Những tiến bộ trong điều trị, đặc biệt là sự xuất hiện của các liệu pháp nhắm trúng đích, đang mở thêm cơ hội kiểm soát bệnh cho người bệnh ung thư vú di căn HR+/HER2−, nhất là khi xuất hiện tình trạng tiến triển với lựa chọn nội tiết trước đó.
Gánh nặng trong ung thư vú và xu hướng trẻ hóa đáng chú ý
Tại hội thảo khoa học "Lấp đầy khoảng trống và Kiến tạo giải pháp: Hành trình mới trong điều trị ung thư vú di căn HR+/HER2−" do Hội Ung thư Việt Nam và AstraZeneca Việt Nam phối hợp tổ chức, các chuyên gia cho biết, ung thư vú hiện là một trong những gánh nặng y tế lớn đối với phụ nữ.
TS.BS Phạm Tuấn Anh, Trưởng Khoa Điều trị theo yêu cầu, Bệnh viện K, nhận định: "Ung thư vú hiện là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Việt Nam cũng như trên toàn thế giới, đồng thời là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư ở nữ giới. Điều này cho thấy gánh nặng đáng kể của căn bệnh đối với sức khỏe cộng đồng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị".
Theo thống kê GLOBOCAN 2024, Việt Nam ghi nhận khoảng 25.711 ca ung thư vú mới mỗi năm, chiếm 28,1% tổng số ca ung thư ở nữ giới.
Ung thư vú cũng có thể xuất hiện ở nam giới, tuy nhiên tỷ lệ mắc không phổ biến và không tạo ra gánh nặng lớn như ở nữ giới.

TS.BS Phạm Tuấn Anh, Trưởng Khoa Điều trị theo yêu cầu, Bệnh viện K chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Ngọc Tân
Theo chuyên gia, ung thư vú thường gặp ở người trên 50 tuổi. Tuy nhiên, những năm gần đây, số trường hợp mắc bệnh ở người trẻ có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại một số quốc gia châu Á. Trong thực tế điều trị, bác sĩ đã ghi nhận những bệnh nhân mắc ung thư vú khi mới ngoài 20 tuổi, dù đây vẫn là nhóm chiếm tỷ lệ thấp.
Một trong những vấn đề đáng quan tâm hiện nay là vẫn còn nhiều người bệnh đến bệnh viện khi ung thư đã ở giai đoạn muộn. Theo TS.BS Phạm Tuấn Anh, truyền thông đóng vai trò quan trọng trong nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh, giúp phụ nữ nhận biết các dấu hiệu bất thường ở tuyến vú, hiểu được lợi ích của khám sức khỏe định kỳ, tầm soát và phát hiện sớm.
Đặc biệt, việc triển khai rộng rãi các chương trình sàng lọc trong cộng đồng có ý nghĩa thiết thực trong tăng tỷ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Khi được chẩn đoán sớm, người bệnh có cơ hội điều trị triệt căn với các phương pháp phù hợp, giảm gánh nặng về kinh tế và thời gian điều trị. Ngược lại, ở giai đoạn muộn, việc điều trị thường phức tạp, kéo dài và gặp nhiều khó khăn hơn.
Kháng nội tiết - thách thức trong điều trị ung thư vú di căn
Trong các phân nhóm ung thư vú, nhóm có thụ thể nội tiết dương tính chiếm tỷ lệ lớn, khoảng 70-80% tổng số trường hợp ung thư vú.
Đây là nhóm bệnh có thể đáp ứng với liệu pháp nội tiết. Đối với người bệnh ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn, điều trị nội tiết kết hợp thuốc nhắm trúng đích là một trong những nền tảng quan trọng nhằm kiểm soát bệnh.
Tuy nhiên, sau một thời gian điều trị, tế bào ung thư có thể xuất hiện những cơ chế thích nghi và đề kháng thuốc. Khi đó, các dòng tế bào ung thư có khả năng kháng nội tiết tiếp tục phát triển, khiến bệnh tiến triển và làm giảm hiệu quả của phác đồ đang sử dụng.
TS.BS Phạm Tuấn Anh giải thích, về mặt sinh học, ung thư vú có thể chia thành nhóm có bộc lộ thụ thể nội tiết và nhóm không bộc lộ thụ thể nội tiết. Với nhóm có thụ thể nội tiết, liệu pháp nội tiết ban đầu có thể mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, không phải người bệnh nào cũng duy trì được đáp ứng trong suốt quá trình điều trị.
"Sau một thời gian điều trị, tế bào ung thư có thể thích nghi và hình thành các cơ chế kháng thuốc. Những dòng tế bào kháng thuốc dần phát triển, khiến bệnh tiếp tục tiến triển, di căn. Khi đó, cần có những phương pháp điều trị mới nhằm kiểm soát các cơ chế kháng thuốc này"- TS.BS Phạm Tuấn Anh phân tích.
Khi bệnh tiến triển sau điều trị nội tiết, bác sĩ có thể cân nhắc thay đổi phương thức điều trị nội tiết hoặc chuyển sang hóa trị, tùy tình trạng cụ thể. Tuy nhiên, hóa trị có thể gây nhiều tác dụng không mong muốn, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng sống của người bệnh.
Do đó, việc tìm kiếm các phương pháp điều trị mới có khả năng khắc phục cơ chế kháng nội tiết, tiếp tục kiểm soát bệnh và trì hoãn thời điểm phải chuyển sang hóa trị là nhu cầu rất lớn trong thực hành lâm sàng.
Liệu pháp nhắm trúng đích mở thêm hướng điều trị?
Theo các chuyên gia ung bướu, những tiến bộ trong nghiên cứu sinh học phân tử đã giúp các nhà khoa học nhận diện được những con đường truyền tín hiệu và biến đổi sinh học liên quan đến tình trạng kháng nội tiết ở tế bào ung thư.
Việc tác động vào những con đường tín hiệu thúc đẩy tế bào ung thư phát triển có thể giúp khắc phục một phần cơ chế kháng thuốc, qua đó mở ra thêm hướng điều trị cho người bệnh.
Tại hội thảo, các chuyên gia đã trình bày nghiên cứu về việc bổ sung liệu pháp nhắm trúng đích mới vào phác đồ nội tiết nền tảng trong một số trường hợp ung thư vú HR+/HER2− tiến triển hoặc di căn sau điều trị nội tiết.
Theo chuyên gia, đây là bước tiến có ý nghĩa bởi việc kiểm soát các tín hiệu thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư có thể giúp kéo dài thời gian kiểm soát bệnh, đồng thời trì hoãn việc chuyển sang hóa trị.
TS.BS Phạm Tuấn Anh đánh giá, trước đây, tình trạng kháng nội tiết là một trong những khó khăn lớn trong điều trị ung thư vú. Những phương thức điều trị mới tác động vào các cơ chế sinh học liên quan đến kháng thuốc sẽ giúp bác sĩ có thêm lựa chọn để kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống thêm cho người bệnh và hạn chế những ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống do hóa trị.
Việc lựa chọn liệu pháp cần dựa trên đặc điểm sinh học của khối u, tình trạng bệnh, tiền sử điều trị và đánh giá chuyên môn của bác sĩ. Không phải tất cả người bệnh ung thư vú HR+/HER2− đều phù hợp với cùng một phương pháp điều trị.
Bên cạnh những tiến bộ về thuốc và phương pháp điều trị, TS.BS Phạm Tuấn Anh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động chăm sóc sức khỏe và phát hiện sớm ung thư vú.

Đột phá khoa học đem đến lựa chọn mới trong điều trị ung thư vú tiến xa. Ảnh: Ngọc Tân
Theo đó, phụ nữ cần khám sức khỏe định kỳ, thực hiện sàng lọc ung thư vú theo khuyến cáo và chủ động thăm khám khi phát hiện những dấu hiệu bất thường. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn cải thiện tiên lượng và tăng cơ hội chữa khỏi cho người bệnh.
Đối với những người đã được chẩn đoán ung thư vú, TS.BS Phạm Tuấn Anh khuyến cáo người bệnh cần trao đổi thường xuyên với bác sĩ chuyên khoa, tuân thủ phác đồ điều trị và không tự ý thay đổi hoặc ngừng thuốc. Mọi điều chỉnh trong quá trình điều trị cần được cân nhắc trên cơ sở tình trạng bệnh cụ thể và các bằng chứng khoa học.
Đặc biệt, người bệnh cần tỉnh táo trước những thông tin và phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng, không vì tin theo lời truyền miệng hoặc quảng cáo trên mạng xã hội mà từ bỏ các phương pháp điều trị chính thống, làm ảnh hưởng đến cơ hội kiểm soát bệnh.
"Những phương pháp điều trị chưa có cơ sở khoa học, chưa được kiểm chứng về hiệu quả sẽ không được khuyến cáo trong thực hành y khoa. Người bệnh nên lựa chọn các phương pháp đã được chứng minh hiệu quả, được thực hiện tại các cơ sở khám, chữa bệnh ung thư đủ điều kiện tiêu chuẩn và theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa", TS.BS Phạm Tuấn Anh khuyến cáo.
