Tàn nhang, nám da và các đốm sắc tố là những vấn đề da liễu thường gặp, đặc biệt ở phụ nữ sau tuổi 30 hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Tuy nhiên, ngoài yếu tố di truyền, nội tiết hay tia cực tím, chế độ dinh dưỡng thiếu cân đối cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành sắc tố da.
Nhiều nghiên cứu cho thấy thiếu hụt một số vitamin thiết yếu có thể làm rối loạn quá trình sản sinh melanin, thúc đẩy tình trạng tăng sắc tố, khiến da xuất hiện các đốm nâu, tàn nhang và xỉn màu. Việc bổ sung đầy đủ vi chất không chỉ hỗ trợ sức khỏe tổng thể mà còn góp phần duy trì làn da đều màu, khỏe mạnh.
Dưới đây là 4 loại vitamin quan trọng liên quan đến sức khỏe làn da và sắc tố da:
1. Thiếu hụt vitamin B12 có thể làm tăng sắc tố da
Vitamin B12 là vi chất cần thiết cho quá trình tạo máu, chuyển hóa tế bào và duy trì hoạt động của hệ thần kinh. Với làn da, vitamin B12 tham gia điều hòa quá trình tổng hợp sắc tố melanin. Một số nghiên cứu ghi nhận, thiếu vitamin B12 có thể liên quan đến tình trạng tăng sắc tố da, đặc biệt ở vùng bàn tay, bàn chân, mặt hoặc niêm mạc miệng. Nguyên nhân được cho là do rối loạn hoạt động của tế bào sản xuất melanin khi cơ thể thiếu hụt vitamin này kéo dài.
Ngoài ra, thiếu vitamin B12 còn có thể khiến da nhợt nhạt, khô và kém sức sống do ảnh hưởng đến quá trình tái tạo tế bào. Những người có nguy cơ thiếu vitamin B12 gồm người ăn chay trường, người cao tuổi, người mắc bệnh lý dạ dày – ruột hoặc hấp thu kém.
Để bổ sung vitamin B12, có thể tăng cường các thực phẩm như: Sữa và các sản phẩm từ sữa, trứng, cá và thịt nạc, đậu nành, ngũ cốc tăng cường vi chất...

Với làn da, vitamin B12 tham gia điều hòa quá trình tổng hợp sắc tố melanin.
2. Thiếu vitamin C da có thể trở nên xỉn màu
Vitamin C là một trong những vitamin được nghiên cứu nhiều nhất trong lĩnh vực da liễu. Đây là chất chống oxy hóa mạnh, có vai trò bảo vệ tế bào da trước tác động của gốc tự do và tia UV. Vitamin C còn tham gia vào quá trình tổng hợp collagen – thành phần giúp duy trì độ đàn hồi và cấu trúc của da. Khi cơ thể thiếu vitamin C, da có thể trở nên xỉn màu, kém đều màu và chậm phục hồi tổn thương.
Đáng chú ý, vitamin C có khả năng hỗ trợ ức chế enzyme tyrosinase – enzyme tham gia vào quá trình hình thành melanin. Vì vậy, bổ sung đủ vitamin C có thể góp phần hỗ trợ làm mờ đốm nâu và cải thiện sắc tố da.
Nhu cầu vitamin C khuyến nghị mỗi ngày ở người trưởng thành khoảng: Phụ nữ: 75 mg/ngày, nam giới: 90 mg/ngày. Người hút thuốc lá hoặc thường xuyên căng thẳng có thể cần lượng cao hơn.
Các thực phẩm giàu vitamin C gồm: Cam, quýt, bưởi, ổi, kiwi, dâu tây, bông cải xanh, ớt chuông... Tuy nhiên, vitamin C không phải "thuốc trị nám" và không thể thay thế các biện pháp bảo vệ da khác như chống nắng hoặc chăm sóc da đúng cách.
3. Thiếu vitamin D ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào sắc tố
Vitamin D được cơ thể tổng hợp chủ yếu khi da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Đây là vitamin quan trọng đối với xương, miễn dịch và cả sức khỏe làn da. Một số nghiên cứu cho thấy vitamin D có liên quan đến hoạt động của tế bào melanocyte – tế bào sản xuất sắc tố melanin. Khi thiếu vitamin D, hoạt động điều hòa sắc tố da có thể bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ da sạm màu hoặc xuất hiện đốm sắc tố. Ngoài ra, vitamin D còn tham gia vào quá trình tái tạo tế bào da và hỗ trợ hàng rào bảo vệ da tự nhiên.
Hiện nay, thiếu vitamin D khá phổ biến ở người ít tiếp xúc ánh nắng, làm việc trong nhà hoặc thường xuyên chống nắng quá mức. Để duy trì lượng vitamin D phù hợp, bạn có thể:
- Tiếp xúc ánh nắng buổi sáng ở mức hợp lý.
- Ăn cá béo như cá hồi, cá thu.
- Dùng sữa hoặc ngũ cốc tăng cường vitamin D.
- Bổ sung nấm, trứng, sữa chua...
Tuy nhiên, không nên phơi nắng quá lâu với mục đích làm đẹp da, vì tia UV vẫn là yếu tố hàng đầu gây lão hóa da và làm nặng thêm tình trạng nám, tàn nhang.

Thiếu vitamin D ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào sắc tố
4. Thiếu axit folic (vitamin B9) dễ xuất hiện tăng sắc tố
Axit folic, còn gọi là vitamin B9, tham gia vào quá trình tạo tế bào mới và tổng hợp DNA. Đây là dưỡng chất quan trọng đối với quá trình tái tạo da. Thiếu vitamin B9 có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu, khiến da xanh xao, không đều màu và dễ xuất hiện vùng tăng sắc tố. Một số trường hợp thiếu hụt kéo dài còn ảnh hưởng đến tốc độ phục hồi của da. Bên cạnh đó, vitamin B9 còn hỗ trợ chuyển hóa và giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định.
Nguồn thực phẩm giàu axit folic gồm:
- Rau lá xanh đậm.
- Các loại đậu.
- Bơ.
- Măng tây.
- Ngũ cốc tăng cường vi chất.
Phụ nữ mang thai hoặc chuẩn bị mang thai thường cần bổ sung axit folic theo hướng dẫn của bác sĩ để phòng dị tật ống thần kinh ở thai nhi.
Tàn nhang và nám da là tình trạng chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như di truyền, nội tiết, tia UV, tuổi tác, giấc ngủ, stress và chế độ ăn uống... Để hạn chế tàn nhang và đốm sắc tố, ngoài bổ sung vitamin đầy đủ, nên duy trì các biện pháp sau: Sử dụng kem chống nắng hằng ngày, hạn chế tiếp xúc nắng gắt, ngủ đủ giấc, ăn đa dạng thực phẩm, uống đủ nước, không tự ý dùng sản phẩm làm trắng da không rõ nguồn gốc…
Nếu xuất hiện các mảng sắc tố bất thường, lan rộng nhanh hoặc kèm ngứa, bong tróc, người dân nên khám chuyên khoa da liễu để được đánh giá nguyên nhân và hướng dẫn điều trị phù hợp.
Mời bạn xem thêm video:
7 lợi ích của vitamin C