Ô tô tăng nhanh, đô thị thiếu chỗ đỗ
Sở Xây dựng Nghệ An vừa lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết của HĐND tỉnh, đề xuất mức phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè để trông giữ phương tiện tại 6 phường thuộc khu vực đô thị Vinh. Theo cơ quan này, nhu cầu đỗ xe ngày càng tăng, trong khi hệ thống bãi đỗ công cộng vẫn còn hạn chế.
Việc bố trí các điểm trông giữ xe tại những vị trí đủ điều kiện được kỳ vọng đáp ứng một phần nhu cầu của người dân, đồng thời đưa hoạt động đỗ xe vào quy củ.
Tuy nhiên, khi hạ tầng chưa theo kịp tốc độ gia tăng phương tiện, đề xuất thu phí cũng đặt ra nhiều vấn đề cần làm rõ: người dân sẽ đỗ xe ở đâu, những tuyến đường nào được phép sử dụng lòng đường, vỉa hè để trông giữ xe và số chỗ đỗ liệu có đủ đáp ứng nhu cầu thực tế?

Ô tô đỗ trên vỉa hè tại một tuyến đường ở phường Thành Vinh, trong bối cảnh các điểm đỗ xe công cộng còn hạn chế. Ảnh: Song Hoàng.
Chị Nguyễn Ánh Nguyệt, chủ một quán cà phê trên đường Nguyễn Tài (phường Thành Vinh), lo ngại việc thu phí đỗ xe có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, nhất là khi khách hàng chưa quen với việc phải trả tiền để dừng, đỗ phương tiện.
"Những mặt hàng có giá trị tiền lớn nếu mất thêm 10.000 đồng tiền phí đỗ xe thì không sao, nhưng những mặt hàng ít tiền hoặc ăn sáng thì đó là số tiền khá lớn. Một số người có thể ngại và chuyển sang sử dụng dịch vụ ở những tuyến đường không thu phí đỗ xe", chị Nguyệt nói.
Nỗi lo của chị Nguyệt không phải không có cơ sở. Tại 6 phường thuộc vùng đô thị Vinh, số lượng ô tô cá nhân ngày càng tăng, trong khi hạ tầng dành cho việc đỗ xe chưa đáp ứng kịp. Nhiều tuyến phố có lòng đường hẹp, nhà dân không có chỗ để xe nên không ít chủ phương tiện chọn vỉa hè làm nơi đỗ ô tô.
Thời gian qua, lực lượng công an đã xử phạt nguội nhiều trường hợp đỗ xe trái quy định trên vỉa hè, với mức phạt từ 800.000 - 1 triệu đồng. Với những người không có chỗ đỗ xe riêng, việc tìm một vị trí hợp pháp để gửi ô tô không dễ. Đỗ trên vỉa hè có thể bị xử phạt, còn dưới lòng đường lại phụ thuộc vào việc tuyến phố có được phép tổ chức trông giữ phương tiện hay không.

Nhiều tuyến phố ở khu vực đô thị Vinh có lòng đường hẹp, thiếu không gian dành riêng cho việc trông giữ phương tiện. Ảnh: Song Hoàng.
Theo ghi nhận, khu vực đô thị Vinh hiện có một bãi đỗ xe công cộng tại phường Thành Vinh do Trung tâm Cung ứng dịch vụ công của phường quản lý. Tuy nhiên, bãi xe không có mái che, chưa đáp ứng được nhu cầu gửi xe dài ngày của người dân sinh sống ở khu vực lân cận.
Ông Đinh Nho Tài, Phó chủ tịch UBND phường Thành Vinh, cho biết số lượng ô tô cá nhân tăng nhanh trong khi hạ tầng giao thông đô thị chưa đáp ứng nhu cầu đỗ xe. Tình trạng ô tô đỗ trên vỉa hè không chỉ chiếm dụng không gian dành cho người đi bộ mà còn làm hư hỏng kết cấu vỉa hè.
"Điển hình là đường Nguyễn Thị Minh Khai, vỉa hè đã được cải tạo, lát đá tự nhiên nhưng nhiều xe ô tô leo lên đỗ khiến đá bị vỡ. Chức năng của vỉa hè chỉ dành cho người đi bộ, nền được thiết kế chịu lực yếu, không thể chịu được tải trọng của ô tô", ông Tài nói và cho biết, việc tổ chức các điểm đỗ xe có thu phí tại những vị trí đủ điều kiện là giải pháp cần thiết để lập lại trật tự đô thị, hạn chế tình trạng phương tiện tùy tiện chiếm dụng vỉa hè.
Cần thêm những bãi đỗ xe công cộng
Không chỉ tổ chức thu phí trên những tuyến đường đủ điều kiện, bài toán lâu dài của đô thị Vinh vẫn là phát triển hệ thống bãi đỗ xe công cộng, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người dân.
Ông Đinh Nho Tài cho biết thêm, phường Thành Vinh đang xây dựng phương án phát triển các bãi đỗ xe công cộng. Trong đó, địa phương tính đến hai phương thức, kêu gọi doanh nghiệp đầu tư, tự tổ chức quản lý và thu phí hoặc sử dụng ngân sách nhà nước để xây dựng, sau đó giao Trung tâm Cung ứng dịch vụ công quản lý, khai thác.

Ô tô đỗ kín hai bên đường tại phường Thành Vinh. Ảnh: Song Hoàng
Theo ông Tài, việc có thêm các bãi đỗ xe sẽ góp phần giảm áp lực tại những khu vực đông dân cư, các tuyến phố có lòng đường hẹp, đồng thời hạn chế tình trạng ô tô đỗ tràn lên vỉa hè.
Một cựu cán bộ Sở Xây dựng Nghệ An cho rằng, thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè để trông giữ phương tiện là giải pháp có thể góp phần tạo nguồn thu ngân sách và đưa hoạt động đỗ xe vào nền nếp. Tuy nhiên, để người dân đồng thuận, việc thu phí cần đi cùng với phương án tổ chức giao thông hợp lý và hệ thống điểm đỗ xe đủ đáp ứng nhu cầu.
Nếu bãi đỗ xe công cộng vẫn thiếu, việc thu phí tại một số tuyến đường có thể chỉ giải quyết được một phần nhu cầu, trong khi áp lực tìm chỗ đỗ lại dồn sang những khu vực lân cận.
Thu phí có thể giúp quản lý những điểm đỗ xe trên lòng đường đi vào nền nếp. Nhưng với một đô thị đang thiếu chỗ gửi xe như Vinh, điều người dân cần không chỉ là thêm những vị trí phải trả tiền, mà còn là những bãi đỗ xe thuận tiện, đủ sức đáp ứng nhu cầu thực tế.
MỨC PHÍ ĐỖ XE DỰ KIẾN TẠI NGHỆ AN
Theo dự thảo đang được lấy ý kiến, mức phí trông giữ phương tiện được đề xuất từ 2.000 - 15.000 đồng/lượt vào ban ngày và 3.000 - 30.000 đồng/lượt vào ban đêm, tùy loại xe. Nếu đăng ký theo tháng, mức phí dao động từ 30.000 - 270.000 đồng.
Cụ thể, xe đạp, xe thô sơ có mức phí 2.000 đồng/lượt ban ngày, 3.000 đồng/lượt ban đêm và 30.000 đồng/tháng. Với xe máy, mô tô 2 bánh, các mức thu tương ứng là 3.000 đồng, 5.000 đồng và 45.000 đồng.
Đối với ô tô đến 7 chỗ, phí được đề xuất ở mức 10.000 đồng/lượt ban ngày, 20.000 đồng/lượt ban đêm và 180.000 đồng/tháng. Các loại ô tô có trọng tải hoặc số chỗ lớn hơn áp dụng mức thu cao hơn, tối đa 15.000 đồng/lượt ban ngày, 30.000 đồng/lượt ban đêm và 270.000 đồng/tháng.
Thời gian thu phí ban ngày được tính từ 6 giờ đến trước 22 giờ, ban đêm từ 22 giờ đến trước 6 giờ hôm sau. Mỗi lượt dừng, đỗ không quá 3 giờ; nếu vượt thời gian này, phương tiện sẽ bị tính thêm một lượt. Trường hợp đã nộp phí tháng, chủ phương tiện không phải trả thêm phí theo lượt hoặc theo khung giờ ngày, đêm tại cùng vị trí.
Với phương tiện đỗ liên tục trên 1 ngày đêm đến dưới 20 ngày đêm, mức phí được tính theo ngày, từ 4.000 - 35.000 đồng/ngày đêm tùy loại xe, nhưng không vượt quá mức phí tháng tương ứng.
Toàn bộ số tiền thu được từ hoạt động này sẽ nộp vào ngân sách nhà nước.
