Bom lượn dẫn đường KAB từ lâu đã là "ác mộng" với Ukraine. Được thả từ máy bay ở khoảng cách an toàn, ngoài tầm với của nhiều hệ thống phòng không, chúng có thể lao tới mục tiêu với độ chính xác cao và sức công phá lớn. Chỉ trong một tháng, Nga từng thả hơn 5.700 quả, đủ để san phẳng nhiều vị trí phòng thủ và gây thiệt hại nặng nề cho hạ tầng.
Bom lượn Nga với cánh gập lại. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)
Về bản chất, KAB giống với bom JDAM của Mỹ: một quả bom thường được gắn thêm cánh và hệ thống định vị vệ tinh để biến thành vũ khí "thông minh". Khi hoạt động đúng cách, chúng có thể đánh trúng mục tiêu với sai số chỉ vài chục mét. Một số biến thể còn có tầm bay hàng chục đến hơn 100 km, cho phép máy bay Nga tấn công mà không cần tiến sâu vào vùng nguy hiểm.
Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất của loại bom này nằm ở hệ thống dẫn đường. Nếu tín hiệu định vị bị gây nhiễu, quả bom sẽ mất phương hướng và bay chệch mục tiêu. Ukraine từng tận dụng điểm yếu này trong năm 2024 bằng các hệ thống tác chiến điện tử, khiến nhiều bom Nga rơi vào khu vực trống.
Nhưng Nga nhanh chóng đáp trả. Họ nâng cấp hệ thống anten dẫn đường, gọi là CRPA giúp vũ khí "lọc" được tín hiệu gây nhiễu. Phiên bản mới với nhiều phần tử anten hơn có thể chống lại nhiều nguồn gây nhiễu cùng lúc, khiến các biện pháp trước đây của Ukraine mất hiệu quả và các đợt oanh tạc lại tiếp diễn.
Cuộc đấu trí điện tử vì thế bước sang vòng mới. Ukraine phát triển hệ thống nâng cấp mang tên Lima-Quant, với mục tiêu vượt qua chính công nghệ chống nhiễu của Nga. Theo phía phát triển, kết quả rất đáng chú ý: bom KAB hoặc bay lệch hoàn toàn, hoặc thậm chí không thể được phóng do hệ thống định vị bị "làm mù" từ xa.
Trong một số khu vực chiến tuyến dài hàng trăm km, hàng trăm quả bom được thả nhưng thiệt hại thực tế giảm mạnh.
Không chỉ dừng ở bom lượn, hệ thống này còn được cho là có thể gây nhiễu cả UAV và một số loại tên lửa của Nga. Các nhà phát triển tuyên bố họ có thể làm gián đoạn tín hiệu từ khoảng cách hàng chục đến hơn 100 km, tạo ra một "vùng an toàn điện tử" bảo vệ các mục tiêu quan trọng.
Tuy vậy, mọi thứ không hoàn toàn đơn giản. Gây nhiễu mạnh cũng có tác dụng phụ: nó ảnh hưởng cả thiết bị của Ukraine, đặc biệt là các UAV sử dụng GPS. Một số đơn vị trên tiền tuyến thậm chí đã hạn chế sử dụng hệ thống này vì lo ngại làm gián đoạn hoạt động của chính mình.
Ngoài ra, việc triển khai cũng gặp rào cản nội bộ, từ tranh cãi giữa các đơn vị cho đến những vấn đề hành chính và điều tra liên quan đến nhà phát triển.
