Kết thúc World Cup, người hâm mộ bóng đá đang chờ đợi các giải vô địch quốc gia châu Âu trở lại. Tuy nhiên, sẽ không giống như những năm trước đây khi các kênh truyền hình như VTV3 và HTV2 phát sóng Serie A, VTC3 phát sóng Premier League, VCTV3 phát sóng La Liga, Bóng đá TV phát sóng Bundesliga. Năm nay, muốn theo dõi được các trận đấu bóng đá hấp dẫn tại các giải đấu trên thế giới người hâm mộ sẽ chỉ có cách chuyển sang hình thức truyền hình trả tiền.
Những năm trước đây, Premier League “du nhập” vào VN được VTV rồi VTC lần lượt nối nhau mua bản quyền. Các nhà đài này đã cạnh tranh ráo riết với mục đích có được chữ ký của đơn vị độc quyền phát sóng Premier League tại VN nhằm phục vụ khán giả và trả tiền cho đối tác thông qua hình thức bán quảng cáo. Người hâm mộ VN khi đó vẫn được phục vụ miễn phí vì VTV và VTC đã tìm được nhiều nguồn quảng cáo để trang trải cho mức chi lên đến hàng triệu USD. Tuy nhiên, do đơn vị nắm bản quyền phát sóng nắm được tình hình khán giả VN ngày càng ưa thích giải Ngoại hạng Anh nên đã đẩy giá lên rất cao khiến cho các nhà đài không thể kham nổi vì khoản thu từ quảng cáo cũng không đủ bù chi phí mua bản quyền. Trước tình hình đó, một kênh truyền hình mới đã xuất hiện (với tên gọi K ) tham gia vào các hoạt động mua bản quyền, nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường và trở thành đối tác nắm được nhiều bản quyền các giải bóng đá hàng đầu trên thế giới hiện nay tại Việt Nam. Đơn cử như giải Ngoại hạng Anh, kênh truyền hình K đã chính thức được Công ty MP Silva Pte Ltd là đơn vị sở hữu chính thức bản quyền giải Ngoại hạng Anh bán độc quyền phát sóng giải đấu này tại VN trong 3 năm (2010 - 2014) dành cho các trận ngày chủ nhật bắt đầu vào ngày 14/8. Bên cạnh đó, VTC cũng đã quyết tâm mua bản quyền các trận đấu ngày thứ bảy của Premier League và sẽ phát trên VTC-HD. Do vậy, năm nay sẽ chỉ có khán giả K được xem các trận đấu của giải ngoại hạng. Còn khán giả của VTC sẽ được xem các trận đấu trên kênh HD và chỉ được xem trong một ngày duy nhất là thứ bảy hàng tuần.
Muốn xem bóng đá, người hâm mộ chỉ còn cách sử dụng dịch vụ truyền hình trả tiền với giá không hề rẻ. |
Việc K chiếm lĩnh được nhiều bản quyền truyền hình các trận đấu bóng đá tại nhiều giải trên thế giới đã vô hình chung khiến cho phí xem truyền hình đội theo và không ai khác chính người tiêu dùng sẽ phải “gánh”. Giờ đây, người hâm mộ muốn xem các trận đấu bóng đá chỉ có cách phải trả tiền giá cao. Đồng ý rằng theo xu thế chung, sử dụng dịch vụ truyền hình sẽ phải mất phí, tuy nhiên, trả tiền ở mức độ nào là điều đòi hỏi cần có một sự hợp lý. Không thể cho rằng do mua bản quyền hết hàng triệu USD nên có quyền đặt giá để thu càng nhiều lợi nhuận càng tốt. Vẫn biết doanh nghiệp có quyền như vậy nhưng cũng phải nghĩ tới quyền lợi người tiêu dùng, không thể đưa ra giá ngất ngưởng rồi buộc người khác phải mua. Điều đáng nói nữa đó là tại sao chúng ta lại phải mua bản quyền truyền hình với giá cao ngất ngưởng đến vậy. Trước đây, VTC mua bản quyền (không độc quyền) với mức giá 1 triệu USD. Năm nay, các kênh truyền hình đua nhau đưa mức giá đội lên khủng khiếp, các đài phải chi tới hơn 13 triệu USD để mua bản quyền. Nguyên nhân chính là do các kênh truyền hình nắm bắt được sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà đài và sự hâm mộ bóng đá cuồng nhiệt của người dân tại Việt Nam nên đã mặc sức tăng giá và ung dung hưởng lợi. Nếu với tình hình này, một tiền lệ xấu sẽ diễn ra và giá không hiểu sẽ còn bị đẩy lên đến mức nào.
Hiện nay, quy chế quản lý truyền hình trả tiền đang được Bộ Thông tin và Truyền thông trình Chính phủ. Nếu có quy chế này, bước đầu sẽ có vận dụng, điều chỉnh hoạt động này. Thiết nghĩ, dịch vụ truyền hình trả tiền, ngoài quyền lợi, doanh nghiệp nên có trách nhiệm đối với cộng đồng, xã hội vì đây là lĩnh vực kinh doanh đặc thù. Mặt khác, nếu trong trường hợp chưa có sự điều chỉnh của pháp luật thì doanh nghiệp cũng cần có ứng xử hài hòa và quan tâm đến quyền lợi của người dân.
N.Tuấn