỹ thuật. Năm ngoái, tại trạm có một trường hợp em bé bị nhẹ cân và yếu sau khi sinh, nhưng trạm không có phương tiện hồi sức nên đã tử vong sau vài giờ".
Nữ hộ sinh Phạm Thị Nghĩa, Trạm y tế xã Cà Lúi (huyện Sơn Hòa), kể: Mỗi lần có ca đẻ khó, không có thiết bị hỗ trợ, chúng tôi phải chuyển lên huyện rồi đưa tiếp về tỉnh cho yên tâm. Còn trường hợp đưa được bé đi, mẹ ở lại thì thiếu bình ôxy... cũng rất nguy hiểm.
Không chỉ ở miền núi mà ngay tại các xã đồng bằng, tình hình cũng khó khăn không kém. Nữ hộ sinh Nguyễn Thị Nguyệt (xã Hòa Tân Tây, huyện Tây Hòa), bức xúc: Cả trạm chỉ có ống nghe tim thai nhưng khi rõ khi không, rất tai hại. Có lần, tôi khám thai cho một sản phụ, lúc ấy, nghe tim thai còn đập. Vậy nhưng sáng hôm sau, đưa ra Bệnh viện đa khoa Phú Yên thì thai nhi đã chết trong bụng, may mà cứu được mẹ.
Trưởng trạm y tế xã Xuân Hòa (huyện Sông Cầu) Phạm Ngọc Sáng nói: "Ống hút đờm dãi bị hư mấy tháng nay vẫn chưa được thay cái mới. Máy thở, máy nghe tim thai chẩn đoán bệnh... cũng thiếu. Thành ra, gặp ca nào không thuận là chúng tôi phải chuyển đi ngay".
 Trạm y tế xã rất cần trang thiết bị hồi sức sơ sinh. |
Mất an toàn cho mẹ và bé
Theo Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản Phú Yên - Nguyễn Anh Tuấn, trước đây, chức năng chính của các trạm y tế xã là chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng bệnh và chống dịch. Hiện nay, do nâng chuẩn để đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngay tại cơ sở nên trang thiết bị thiếu nhiều. Trong khi đó, tỉnh dành 50-60% kinh phí đầu tư cho hệ thống điều trị tuyến huyện, tỉnh, còn lại sử dụng cho hệ dự phòng và đào tạo. Kinh phí đầu tư cho tuyến xã chưa có kênh riêng, hoạt động chủ yếu dựa vào kinh phí trích từ chương trình kế hoạch hóa gia đình. Ngoài ra, do hiện nay người dân đăng ký mua bảo hiểm y tế chủ yếu ở tuyến trên nên tuyến xã bị bỏ ngỏ.
Theo ông Tuấn, trước mắt, các trạm y tế xã cần được trang bị những dụng cụ hỗ trợ như: bóp bóng, ống nghe tim thai, đèn sưởi ấm, ống hút đờm dãi, cấp thuốc hồi sức cho bé và cán bộ thường xuyên được đào tạo, trang bị kiến thức về HSSS. Còn về lâu dài, cần định hẳn một nguồn ngân sách cho tuyến xã và sớm ổn định tổ chức.
Bà Nguyễn Thị Đoàn, nguyên Điều dưỡng trưởng Bệnh viện Từ Dũ (TP. Hồ Chí Minh) về công tác ở Phú Yên, nói: Những thiết bị thiết yếu nhất cho HSSS ở các trạm y tế thì dứt khoát phải có. Như vậy, chúng tôi mới có thể chuyển giao các công nghệ mới nhất về lĩnh vực này được.
Thực hiện tốt HSSS cho mẹ và bé sẽ giảm tỉ lệ tử vong, đặc biệt là khi có sự hỗ trợ tích cực của những trang thiết bị hiện đại giúp xử lý thành công những tình huống nguy cấp. Đó là khẳng định của đoàn công tác Bệnh viện Từ Dũ trong chuyến về chuyển giao kỹ thuật và tập huấn HSSS cho cán bộ y tế, xã, phường, thị trấn ở Phú Yên mới đây. Nhưng rõ ràng, khi mà các trạm y tế xã còn chưa có đủ những dụng cụ hỗ trợ HSSS cơ bản thì nguy cơ mất an toàn của những ca sinh nở tại tuyến y tế xã vẫn cứ treo lơ lửng...
Bài và ảnh: Thùy Thảo