(SKDS) - Năm 2012 - vừa tròn 20 năm Việt Nam triển khai thực hiện chính sách bảo hiểm y tế (BHYT). Từ những thành công cũng như khó khăn, thách thức bước đầu, đến nay, BHYT đã dần đi vào cuộc sống và trở thành một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng. Nhân Ngày BHYT Việt Nam (1/7/2012), phóng viên báo Sức khỏe&Đời sống đã phỏng vấn PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Tiến - Bộ trưởng Bộ Y tế về những nội dung xung quanh vấn đề này.
PV: Xin Bộ trưởng cho biết một số thành tựu của chính sách BHYT mà chúng ta đã đạt được trong 20 năm qua?
 Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến. |
Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến:
Nghị định 299/HĐBT ngày 15/8/1992 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) kèm theo Điều lệ Bảo hiểm y tế đã đánh dấu sự ra đời của chính sách BHYT ở nước ta. Trong 20 năm qua, cùng với những thành tựu chung của ngành y tế, chính sách BHYT đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là sau 3 năm thực hiện, Luật BHYT đã thực sự đi vào cuộc sống và đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận:
Hệ thống tổ chức bộ máy và chính sách BHYT từng bước được hoàn thiện. Công tác quản lý Nhà nước ở Trung ương và địa phương đã được tăng cường, có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và trách nhiệm của các bộ, ngành, tổ chức đoàn thể trong tổ chức thực hiện Luật.
Nếu như năm 1993, năm đầu tiên thực hiện Nghị định mới, chỉ có 3.794 người tham gia BHYT (5,4% dân số) thì đến 31/12/2011, cả nước đã có 55,9 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 63,7% dân số, trong đó người nghèo và các đối tượng chính sách xã hội đã được quan tâm trong tiếp cận dịch vụ và thụ hưởng các dịch vụ y tế. Số lượt khám chữa bệnh ngày càng tăng, quyền lợi về BHYT ngày càng mở rộng và bảo đảm.
Cùng với việc chỉ đạo nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, việc tổ chức khám chữa bệnh BHYT tại tuyến huyện, trạm y tế xã đã góp phần giảm quá tải cho các bệnh viện tuyến trên, tạo điều kiện cho người tham gia BHYT có thể lựa chọn nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu phù hợp, thuận lợi cho việc tiếp cận các dịch vụ y tế ngay từ tuyến y tế cơ sở. Bộ Y tế đã và đang triển khai thí điểm các phương thức thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hạn chế tình trạng quá tải, giảm thủ tục phiền hà trong khám chữa bệnh để nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng sự hài lòng của người bệnh, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn quỹ BHYT. Quỹ BHYT đã tạo ra nguồn tài chính công đáng kể cho công tác khám, chữa bệnh, góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu công bằng trong chăm sóc sức khỏe nhân dân và bảo đảm an sinh xã hội.
PV: Ngày BHYT Việt Nam năm nay đã chính thức được chọn với chủ đề “Tăng cường trách nhiệm, thực hiện nghiêm pháp luật về bảo hiểm y tế, tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân”. Thưa Bộ trưởng, Bộ trưởng có thể nói cụ thể hơn tại sao lại chọn chủ đề này?
Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Ba năm qua, mặc dù Bộ Y tế đã chủ động và tích cực phối hợp với các bộ, ngành, BHXH Việt Nam trong công tác tuyên truyền, tổ chức thực hiện Luật BHYT nhưng trong thực tế còn nhiều thách thức để đạt được mục tiêu BHYT toàn dân:
- Tỷ lệ bao phủ BHYT còn thấp, tính tuân thủ pháp luật về BHYT chưa cao, mặc dù cả nước đã có trên 55,9 triệu người tham gia BHYT, nhưng khu vực doanh nghiệp mới có 51,3% người lao động tham gia BHYT; người thuộc hộ cận nghèo dù đã được ngân sách hỗ trợ 50% mức đóng năm 2009 - 2011 nhưng cũng chỉ đạt 25% số người tham gia; đối tượng tự nguyện tham gia BHYT thấp, vẫn còn tình trạng “lựa chọn ngược”, chỉ có người ốm, người bị bệnh mới tham gia BHYT.
- Công tác tuyên truyền chưa thường xuyên, chưa thực sự đồng bộ và hiệu quả chưa cao. Nhận thức của một bộ phận người dân về BHYT chưa đầy đủ, chưa ý thức được trách nhiệm và nghĩa vụ tham gia BHYT là để chia sẻ rủi ro, để chăm lo sức khỏe cho mình và cộng đồng.
- Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành trong tổ chức thực hiện Luật còn hạn chế; thái độ phục vụ của một bộ phận cán bộ y tế và thủ tục hành chính trong khám bệnh, chữa bệnh BHYT còn gây không ít bức xúc cho người bệnh; nhiều vướng mắc tại các địa phương trong việc cấp đổi thẻ BHYT, thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT chưa được giải quyết kịp thời; vẫn còn tình trạng trốn đóng, nợ đóng BHYT làm ảnh hưởng không nhỏ đến quyền lợi của người tham gia BHYT.
Chính vì vậy, chủ đề Ngày BHYT Việt Nam năm nay được lựa chọn là: “Tăng cường trách nhiệm, thực hiện nghiêm pháp luật về bảo hiểm y tế, tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân” với mục tiêu nâng cao vai trò, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và mỗi người dân trong việc thực hiện Luật BHYT. Có như thế, chúng ta mới đảm bảo được lộ trình thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân như đã đề ra.
PV:Thưa Bộ trưởng, trong thời gian tới, chúng ta cần phải làm gì nhằm thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân có hiệu quả?
Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Hiện nay, Bộ Y tế đang trình Nghị quyết của Bộ Chính trị về tăng cường công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; xây dựng Đề án thực hiện lộ trình BHYT toàn dân giai đoạn 2012 - 2015 và 2020, trình Chính phủ trong quý III/2012 và đề nghị Thủ tướng Chính phủ là Trưởng ban Chỉ đạo thực hiện Đề án để huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị. Để thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân, cần triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó có một số giải pháp chính cần tập trung là:
 Nhờ chính sách BHYT, ngày càng có nhiều người dân được thụ hưởng dịch vụ y tế kỹ thuật cao. Ảnh: TM |
Trước hết, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, xác định rõ trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong việc tuyên truyền, phổ biến và tổ chức thực hiện Luật BHYT. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố cần đưa chỉ tiêu dân số tham gia BHYT vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thành phố, thực hiện nghiêm tiêu chí phát triển BHYT trong chương trình phát triển nông thôn mới.
Năm 2012, tập trung vào tuyên truyền, vận động người thuộc hộ cận nghèo, học sinh sinh viên, người lao động trong các doanh nghiệp tham gia BHYT, nội dung tuyên truyền cần chú trọng vào những vấn đề hiện nay người dân quan tâm như: Người dân sẽ mua thẻ BHYT ở đâu? Người dân có trách nhiệm, nghĩa vụ gì và người dân được hưởng những quyền lợi như thế nào khi tham gia BHYT?
Hai là tiếp tục hoàn thiện, sửa đổi bổ sung Luật BHYT và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
Ba là nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, đáp ứng sự hài lòng của người bệnh, tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý bệnh viện, quản lý BHYT; thực hiện Quy tắc ứng xử, cải cách thủ tục hành chính, từng bước giảm tình trạng quá tải, giảm thời gian chờ đợi của người bệnh.
Bốn là nâng cao năng lực hệ thống quản lý Nhà nước về BHYT từ Trung ương đến địa phương. Đẩy mạnh công tác thanh, kiểm tra việc thực hiện BHYT, tập trung thực hiện quy chế chuyên môn, quản lý và sử dụng quỹ BHYT.
Năm là đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính trong các đơn vị sự nghiệp y tế công lập gắn với việc thực hiện lộ trình tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân. Nghiên cứu lựa chọn các phương thức thanh toán phù hợp. Có chính sách khuyến khích, hỗ trợ mức đóng cho đối tượng tự nguyện tham gia BHYT.
PV: Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
Thái Bình(thực hiện)