Đập thủy điện tỉnh kia bị vỡ, người ta lu loa cho rằng là do trời mưa quá to. Đê chắn sóng ở tỉnh nọ bị đánh tan, người ta ầm ào nói bởi tại bão quá lớn. Như vậy, đập hay đê bị vỡ chung quy lại là do ông trời. Ông trời “thiếu trách nhiệm”, gây ra mưa bão thất thường. Có lẽ phải đem trời ra mà kiểm điểm thật nghiêm túc, nếu thấy cần thiết thì xét kỷ luật thích đáng vì đã gây ra tổn thất hàng chục, hàng trăm tỉ đồng mồ hôi nước mắt của dân.
Dân đang thắt lưng buộc bụng lo toát mồ hôi hột vì cuộc sống khó khăn. Thời “siêu bão giá” phải tính toán căn cơ từng nghìn bạc vẫn thiếu hụt ngược xuôi, cha mẹ méo mặt lo tiền cho con cái ăn học; tiền vô-ra hầu bao con nhà khó theo hai tốc độ trái ngược nhau là chậm và nhanh... Bệnh “viêm túi” đã phát thành “dịch” trong nhân dân, kể cả phần đông những người hưởng lương Nhà nước. Chỉ có kẻ tham nhũng, những ai trong “lợi ích nhóm” - một vấn đề nóng được đưa lên bàn nghị sự của các hội nghị Trung ương và kỳ họp Quốc hội gần đây- mới rủng rỉnh tiền bạc mà thôi. Buồn thay, trong xã hội ta đang phát triển dạng người hành xử theo cách “sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi”.
Hãy xem, vẫn còn nhiều lắm những gia đình thiếu ăn thiếu mặc, những người dân chưa có chỗ ở hoặc trú ngụ trong các ngôi nhà xập xệ, những lớp học xiêu vẹo trống hơ trống hoắc... Thế mà hàng chục tỉ, hàng trăm tỉ đồng cứ bị thất thoát đâu đâu, không biết là do thiên tai hay nhân tai?
Cách giải thích của những người có trách nhiệm ở hai cái vụ đập và đê kia có cái gì đó lổn nhổn nên dân bày tui nghe không lọt lỗ tai. Tất tật đều đổ tại trời. Trong khi mưa chưa tới mức dữ dội, đập đã vỡ, bão mới mấp mé gần bờ, đê đã tan. Tại sao, trước hết không hỏi rằng người tính toán, thiết kế công trình đã chuẩn chưa? Và quá trình thi công đã thực sự đảm bảo chất lượng? Tại sao không hoài nghi những cái đập, cái đê ấy có bị người rút ruột, bớt xén vật tư không? Ông bí thư ở cái tỉnh có đê vỡ lại véo von rằng do chọn mùa hợp long không đúng nên đê bị sóng bão đánh tan. Chao ôi, kết luận nguyên nhân nên dành cho các nhà khoa học, các nhà chuyên môn, chứ là nhà chính trị như mình thì đừng nên phán kiểu lờ lờ nước ốc như vậy. Nghe vừa vu vơ vừa buồn cười lắm!
Mấy ông nói cứ nhẹ như không chứ thảo dân cỏ rả như chúng tôi xót ruột lắm. Không xót sao được khi hàng chục, hàng trăm tỉ đồng tiền đóng thuế của dân bị đổ ra sông, ra biển. Vừa xót vừa ức vì cái cách giải thích nguyên nhân vỡ đập, tan đê của mấy người đích thị là kiểu coi thường dân như con nít. “Ta nói gì các ngươi cũng phải nghe, không nghe cũng khó cãi lại được”, thời ấy đã qua rồi, khi trình độ dân chủ ở xã hội ta đang được nâng lên.
Nếu không ý thức được điều đó để làm việc và nói năng tử tế thì sau đập vỡ, đê vỡ là kiểu cán bộ như các ông sẽ bị nước cuốn phăng đi đấy.
Thanh Khê