Từ khi Ngân hàng Nhà nước có quy định nghiêm cấm mua bán ngoại tệ trên thị trường tự do, trong những ngày qua, các cơ quan chức năng đã liên tục kiểm tra, xử phạt những giao dịch ngoại tệ trái phép. Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên báo SK&ĐS, thị trường tự do mặc dù không còn công khai nhưng vẫn lén lút hoạt động vì người dân vẫn có nhu cầu trao đổi ngoại tệ.
 Giá USD tại thị trường tự do đang bị đẩy lên cao. |
Ngay sau thời điểm Ngân hàng Nhà nước có quy định cấm giao dịch ngoại tệ trên thị trường tự do, trong vai người đi mua USD, chúng tôi đã có mặt tại một của hàng trên phố Hà Trung, sau khi hỏi mua 2.000 USD, nhân viên cửa hàng mặt lạnh tanh chỉ chúng tôi ngồi vào ghế trong nhà yêu cầu thanh toán tiền trước rồi mới giao USD. Trong khi giá USD niêm yết tại Ngân hàng Eximbank chỉ 18.487 đồng/USD thì thị trường tự do giá bị đẩy lên tới 19.500 đồng/USD. Khi được hỏi mua với số lượng nhiều hơn, nhân viên cửa hàng nói phải chờ mới có. Viện lý do có việc gấp cần phải đi hẹn quay lại, chúng tôi đến cửa hàng khác và tại đây, giao dịch mua USD vẫn diễn ra trong sự kín đáo và canh chừng của nhân viên. Một chủ tiệm vàng cho biết, mặc dù biết Ngân hàng Nhà nước đang tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động mua bán USD trên thị trường, nhưng có cầu thì ắt phải có cung, vì hiện nay nhiều người cần USD đi du lịch hay công tác nước ngoài rất khó mua ở ngân hàng, họ vẫn phải ra ngoài để mua.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra ở đây là hiện nay có tình trạng người dân có nhu cầu mua ngoại tệ thì giao dịch tại ngân hàng rất khó khăn, trong khi nếu mua trên thị trường tự do thì phạm luật. Thực tế cho thấy rất nhiều người dân có nhu cầu mua ngoại tệ phục vụ nhu cầu sinh hoạt rất khó mua, thậm chí không mua được ngoại tệ tại ngân hàng. Phần lớn các ngân hàng lượng ngoại tệ chủ yếu là để đáp ứng nhu cầu nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu và đối tượng ưu tiên, sau đó mới đến nhóm khách hàng cá nhân. Đây chính là thiệt thòi cho nhóm khách hàng cá nhân khi có nhu cầu mua bán ngoại tệ. Mua được ngoại tệ của ngân hàng thì khó, còn bán thì giá thấp hơn thị trường tự do, và nếu người dân bán ngoại tệ trên thị trường tự do sẽ bị cơ quan chức năng xử phạt, buộc phải bán ngoại tệ cho ngân hàng. Đây là nghịch lý và lý giải tại sao thị trường ngoại tệ tự do vẫn hoạt động sôi nổi với giá rất cao cho dù các cơ quan chức năng đã vào cuộc mạnh.
Theo quy định, cá nhân được phép mua USD của ngân hàng là người có nhu cầu chữa bệnh, công tác, du học ở nước ngoài, song lãnh đạo một số ngân hàng cho biết, khách hàng có đủ điều kiện nhưng mua được USD là không dễ vì ngân hàng chưa có ngoại tệ hoặc chỉ bán với số lượng nhỏ. Rất nhiều người tỏ ra lo ngại việc cấm mua bán USD chợ đen tạo điều kiện cho một số kẻ đầu cơ trục lợi.
Cũng tại thời điểm cận Tết, nhu cầu mua USD đi du lịch nước ngoài tăng cao, bên cạnh đó, không ít người trong diện được ưu tiên mua USD của ngân hàng cũng khó mua. Chính vì thế, nhiều người do nhu cầu bức thiết đã phải ra chợ đen mua với giá cắt cổ. Chính vì thế thị trường USD tự do tại một số thành phố lớn như Hà Nội và TP. HCM hoạt động tấp nập, giá ngoại tệ bị tăng giá cao ngất ngưởng bất chấp cơ quan chức năng đang ráo riết kiểm tra các hoạt động thu đổi ngoại tệ trái phép.
Theo các chuyên gia kinh tế, lượng USD dự trữ tại ngân hàng là có hạn và bước đầu chỉ có thể đáp ứng được nhu cầu ngoại tệ cho những trường hợp cụ thể, đặc biệt là các lĩnh vực được ưu tiên. Đối với những trường hợp đi du lịch thì khách hàng nên liên hệ với những công ty du lịch để ứng ngoại tệ.
Ngọc Anh