Theo thông báo của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS) tối 10/5 (giờ địa phương), kết quả xét nghiệm PCR cho thấy một hành khách người Mỹ dương tính nhẹ với biến thể Andes của virus hanta sau khi được sơ tán từ du thuyền MV Hondius, dù chưa xuất hiện các triệu chứng rõ rệt. Trong khi đó, một thành viên khác trong đoàn cũng bắt đầu có những biểu hiện ban đầu của các triệu chứng do virus này gây ra dù chưa được xét nghiệm.
Đây là trường hợp nhiễm virus hanta đầu tiên được ghi nhận chính thức trong số các công dân Mỹ liên quan đến ổ dịch bùng phát trên du thuyền, nâng tổng số ca nhiễm toàn cầu lên khoảng 8 trường hợp, trong đó có 4 người đang phải điều trị tại bệnh viện. Trước đó, virus đã cướp đi sinh mạng của 3 người, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức.
Hiện tại, nhóm 17 hành khách Mỹ đang trên hành trình hồi hương về bang Nebraska (Mỹ) bằng chuyên cơ Boeing 747 của hãng Kalitta Air. Để đảm bảo an toàn sinh học tuyệt đối, hành khách dương tính và người có triệu chứng đã được bố trí riêng biệt trong 2 buồng cách ly chuyên dụng trên máy bay.
Sau khi máy bay hạ cánh xuống căn cứ không quân Offutt gần thành phố Omaha vào rạng sáng 11/5 (giờ địa phương), toàn bộ nhóm hành khách sẽ được chuyển ngay đến Trung tâm Y tế Đại học Nebraska - đơn vị cách ly quốc gia uy tín - để đánh giá mức độ tiếp xúc và nguy cơ lây lan.
Các hành khách từ du thuyền MV Hondius được sơ tán bằng thuyền nhỏ tại cảng Granadilla ở Tenerife hôm 10/5. Ảnh: Chris McGrath/Getty Images
Bên cạnh nhóm trên, giới chức y tế Mỹ cũng đang theo dõi sát sao 7 hành khách khác đã rời thuyền MV Hondius từ trước và đang cư trú tại các bang Arizona, California, Texas và Virginia. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ đã ban hành cảnh báo y tế khẩn cấp, đồng thời cử đội ứng phó trực tiếp hỗ trợ tại cả bang Nebraska lẫn Tây Ban Nha.
Nguồn cơn của sự lây lan virus hanta được cho là bắt nguồn từ chuyến hành trình rời Argentina hồi tháng trước của du thuyền MV Hondius thuộc hãng Oceanwide Expeditions. Các chuyên gia từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhận định 2 ca nhiễm đầu tiên là cặp vợ chồng người Hà Lan có thể đã tiếp xúc với virus trong chuyến quan sát chim tại khu vực Argentina, Chile và Uruguay, nơi loài chuột mang mầm bệnh sinh sống phổ biến.
Sự lây lan sau đó của virus buộc du thuyền phải dừng khẩn cấp tại đảo Tenerife, thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha, để sơ tán hơn 140 hành khách đến từ 20 quốc gia. Quá trình sơ tán diễn ra khẩn trương suốt ngày 10/5 với sự phối hợp chặt chẽ của nhiều lực lượng, đưa hành khách từ tàu mẹ vào cảng bằng tàu nhỏ trước khi di chuyển bằng xe bus kín đến sân bay để về nước.
Các quốc gia liên quan như Pháp, Anh, Canada và Australia cũng đã nhanh chóng triển khai phương án đưa công dân của mình về nước để thực hiện cách ly nghiêm ngặt. Trong đó, nhóm 20 người Anh đã được đưa thẳng từ sân bay Manchester đến bệnh viện Arrowe Park tại vùng Merseyside để tự cách ly.
Dù biến thể Andes của virus hanta có tỷ lệ tử vong đáng lo ngại, từ 30% đến 50% trong một số trường hợp, các chuyên gia y tế khẳng định rủi ro của biến thể này đối với cộng đồng hiện ở mức rất thấp.
Bà Maria Van Kerkhove, chuyên gia dịch tễ của WHO, nhấn mạnh loại virus này lây lan rất khác so với virus corona gây hay virus cúm, khi chỉ truyền bệnh thông qua tiếp xúc gần và kéo dài với những người đã phát triệu chứng. Phần lớn hành khách trên du thuyền vẫn duy trì tình trạng sức khỏe ổn định và đang thực hiện giám sát y tế trong vòng 42 ngày, tương ứng với thời gian ủ bệnh dài nhất của virus.
Dù tình hình hiện đang được kiểm soát, vụ việc vẫn để lại những bài học quan trọng về khả năng chuẩn bị và ứng phó với dịch bệnh trên các du thuyền quốc tế. Giáo sư Lawrence Gostin từ Đại học Georgetown nhận định phản ứng ban đầu của giới chức thế giới có phần chậm trễ và thiếu sự phối hợp nhịp nhàng, đây là lời nhắc nhở đắt giá cho công tác phòng chống đại dịch trong tương lai.
Hiện tại, các cơ quan y tế toàn cầu vẫn nỗ lực ngăn chặn nguy cơ virus hanta lan rộng và trấn an dư luận rằng chưa có dấu hiệu bùng phát dịch trong cộng đồng. Sau khi hoàn tất quá trình đánh giá ban đầu tại bang Nebraska, những hành khách Mỹ không có triệu chứng nghiêm trọng có thể sẽ được phép về nhà tự cách ly dưới sự theo dõi hàng ngày của sở y tế địa phương.
