Chỉ cần một bài hát vang lên, một mùi hương thoáng qua hay một câu nói bất chợt, bất kỳ ai trong chúng ta cũng có thể vô tình nhớ lại một vài khoảng ký ức xa xăm nào đó.
Nhưng đối với KCL, tên viết tắt của một thiếu niên 16 tuổi người Ba Lan, hiện tượng này diễn ra với tần suất dồn dập cùng mức độ chi tiết đến kinh ngạc.
Một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Cortex xác nhận KCL là một trong những trường hợp hiếm hoi trên thế giới sở hữu hội chứng trí nhớ tự thuật siêu việt. Khả năng tái hiện các sự kiện cá nhân trong quá khứ của cậu được đánh giá là vượt qua 99,9% dân số trên toàn thế giới.
KCL là một trong những trường hợp hiếm hoi trên thế giới có trí nhớ về ký ức cá nhân vượt quá 99,9% dân số thế giới. Ảnh minh họa: Sun
Trường hợp đặc biệt này bắt đầu thu hút sự chú ý, khi KCL chủ động liên hệ với nhà nghiên cứu tâm lý học Krystian Barzykowski thuộc Đại học Jagiellonian (Ba Lan). Thiếu niên này chia sẻ bản thân có thể nhớ lại những sự kiện diễn ra khi mới 3 tháng tuổi.
KCL khẳng định cảm giác về một dòng trải nghiệm ý thức liên tục xuất hiện từ năm 3 tuổi và kể từ mốc thời gian đó, hầu hết ký ức của cậu đều chi tiết và luôn trong trạng thái sẵn sàng truy xuất. Thậm chí, cậu ước tính mình dành khoảng 5-7 tiếng mỗi ngày chỉ để suy ngẫm về những gì đã trôi qua.
Để kiểm chứng tính xác thực, nhóm nghiên cứu đã tiến hành chuỗi bài đánh giá trực tuyến do KCL sống ở xa. Thiếu niên 16 tuổi này phải tham gia các bài kiểm tra trí nhớ liên quan đến sự kiện công cộng, cũng như các mốc thời gian ngẫu nhiên trong cuộc đời mình.
Kết quả cho thấy, KCL đạt tỷ lệ chính xác 51% khi nhớ ngày tháng sự kiện chung, vượt xa mức trung bình 20,38% của nhóm đối chứng. Khi được hỏi về các sự kiện cá nhân theo ngày ngẫu nhiên, độ chính xác của cậu lên tới 83%, trong khi người bình thường chỉ đạt khoảng 28,75%.
Điều khiến giới khoa học bất ngờ hơn cả không nằm ở khả năng lưu trữ thông tin chủ động, mà ở cách các ký ức tự động tìm đến KCL. Trong bài kiểm tra khả năng tập trung trên máy tính, các nhà nghiên cứu đã ngắt lời KCL ở những thời điểm ngẫu nhiên để ghi nhận suy nghĩ trong đầu cậu.
Kết quả ghi nhận có đến 87% các suy nghĩ bộc phát khi tâm trí cậu xao nhãng khỏi nhiệm vụ chính là những ký ức về quá khứ của bản thân. Tỷ lệ này ở những người bình thường chỉ dừng lại ở mức 39%.
Sự vượt trội này không đồng nghĩa với việc KCL là một "siêu nhân" về mặt trí tuệ hay sở hữu trí nhớ hình ảnh hoàn hảo. Các chỉ số về sự tập trung, trí nhớ làm việc hay chức năng điều hành não bộ của cậu hoàn toàn tương đồng với bạn bè đồng trang lứa.
Các chuyên gia chỉ ra rằng, hội chứng này phản ánh sự nhạy cảm đặc biệt đối với các tác nhân gợi nhớ và mức ngưỡng thấp hơn khi truy xuất thông tin cá nhân. Quá khứ của KCL không phải được lưu trữ nhiều hơn, mà là dễ dàng bộc phát hơn khi xuất hiện các yếu tố kích thích nhỏ nhất.
Kể từ khi trường hợp đầu tiên được mô tả chính thức vào năm 2006, thế giới hiện mới chỉ ghi nhận dưới 100 người mang hội chứng trí nhớ tự thuật siêu việt. Việc KCL liên tục sống trong dòng chảy quá khứ đặt ra câu hỏi liệu đây là một món quà hay một gánh nặng tâm lý.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh, đây mới chỉ là một trường hợp đơn lẻ và khoa học sẽ cần thêm nhiều thử nghiệm quy mô lớn để hiểu rõ hơn về cơ chế vận hành kỳ diệu của bộ não con người.