“Theo chân” mì chính lậu vào nội địa

Báo SK&ĐS liên tục trong các số báo 77, 79 ra ngày 14 và 17/5 có bài phản ánh về việc các cơ quan chức năng phát hiện và thu giữ hàng tấn mì chính lậu không rõ nguồn gốc xuất xứ để cảnh báo đến người tiêu dùng thì chỉ sau đó ít ngày, mì chính nhập lậu hiệu Cái Muỗng trở lại ồ ạt khắp thị trường Quảng Trị và lan ra các tỉnh lân cận. Loại mì chính này lấn át các sản phẩm sản xuất trong nước và gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Chúng tôi đã có chuyến hành trình từ khu vực biên giới về tận sâu nội địa để ghi nhận tình trạng “tung hoành” của loại mì chính nhập lậu này…

Một chiếc thuyền chở mì chính và một số hàng hóa khác nhập lậu từ Lào về Việt Nam qua sông Sê Pôn ở khu vực biên giới (ảnh lớn).

Ồ ạt về nội địa

Ở Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị), để vượt mặt các cơ quan chức năng, các đầu nậu buôn lậu mì chính Cái Muỗng tuồn hàng về bằng thuyền vượt sông Sê Pôn (chảy qua biên giới Việt - Lào) và các con đường tiểu ngạch xung quanh cửa khẩu.

Qua được “cửa ải” Lao Bảo, hàng sẽ được tập kết lên các địa điểm ven Quốc lộ 9 hoặc các địa điểm dừng đỗ rồi chất lên các xe khách, về hướng TP. Đông Hà (Quảng Trị) tiêu thụ. Trong lộ trình này, mì chính sẽ được xé lẻ và giấu dưới ghế ngồi, gầm xe, nóc xe (được “chế” sẵn khoảng trống để chuyên chở hàng lậu). Theo ghi nhận, số lượng xe khách kiêm việc chuyên chở hàng lậu tại cửa khẩu này về Đông Hà là con số không hề nhỏ và bằng nhiều cách khác nhau…

Phân chia mì chính lậu “Cái Muỗng” để đưa ra thị trường tại nhà của một đầu nậu ở “xóm Lao Bảo”. Ảnh: CTV

Về TP. Đông Hà, chúng tôi được một bác xe ôm tại Bến xe khách Đông Hà chỉ dẫn gặp chị T., ở tại “xóm Lao Bảo”, thuộc khu phố 2, phường I (một trong hàng chục điểm tích trữ hàng lậu từ biên giới về ở TP. Đông Hà) với lời giới thiệu cần mua một số lượng hàng lớn để đưa vào Huế. Nhà chị T. là địa điểm tập kết các loại hàng lậu từ Lao Bảo về như bia Heniken, thuốc JET, đường Thái, nước tăng lực, mì chính Cái Muỗng… hàng chục năm nay. Chị T cho biết: “Giá mua lại từ bên Lào về rất rẻ, lọt cửa khẩu thì lãi rất cao”.

Tràn chợ, ngập phố

Ngày 20/5, chúng tôi có mặt tại chợ Đông Hà (TP. Đông Hà) - chợ lớn nhất tỉnh Quảng Trị và thuộc hàng lớn nhất ở miền Trung. Đến 8 sạp kinh doanh hàng tạp hóa, gia vị (tại tầng 1, nhà II) chúng tôi ngỏ ý cần mua mì chính Cái Muỗng với lượng lớn. Tất cả đều trả lời: Muốn lấy bao nhiêu cũng có.

Trên bao bì mì chính “Cái Muỗng”: Ngoài dòng chữ bằng tiếng Anh ghi nơi sản xuất, còn lại là tiếng Thái, không rõ nguồn gốc, chất lượng, hạn sử dụng (ảnh nhỏ). Ảnh: CTV

Một số sạp còn ngang nhiên trưng bày mì chính Cái Muỗng nằm bên cạnh các hiệu bột ngọt truyền thống sản xuất trong nước và đã được kiểm định chất lượng như Ajinomoto, Miwon, Orsan… Bà Nguyễn Thị Thu Thảo - Trưởng ban quản lý (BQL) chợ Đông Hà xác nhận: Số sạp có bán loại mì chính nhập lậu này hiện BQL vẫn chưa nắm được cụ thể bởi tiểu thương không chứa ở sạp nhiều. “BQL chợ cũng không có thẩm quyền thu giữ, chỉ phát hiện rồi báo với lực lượng quản lý thị trường (QLTT) để phối hợp thu giữ. Muốn giải quyết triệt để nạn mì chính lậu tràn lan thị trường, cần có sự phối hợp chặt hơn nữa giữa BQL chợ, lực lượng QLTT và hải quan, công an từ cửa khẩu…”.

Còn theo bà Võ Thị Việt Hoài, Phòng Nghiệp vụ tổng hợp, thuộc Chi cục QLTT tỉnh Quảng Trị khẳng định: “Loại mì chính này sau khi nhập lậu rồi tràn về nội địa, một số lượng không ít đã được cắt vỏ bao, rút bớt rồi trộn lại thêm bằng bột mì, muối và có khi cả hàn the… Sau đó hàn lại rất tinh vi để giảm giá bán, cạnh tranh với các loại mì chính trong nước”.

Bà Hoài cho biết thêm, không riêng mì chính Cái Muỗng mà hiện trên thị trường còn xuất hiện thêm các loại mì chính từ Trung Quốc nhập trái phép vào Việt Nam và làm giả hoặc nhái các thương hiệu trong nước. Thị trường dễ tiêu thụ nhất của loại hàng này là các vùng nông thôn, miền núi. Người dân không nên dựa vào cảm quan, tâm lý chuộng hàng ngoại mà lựa chọn mì chính.

Thông tin từ Đội QLTT số 1 - Chi cục QLTT tỉnh Quảng Trị cho biết: Chỉ từ tháng 8 đến giữa tháng 12/2010, lực lượng này đã phát hiện nhiều vụ vận chuyển, kinh doanh loại mì chính này và thu giữ hơn 2.500 gói, tổng số lượng gần 1 tấn rưỡi. Từ tháng 4 đến giữa tháng 5/2011, chi cục này cũng cho biết đã phát hiện sự trở lại ồ ạt của loại mì chính này.

Điều tra của Trần Nguyên Phong