Ngày 14/10, tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng, TPHCM long trọng tổ chức lễ truy điệu 731 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy trong đợt tìm kiếm, quy tập vừa qua. Các Anh hùng liệt sĩ được đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM.
Trong không khí trang nghiêm, thay mặt Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TPHCM, ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM đã đọc lời truy điệu, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương và cả cuộc đời mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Những người lính trở về sau gần 60 năm
Trong lời truy điệu, ông Nguyễn Mạnh Cường xúc động nhắc đến những người lính đã đi qua tuổi thanh xuân giữa khói lửa chiến tranh.
Họ đến từ nhiều miền quê khác nhau, có người là nông dân, công nhân, giáo viên, sinh viên; có người theo tôn giáo, có người không. Mỗi người một hoàn cảnh, một cuộc đời, nhưng cùng chung khát vọng đất nước độc lập, non sông thống nhất, nhân dân được sống trong hòa bình.
Ở tuổi đôi mươi, khi phía trước còn biết bao ước mơ, họ đã lựa chọn lên đường, vượt Trường Sơn, qua những dòng sông, tiến về Sài Gòn theo tiếng gọi của Tổ quốc.
Thay mặt Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TPHCM, ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TPHCM đọc lời truy điệu.
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 đã trở thành một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc. Giữa những trận đánh ác liệt, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, không kịp chứng kiến ngày đất nước thống nhất.
Có những người đã được đồng đội đưa về quê hương. Nhưng cũng có những người nằm lại nơi chiến trường, dưới những lớp đất sâu, lặng lẽ đi cùng năm tháng và sự đổi thay của thành phố.
Gần 60 năm trôi qua, những người lính năm ấy mới có cuộc trở về.
Theo thông tin được công bố tại buổi lễ, từ ngày 23/6 đến đầu tháng 10/2026, Đội K74 cùng các lực lượng phối hợp đã tìm kiếm, quy tập được 731 hài cốt liệt sĩ tại khu vực Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng.
Đằng sau con số ấy là biết bao ngày tháng miệt mài của những người làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập. Từng lớp đất được bóc tách cẩn trọng, từng dấu tích được nâng niu, với mong muốn không bỏ sót những người đã hy sinh.
Trong lời truy điệu, lãnh đạo TPHCM nhắc đến hình ảnh những chiến sĩ trẻ, cán bộ, bác sĩ quân y ngày ngày tỉ mỉ gạt từng lớp đất, nhận diện từng dấu vết còn lại của đồng đội. Đó còn là hành trình của lòng biết ơn, của nghĩa tình đồng đội và trách nhiệm với lịch sử.
Những kỷ vật nhỏ bé và lời hẹn của người ở lại
Sau gần sáu thập kỷ, thời gian và điều kiện chiến tranh đã khiến phần lớn hài cốt không còn nguyên vẹn. Nhiều liệt sĩ vẫn chưa thể xác định tên tuổi, quê quán.
Nhưng giữa những lớp đất sâu, các lực lượng tìm kiếm đã phát hiện những di vật khiến người nghe không khỏi nghẹn lòng.
Đó là bức ảnh đã nhạt nhòa theo năm tháng, lọ dầu gió, chiếc lược, chiếc kẹp tóc, sợi dây chuyền, chiếc nhẫn, chiếc thắt lưng, bình tông, đôi dép cao su... Những vật dụng giản dị từng gắn bó với cuộc sống thường ngày của các anh, các chị.
Một chiếc lược có thể từng được mang theo trong những ngày hành quân. Một tấm ảnh có thể lưu giữ hình bóng người thân nơi quê nhà. Chiếc nhẫn, sợi dây chuyền có thể là kỷ vật của một tình yêu, một lời hẹn chưa kịp thực hiện.
Không ai biết hết câu chuyện phía sau những di vật ấy. Nhưng sự hiện diện của chúng nhắc người hôm nay rằng, trước khi trở thành những Anh hùng được Tổ quốc ghi công, các liệt sĩ cũng là những con người bình dị, có gia đình, có người thương yêu và những ước mơ rất đỗi đời thường.
Hài cốt các Anh hùng liệt sĩ được trang trọng đưa tiễn, an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM.
Đặc biệt xúc động là lời nhắn gửi của lãnh đạo TPHCM đến những liệt sĩ chưa xác định được danh tính:
"Song, dù quê quán ở đâu, kính xin hương hồn các liệt sĩ hãy xem quê hương Thành phố Hồ Chí Minh là nơi đất lành để các anh, các chị yên nghỉ".
Lời nhắn gửi ấy như một sự đón nhận những người con từ khắp mọi miền đất nước trở về trong vòng tay chung của thành phố.
"Dẫu chưa thể gọi tên từng người, chưa thể tìm được gia đình của tất cả các anh, các chị, nhưng từ nay, những người lính ấy sẽ được an nghỉ bên đồng đội, trong sự chăm sóc và lòng biết ơn của các thế hệ hôm nay", ông Nguyễn Mạnh Cường xúc động.
Theo lãnh đạo TPHCM, công tác xác định danh tính liệt sĩ vẫn tiếp tục được thực hiện thông qua thu nhận, phân tích mẫu sinh phẩm, kết hợp đối chiếu ADN của thân nhân liệt sĩ trên cả nước.
Mỗi kết quả xác định danh tính trong tương lai sẽ mở thêm một cơ hội đoàn tụ, giúp những gia đình còn mòn mỏi đợi chờ biết được nơi an nghỉ của người thân.
Dù hành trình ấy còn nhiều khó khăn, thành phố khẳng định sẽ không bỏ qua bất kỳ cơ hội hay phương pháp khả thi nào để tiếp tục tìm kiếm những người đã hy sinh.
Lễ truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ cũng là dịp để Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân TPHCM khẳng định quyết tâm tiếp tục thực hiện công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; chăm sóc, tôn tạo nghĩa trang và các công trình ghi công.
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ tiếp tục được triển khai, mở rộng rà soát những địa điểm có khả năng còn hài cốt liệt sĩ, đặc biệt tại các khu vực từng diễn ra những trận đánh ác liệt.
Trong lời truy điệu, ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh trách nhiệm của những người đang sống là tiếp tục xoa dịu nỗi đau mất mát, biến sự mong mỏi của các gia đình liệt sĩ thành những hành động cụ thể, thiết thực.
Đó cũng là cách thành phố gìn giữ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", tiếp nối những giá trị mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng máu xương.
Giữa không gian trang nghiêm của buổi lễ, phút mặc niệm tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ như nối liền hai thế hệ, những người đã ngã xuống và những người đang được sống trong hòa bình.
Những người lính năm xưa đã gửi lại tuổi xuân cho đất nước. Hôm nay, nhân dân cả nước và người dân TPHCM đón các Anh hùng trở về bằng tất cả lòng thành kính, biết ơn và nghĩa tình.
