Trong thời điểm hiện nay, khi nhiều người dân và doanh nghiệp (DN) chân chính rất khó vay tiền ngân hàng để đầu tư mở rộng sản xuất làm ăn thì lại có không ít cá nhân, DN không có tài sản thế chấp hoặc tài sản thế chấp không đủ điều kiện cho vay số tiền lớn nhưng vẫn được các ngân hàng cho vay từ 1 cho đến vài chục tỷ đồng mà không thể thu hồi lại được. Thực tế này đã tồn tại từ lâu khiến dư luận đặt câu hỏi về trách nhiệm của cán bộ thẩm định tại các ngân hàng trong việc cung cấp tín dụng cho những hợp đồng không có tài sản thế chấp. Chỉ đơn cử như tại Gia Lai, trong số hàng trăm cá nhân, DN vay tiền tại các ngân hàng trên địa bàn tỉnh, nhiều cá nhân, DN nợ đến hàng chục tỷ đồng nhưng không có khả năng trả nợ. Theo Cục Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai, sau khi có quyết định của tòa án yêu cầu tiến hành kê biên, thanh lý tài sản các cá nhân, đơn vị đó thì hầu hết đều không thực hiện được. Nếu có thực hiện được thì số tiền sau khi xử lý tài sản trả lại cho ngân hàng mới chỉ được phần nhỏ so với số tiền vay. Điều này xảy ra có nguyên nhân là khi thẩm định cho vay, ngân hàng đã cho vay với số tiền nhiều hơn số tài sản được thẩm định.
Mặc dù thế nhưng phía ngân hàng cũng có cách giải thích nguyên nhân nợ khó đòi, theo đó, rủi ro còn do tình hình kinh tế gặp nhiều khó khăn, thị trường bất động sản lao dốc. Tuy nhiên, dư luận đặt câu hỏi về trách nhiệm của cán bộ thẩm định tín dụng ở đâu khi không thể thẩm định các rủi ro khoản vay. Phải chăng ở đây có sự xen kẽ giữa lợi nhuận, lợi ích riêng nên cán bộ thẩm định mới thẩm định để cho vay lên 1,5 - 2 lần. Như vậy, rõ ràng là chính cán bộ thẩm định vì lợi ích riêng mà gây thiệt hại cho ngân hàng. Do nhiều yếu tố, trong đó có các yếu tố nêu trên nên DN và người đi vay trở nên chây ì, thiếu trách nhiệm trong việc trả nợ và trả lãi ngân hàng, thậm chí khi bị truy tố trách nhiệm, họ sẵn sàng tẩu tán tài sản hay đứng tên người khác khiến cơ quan thi hành án không thể làm gì được.
Nghiêm Hùng