(SKDS) – Mới đây, gặp nhà thơ Thi Hoàng, tôi thấy ông có vẻ ngầu hơn với bộ ria rậm và chiếc răng nanh hổ lủng lẳng treo trên ngực chứ không còn hình ảnh rắn rỏi, mặc áo xanh công nhân mà tôi gặp lần đầu cách đây hơn 30 năm cùng với chiếc xe đạp phải phanh bằng chân trên đường phố Hải Phòng. Nhưng đến nay, sự đổi mới về phương tiện giao thông của ông vẫn là số không, bởi ông vẫn tòng teng dạo phố với xe đạp cũ kỹ.
Lớ ngớ lại vớ vợ trẻ
Ông nổi tiếng khá sớm ở tuổi 25 với bài Ở giữa cây và nền trời in trên báo Văn Nghệ năm 1968. Trong bài có hai câu thơ rất lạ mà ai yêu thơ cũng nhớ đến: “Trời thì xanh như rút ruột mà xanh. Cây cứ biếc như vặn mình mà biếc”. Có thể nhiều người nghĩ, khi ấy, với tuổi trẻ lại tài hoa thế, chắc Thi Hoàng sẽ có nhiều người đẹp vây quanh. Tôi cũng tò mò hỏi về chuyện tình yêu xưa nay thì ông chỉ cười khì khì rồi tặc lưỡi kể, quả cũng có hai mối tình vắt vai, nhưng đúng với nghĩa chỉ để hong khô nhanh chóng với gió biển mà thôi.
Chuyện với cô thứ nhất xảy ra vào thập kỷ 60, xinh đẹp và đài các thì anh thợ Hoàng Văn Bộ (tên thật của nhà thơ Thi Hoàng) ngày ấy chỉ nhìn từ xa mà mơ. Quen biết đấy nhưng lại không dám tỏ tình. Bạn bè túm tụm hồi đó còn có Nguyễn Khắc Phục và một họa sĩ trẻ nữa. Tất cả bàn tán đến độ xúi Thi Hoàng viết một lá thư tỏ tình xem sao. Chàng thi sĩ liền thể hiện những con chữ da diết trong tâm hồn và bày tỏ tình cảm với cô bé, rồi nhờ anh bạn họa sĩ nọ đến tận nhà người đẹp gửi. Thi Hoàng và Nguyễn Khắc Phục hồi hộp chờ đợi ở quán trà gần đó. Lát sau, anh bạn về cười tươi thông báo kết quả là đã đưa thư rồi. Nhưng rồi thời gian trôi qua, mãi chẳng thấy tín hiệu gì. Thi Hoàng sốt ruột hỏi lại anh bạn mới hay là lá thư đó mới chỉ gửi đến tay bà mẹ thôi. Thế là xôi hỏng bỏng không.
 Nhà thơ Thi Hoàng (bên phải ảnh) và tác giả. |
Chuyện tình hờ vắt vai thứ hai là duyên sự tưởng như đến tới nơi với Thi Hoàng và con gái nhà văn Nguyên Hồng. Thời điểm này, Thi Hoàng đã giải ngũ, về làm việc tại Hội Văn nghệ Hải Phòng từ năm 1976. Nhà thơ trẻ của vùng đất cửa biển ngày ấy sáng giá lắm và đầy triển vọng nên được nhà văn Nguyên Hồng yêu mến và có ý định gả cô con gái tên là Thư vừa học ở Ba Lan trở về.
Kể đến đây, ông tủm tỉm cười rồi nói, đúng là đời cứ ngỡ như là mơ, đến nỗi ông Nguyên Hồng còn quyết định nếu hai đứa thành hôn sẽ cho Thi Hoàng một con lợn để làm lễ cưới. Nhưng rồi Thi Hoàng trở nên dửng dưng vì biết cô con gái rượu của nhà văn có phong cách sống rất “tây”, chẳng thể hoà hợp được thân phận nghèo như mình. Vậy là từ đó, dù tuổi đã ngoài 30 nhưng Thi Hoàng không còn những cảm xúc của sự chờ đợi hay hồi hộp mong ngóng nào nữa mà chỉ tập trung vào công việc.
Mãi 15 năm sau, anh em bạn bè nghe tin Thi Hoàng sắp cưới con gái của một người bạn, ai cũng bán tín bán nghi, nhưng đó lại là sự thật. Thi Hoàng còn nói chuyện xảy ra như một giấc mơ, khi được người bạn vong niên chủ động gợi ý sẽ gả con gái cho mình. Không phải sắc nước hương trời nhưng cô gái kia mặn mà, thanh tú và đỏm dáng lắm. Mến mộ tài năng và sẵn có thiện cảm với nhà thơ mỗi khi đến chơi, thế là cô chấp nhận duyên phận, cho dù nhà thơ hơn mình 20 tuổi.
Thành “tỉ phú” nhờ đất “ma”
Chỉ cách đây vài tháng thôi, ai đến ngôi nhà cũ của Thi Hoàng cũng phải mê miếng đất của ông, vì nó ở ngay mặt đường và lại rộng tới 300m2. Một ngôi nhà vườn y như ở đất Huế vậy, với cách bố trí tiểu cảnh ngoài sân, trong nhà khá ấn tượng. Ông lại có thú sưu tầm cổ vật và những sản phẩm văn hóa như tranh, chữ, bình, lọ, đĩa, khay… nên người đến thăm thường nán lại để nghe ông kể chuyện, cùng đàm đạo thơ ca và uống rượu.
Ai cũng khen ông giỏi xoay xở, vì trước khi về mảnh đất này, gia đình ông chỉ ở một căn hộ tập thể khoảng 12m2. Sau này ông quyết tâm đổi đời bằng một quyết định táo bạo, liều mua miếng đất rộng với giá rẻ, cho dù người ta đồn thổi đó là miếng đất “ma”, vì ở đây đã có hai đứa bé chết trong bể nước mưa. Mảnh đất để hoang từ lâu không ai dám mua, nhưng ông đã dọn về năm 2001.
Vậy là ông đã trị được “ma” bằng sự ân tình hương khói và lòng thành với cuộc đời. Chính trên mảnh đất này, ông đã viết những bài thơ và trường ca nổi tiếng và được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007.
Nhưng rồi câu chuyện “ma” ấy đã trôi theo thời gian, vì ông và gia đình sống ở đó đều khoẻ mạnh và thành đạt. Tuy nhiên do hoàn cảnh eo hẹp, ngôi nhà cấp bốn xuống cấp trầm trọng, không có tiền sửa chữa, nâng cấp và xây thêm, ông ngậm ngùi mà không biết xoay xở ra sao. May sao, giữa năm 2010, có người đến năn nỉ dạm mua với giá thị trường cũng đủ để ông mua một nền đất trong khu đô thị mới và xây nhà cao tầng cho vợ chồng con gái ở cùng. Ông bỗng dưng trở thành “tỉ phú” là thế.
“Bóng ai gió tạt”?
Mải chuyện, ông sực nhớ đến tập thơ Chìm vào mật nóng mới xuất bản, vừa viết lời đề tặng tôi. Nhìn chữ ký rất thoáng và đơn giản của ông, tôi chợt hỏi về bút danh Thi Hoàng mà ông đã chọn từ khi còn trẻ. Ông nhíu mắt rồi từ tốn nói bao nỗi phiền hà về cái tên “vua thơ” bị đồn thổi ở Hải Phòng khi ấy. Ông nói, khi còn trẻ nào có biết chữ nho nhe gì đâu, chỉ với ý nghĩ anh chàng họ Hoàng làm thơ nên lấy cái tên Thi Hoàng cho lạ thế thôi. Vậy mà có thời ông bị người đời cho là kiêu căng xưng hùng, xưng bá ở cõi thơ đất cảng này.
Ấy thế rồi ông lại tự an ủi, hãy lấy đó làm danh dự và tự nhủ cố gắng viết sao cho xứng với cái tên đã đeo đuổi mình suốt cả đời. Và rồi mọi sự đã đến, ông đã đoạt nhiều giải thưởng với cái tên rất thơ ấy. Nhưng đang vui chuyện, ông bất ngờ trầm lắng như có tâm sự nào đó còn trắc ẩn. Hoá ra khi tôi nói đến Giải thưởng Nhà nước về VHNT mà ông được trao, thật là vinh dự cho Hải Phòng thì ông chạnh lòng vì chẳng ai coi nó là gì cả. Thậm chí ông còn nói một cách chua cay rằng, đến tay trưởng phòng văn hóa phường cũng chẳng thèm biết đến, chứ nói gì quan chức thành phố.
Chuyện nhận giải thưởng đã trôi qua mấy năm rồi, vậy mà sự ám ảnh về không có một “Bóng ai gió tạt” ấy cũng vẫn là sự ngậm ngùi với ông, một người âm thầm, trọn đời dâng hiến với những hình tượng thi ca làm cảm hoá lòng người. Tôi bỗng giật mình vì sự bày tỏ rất đáng quan tâm và cần được chia sẻ từ lời Gọi nhau qua vách núi mà ông đã ghi dấu ấn đặc sắc cho nền văn học nước nhà.
Vương Tâm