Trách nhiệm chuyên môn trong môi trường thông tin mở
Ngày nay, người thầy thuốc không chỉ đối diện với bệnh tật mà còn làm việc trong một môi trường nơi thông tin đi rất nhanh, cảm xúc lan rất xa, và những đánh giá đôi khi hình thành trước cả khi chúng tôi kịp nói hết một lời giải thích.
Trong bối cảnh ấy, câu hỏi "làm nghề Y bây giờ khó hay dễ?" không đơn thuần là sự so sánh với quá khứ. Đó là sự tự hỏi về bản lĩnh của chính mình: liệu có đủ bình tĩnh, đủ vững vàng để giữ nguyên tắc chuyên môn giữa những áp lực mới của thời đại.
TS.BS Đào Thị Hoa - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
Có những tình huống lâm sàng phức tạp mà mỗi quyết định đều phải cân nhắc rất nhiều yếu tố. Một ca bệnh nguy cơ cao, diễn biến chưa rõ ràng, buộc bác sĩ phải lựa chọn giữa can thiệp sớm để phòng ngừa biến chứng hay tiếp tục theo dõi để tránh những can thiệp không cần thiết. Mỗi lựa chọn đều có lợi ích và rủi ro riêng.
Nếu thiếu đi toàn bộ bối cảnh chuyên môn ấy, một quyết định thận trọng có thể bị nhìn nhận khác đi. Ít ai thấy rằng phía sau mỗi chỉ định là cả một quá trình cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên chuyên môn và trách nhiệm nghề nghiệp.
Y học vốn là khoa học của bằng chứng và kinh nghiệm. Trong nhiều trường hợp, không có phương án hoàn hảo tuyệt đối. Người thầy thuốc chỉ có thể chọn phương án phù hợp nhất tại thời điểm và trong điều kiện cụ thể. Chúng tôi không thể làm thêm xét nghiệm chỉ để "cho yên tâm" nếu điều đó không thực sự cần thiết; cũng không thể né tránh quyết định khó vì lo sợ bị hiểu lầm. Điều duy nhất có thể bám vào là chuyên môn, kinh nghiệm và lương tâm nghề nghiệp.
Kỷ nguyên số cũng mang lại nhiều điều tích cực. Người bệnh hiểu biết hơn, chủ động hơn và đặt nhiều câu hỏi hơn trong quá trình điều trị. Đó là một bước tiến đáng trân trọng. Chính vì vậy, người thầy thuốc càng phải chuẩn bị kỹ cho mỗi cuộc trao đổi, phải giải thích rõ ràng hơn, phải lắng nghe nhiều hơn.
Niềm tin vì thế không còn là điều hiển nhiên. Niềm tin được xây dựng từng ngày bằng sự minh bạch trong tư vấn, thái độ tôn trọng và những quyết định được cân nhắc cẩn trọng.
Giữ vững chuẩn mực chuyên môn trong thời đại số
BS. Hoa tham gia chương trình khám, tư vấn và cấp phát thuốc miễn phí cho người dân.
Áp lực của nghề Y chưa bao giờ là nhỏ. Nhưng trong thời đại thông tin mở, áp lực ấy dường như rõ ràng hơn. Mỗi lời nói, mỗi quyết định đều có thể được nhìn nhận ở nhiều góc độ khác nhau.
Giữa những điều đó, điều người thầy thuốc cần giữ trước hết là sự bình tĩnh. Bình tĩnh để lắng nghe, để phân tích, để không bị cuốn theo cảm xúc nhất thời. Và hơn hết là giữ chuẩn mực nghề nghiệp - làm điều đúng trong khả năng của mình, dù hoàn cảnh có nhiều sức ép.
Nhân dịp Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, có lẽ mỗi người làm nghề không chỉ đón nhận sự tri ân, mà còn tự hỏi: mình còn đủ bình tĩnh trước áp lực? Còn đủ chuẩn mực trước những xô lệch của thông tin? Và đã làm điều đúng nhất trong khả năng của mình hay chưa?
Chúng tôi không hứa tạo nên điều kỳ diệu. Y học không phải phép màu. Nhưng chúng tôi luôn cố gắng làm đúng trong chuyên môn, minh bạch trong tư vấn và tôn trọng người bệnh như một người đồng hành.
Sau tất cả, nghề Y được giữ lại bằng niềm tin mà người bệnh trao gửi mỗi ngày. Niềm tin ấy không ồn ào, không phô trương, nhưng đủ để những người làm nghề tiếp tục bước đi - bình tĩnh hơn, trách nhiệm hơn và tận tâm hơn trên con đường đã chọn.
