Giữa chiến trường xưa, lời động viên của người chỉ huy tiếp thêm quyết tâm cho những người lính hôm nay: còn thông tin về đồng đội, hành trình tìm kiếm còn tiếp tục.
Trên điểm cao 685, giữa những khu vực từng là chiến trường ác liệt, công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ vẫn được duy trì từng ngày.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính Quân khu 2 cho biết, ông xúc động khi trực tiếp chứng kiến cán bộ, chiến sĩ tìm kiếm những người đã chiến đấu, hy sinh trên chính mảnh đất này.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính Quân khu 2 động viên cán bộ chiến sĩ đội quy tập. Video: Tuấn Anh
Theo Thiếu tướng Ngân, lực lượng vũ trang Quân khu 2 xác định tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, là "mệnh lệnh từ trái tim".
"Quan điểm của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu là còn thông tin về liệt sĩ thì còn tổ chức tìm kiếm, quyết tâm tìm cho bằng được", Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân nhấn mạnh.
Lá cờ Tổ quốc tung bay giữa những điểm cao nơi chiến trường xưa, nơi hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ vẫn đang tiếp diễn. Ảnh: Tuấn Anh
Để thực hiện nhiệm vụ, Quân khu 2 tổ chức tập huấn, nâng cao kiến thức, phương pháp, kỹ năng cho lực lượng chuyên trách và không chuyên trách; đồng thời tăng cường quân số tại các địa bàn trọng điểm. Những điểm cao thuộc mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên là khu vực được đặc biệt tập trung.
Cùng với lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ, thông tin từ cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử là nguồn tư liệu quan trọng. Có những cựu chiến binh đã ngoài 70 tuổi vẫn vượt đường rừng, trở lại điểm cao, chỉ từng vị trí chiến đấu, nơi đồng đội hy sinh. Mỗi ký ức được khơi lại không chỉ giúp thu hẹp phạm vi tìm kiếm mà còn thể hiện sâu sắc tình đồng chí, đồng đội.
Theo kết luận địa bàn, trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, trên địa bàn Hà Tuyên trước đây, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang, có 4.267 liệt sĩ hy sinh. Đến nay, 3.174 hài cốt liệt sĩ đã được tìm kiếm, quy tập; còn 1.093 liệt sĩ cần tiếp tục tìm kiếm.
Lá cờ Tổ quốc được cắm trên điểm cao 685, nơi cán bộ, chiến sĩ ngày ngày tìm kiếm từng mẩu xương, di vật của các liệt sĩ còn nằm lại. Ảnh: Tuấn Anh
Nhiều khu vực tại các điểm cao 685, 233, 1509, 772, bình độ 300, 1688, 1387, 1800A và 1800B vẫn còn liệt sĩ chưa được quy tập.
Riêng điểm cao 685 có khoảng 250 liệt sĩ hy sinh, đến nay đã quy tập được 80 hài cốt. Tại điểm cao 233, khoảng 330 liệt sĩ hy sinh nhưng mới quy tập được 9 hài cốt.
Những con số ấy cho thấy khối lượng công việc phía trước vẫn còn rất lớn.
Từ lời kể của nhân chứng, bản đồ, tư liệu và khảo sát thực địa, lực lượng chức năng tiếp tục xác định vị trí chiến đấu, hướng tiến công, nơi chôn cất ban đầu và những dấu tích còn sót lại. Các thông tin được đối chiếu, chắp nối để khoanh vùng những vị trí ưu tiên cho các đợt tìm kiếm tiếp theo.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân cho biết, đến thời điểm này, lực lượng vũ trang Quân khu 2 đã tìm kiếm, cất bốc và quy tập được 152 hài cốt liệt sĩ. Một trong những kết quả đặc biệt xúc động là việc tìm thấy ngôi mộ tập thể gồm 47 liệt sĩ Trung đoàn 148, Sư đoàn 316 hy sinh trong kháng chiến chống thực dân Pháp tại Bình Lư, Lai Châu.
Tuy vậy, nhiều liệt sĩ vẫn còn nằm lại giữa thung sâu, khe đá và những điểm cao từng diễn ra chiến đấu ác liệt. Vì thế, việc thu thập thông tin, đối chiếu tài liệu và kết nối với những người từng trực tiếp chiến đấu tại khu vực vẫn được thực hiện thường xuyên.
Gặp cán bộ, chiến sĩ tại hiện trường, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân đặc biệt lưu ý yêu cầu bảo đảm an toàn trên địa hình núi đá hiểm trở. Ông yêu cầu lực lượng làm nhiệm vụ giữ gìn sức khỏe, thận trọng trong từng thao tác và tiếp tục tranh thủ thông tin từ các cựu chiến binh, nguyên cán bộ chỉ huy.
Những dấu tích được phát hiện trong quá trình tìm kiếm được kiểm tra, bảo quản cẩn trọng. Ảnh: Tuấn Anh
"Dù chỉ tìm thấy một phần rất nhỏ của hài cốt thì đó vẫn là đồng đội, là hiện thân của những người đã chiến đấu và hy sinh trên mảnh đất này. Vì vậy, phải hết sức trân trọng, cẩn trọng và quyết tâm tìm cho bằng được", Thiếu tướng Ngân nói.
Ngày qua ngày, cán bộ, chiến sĩ vẫn bám núi, bám rừng, lật từng phiến đá, đào từng gốc cây, lần theo những dấu tích còn lại. Mỗi liệt sĩ được tìm thấy là thêm một người được trở về với quê hương, gia đình; đồng thời là sự tiếp nối đạo lý tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Cán bộ, chiến sĩ thắp hương tại khu vực tìm thấy dấu tích của các liệt sĩ. Ảnh: Tuấn Anh
Giữa chiến trường năm xưa, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được nối dài bằng trách nhiệm, ký ức và tình đồng đội của những người đang sống.
Đó cũng là lời hẹn của những người lính hôm nay với đồng đội vẫn còn nằm lại giữa thung sâu, khe đá nơi chiến trường năm xưa.
