Hiện nay, trên hầu hết những chuyến xe, đặc biệt trên các chuyến đường dài, việc hành khách phải chịu cảnh bị nhà xe nhồi nhét, chặt chém giá vé, bán khách giữa đường, chậm tuyến, kéo dài thời gian đến bến cả tiếng đồng hồ trở thành “cơm bữa”, gây bức xúc cho không chỉ hành khách nội địa mà cả những du khách quốc tế. Điều đáng nói, nhiều nhà xe ép khách trả tiền ngay khi lên xe, song không hề đưa vé. Như vậy, nếu xảy ra mất mát hành lý hoặc có sự cố trên tuyến đường đi, thậm chí thiệt hại đến tính mạng, người chịu thiệt hại nặng lại là... hành khách.
Trả tiền mua... mất an toàn!
Phóng viên báo Sức khỏe&Đời sống đã trực tiếp trải nghiệm mọi nỗi “thống khổ” kể trên khi có mặt trên xe chất lượng cao chạy tuyến Mỹ Đình - Quảng Ninh và chuyến ngược lại từ Bãi Cháy - Mỹ Đình. Theo quy định, các nhà xe khi đăng ký mở tuyến này với bến xe Mỹ Đình phải đảm bảo giờ chạy trên tuyến hết khoảng 4 giờ 30 phút/chuyến, đảm bảo số lượng hành khách, trả vé cho khách, không bán khách giữa đường... Tuy nhiên, mọi quy định và cam kết kể trên không được bất kỳ nhà xe nào (trên những xe mà PV có mặt) thực hiện đầy đủ. Đơn cử, khi chạy trên xe của hãng xe KUMHO Việt Thanh xuất phát từ bến xe Mỹ Đình (6h30), mặc dù phụ xe có xé vé cho khách, song trên cả chặng đường đi, xe chạy chậm “như rùa”, liên tục bắt khách, bán khách dọc đường và phải mất hơn 6 tiếng đồng hồ, PV mới đến được cầu Bãi Cháy. Nỗi “kinh hoàng” này tiếp tục được trải nghiệm khi PV “bắt” ngẫu nhiên xe của nhà xe “Đức Phúc” chạy tuyến (Cẩm Phả - Mỹ Đình). Theo quan sát của PV, trên cả chặng đường về Hà Nội hơn 160km, các nhà xe liên tục trả, bắt khách giữa đường, đặc biệt có những chặng rất nhiều nhà xe tổ chức chạy “diễu hành” (chạy rất chậm) để chờ đón khách. Xe Đức Phúc mà PV lên là xe 45 chỗ ngồi, song trên cả chặng đường, phụ xe liên tục “nhồi” khách khiến số lượng khách thực tế trên xe phải tới gần 80 người. Không khí ngột ngạt, chen lấn, trẻ em gào khóc, khách ngồi vất vưởng, nhiều khách say xe “nôn, ọe” ngay trên xe. Điều đáng nói ở trên tuyến xe này, mặc dù phụ xe thu tiền khách về Hà Nội là 100.000đ/người, về Bắc Ninh 60.000đ/người... nhưng không trả vé cho bất kỳ hành khách nào. Khi PV hỏi về vé và số lượng hành khách quá quy định, phụ xe chỉ cười trừ nói: Bây giờ xe nào chả thế hả anh. Tầm giờ này (lúc đó khoảng 18h) ai chẳng muốn về Hà Nội sớm, bọn em “thương” khách nên mới dừng cho họ lên thôi!!!??? Trên cả chặng đường đi qua nhiều địa phận như Cẩm Phả, Phả Lại, Đông Triều, Mạo Khê... gặp nhiều chốt CSGT, song không có bất kỳ xe nào bị dừng lại để kiểm tra, mặc dù hiện tượng chở quá số lượng hành khách đều có ở nhiều xe trên tuyến này.
 Xe 14N 5415 của nhà xe Đức Phúc thu tiền nhưng không xé vé cho khách. |
Không có vé, hành khách sẽ chịu thiệt kép
Trao đổi vấn đề này, ông Nguyễn Hoàng Trung, Giám đốc Công ty Quản lý Bến xe Hà Nội cho biết: Công ty đã lập các đường dây nóng của các bến xe và giám đốc một số bến xe tại Hà Nội để khi hành khách bị hét giá thì sẽ phản ánh thông tin để bến có phương án xử lý. Trong quá trình đi lại bằng xe khách (đặc biệt trong các ngày nghỉ lễ), người dân phát hiện doanh nghiệp xe khách nào thu giá vé sai so với niêm yết, đồng thời bắt chẹt và nhồi nhét, hãy phản ánh ngay đến lãnh đạo bến xe qua đường dây nóng, lãnh đạo bến xe sẽ có biện pháp xử lý nghiêm khắc. Những trường hợp nhà xe do PV phản ánh cũng sẽ được kiểm tra, xác minh ngay và xử lý nghiêm theo đúng quy định. Liên quan đến quyền lợi của hành khách đi trên các chuyến xe, một lãnh đạo Ban Thực hiện chính sách Bảo hiểm xã hội thuộc Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết: Phần lớn những công ty có các đầu xe đóng chạy các tuyến xe trên cả nước sẽ tham gia đăng ký mua bảo hiểm hành khách (được tính vào giá vé) với một công ty bảo hiểm xã hội có đủ chức năng bảo hiểm để tham gia bảo hiểm. Khi đó, nếu hành khách không có vé trên chuyến xe đó, nếu xảy ra tai nạn, hoặc thất lạc hành lý sẽ rất khó để được giải quyết chế độ bảo hiểm tai nạn do không có căn cứ. Tuy nhiên, về góc độ bảo hiểm y tế (BHYT), những hành khách không may bị tai nạn trên các chuyến xe vẫn được hưởng những chính sách BHYT thông thường nếu có thẻ BHYT khi đến bệnh viện, các thủ tục xác minh cũng đơn giản hơn. Ông Hoàng Văn Mạnh, Phó Chánh thanh tra Sở GTVT Hà Nội cho biết: Với những trường hợp nhà xe thu tiền của khách nhưng không xé vé cho hành khách sẽ bị xử phạt 150.000đồng/trường hợp. Và theo Nghị định số 34/2010/NĐ-CP ngày 02/4/2010 của Chính phủ về việc quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và Nghị định số 71/2012/NĐ-CP ngày 19/9/2012 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 34/2010/NĐ-CP, phạt tiền từ 300.000 - 500.000 đồng trên mỗi người vượt quá quy định được phép chở của phương tiện đối với người điều khiển xe ôtô chở khách trên xe từ 30 chỗ ngồi trở lên...
Như vậy, có thể nói chỉ là một chiếc vé xe, song nếu các nhà xe không chấp hành đầy đủ quy định, hành khách không quyết liệt đòi vé thì họ sẽ chịu thiệt đơn thiệt kép nếu tình huống xấu xảy ra. Để hạn chế những hành vi này, đề nghị các cơ quan chức năng, đặc biệt ở các bến bãi, trạm CSGT trên các tuyến tăng cường kiểm tra xử lý những trường hợp này để đảm bảo an toàn cũng như tính mạng của người tham gia giao thông.
Bài và ảnh: Hỏa Long