Trong hơn nửa thế kỷ qua, thế giới xảy nhiều biến động, loài người trải lắm bể dâu, song tình hữu nghị cảm động, vĩ đại giữa Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay với Việt Nam thì vẫn keo sơn gắn bó, thủy chung như nhất, ngày càng tốt đẹp hơn lên. Nhận lời mời của Tổng thống Liên bang Nga D. Medvedev, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và phu nhân sẽ thăm chính thức Liên bang Nga từ ngày 26 – 29/10/2008.
 Liên doanh Vietsopetro là minh chứng sinh động về tình hữu nghị hai nước Việt-Nga. |
Thực tế thì quan hệ giữa hai nước đã được khơi nguồn từ rất xa trước đó, từ cái ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh tìm đường cứu nước. Người đã sớm xác định: “Đường đến với Lênin là đường về Tổ quốc ”. Việt Nam đã sớm nhận được sự giúp đỡ về chính trị, ảnh hưởng quốc tế của Liên bang Xô Viết trong đấu tranh chống thực dân Pháp giành độc lập. Liên Xô cũng là một trong số các quốc gia đầu tiên công nhận nền độc lập của Việt Nam. Năm 1952 Hồ Chí Minh đã cử đồng chí Nguyễn Lương Bằng sang làm Đại sứ đầu tiên tại Liên Xô, chính thức thiết lập ngoại giao với quốc gia này. Năm 1957, Người dẫn đầu đoàn Chính phủ Việt Nam thăm Liên Xô. Tháng 5/1957 Chủ tịch Liên Xô lần đầu tiên thăm Việt Nam. Quốc gia anh em này sớm giúp đỡ Việt Nam xây dựng Trường đại học Bách khoa, Bệnh viện Việt - Xô. Ngày 18/5/1956 hai nước ký hiệp định hợp tác kinh tế thương mại đầu tiên. Chỉ 5 năm sau giá trị kinh tế thương mại đã tăng lên 13 lần. Thời kỳ 1976 - 1980 tăng giá trị bằng cả 20 năm gộp lại. Cuối thập niên 80, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Liên Xô chiếm 40% và kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ nước này chiếm 60%. Liên Xô đã sát cánh bên Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa và kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Bạn giúp ta cả về nhân tài vật lực, chuyên gia, vũ khí, giáo dục đào tạo... Chính vì thế nên mới có đảo Ti Tốp ở vịnh Hạ Long, có hội cựu chiến binh Nga tham gia chiến đấu ở Việt Nam. Có nhiều chuyên gia, chiến sĩ Liên Xô đã anh dũng hy sinh tại Việt Nam. Nhiều quan chức chính phủ, giáo sư, tiến sĩ đầu ngành các chuyên ngành khoa học Việt Nam coi Liên Xô là quê hương thứ hai của mình. Đặc biệt người nước ngoài đầu tiên và duy nhất làm thơ bằng tiếng Nga lại là người Việt Nam. Tập Từ nhà về nhà viết bằng tiếng Nga của Tiến sĩ Lê Nhân còn mãi làm cảm động, làm nức lòng nhiều thế hệ công dân Nga. Liên Xô tan rã, Liên bang Nga đã kế thừa mối hữu nghị truyền thống cao đẹp này với Việt Nam. Bạn tuyên bố Việt Nam là đồng minh chiến lược của Nga ở Đông Nam Á. Người Việt sang học tập, công tác, lao động tại Nga là cộng đồng người Việt lớn nhất, mạnh nhất ở nước ngoài và cũng là cộng đồng người Việt đầu tiên lập Hội văn nghệ, ra tạp chí ở nước ngoài. Những tờ: Bạn đường, Đất nước, Xứ tuyết là những tạp chí của người Việt ở nước ngoài đứng đầu về chất lượng cũng như độ dài thời gian. Hội hữu nghị Việt - Nga ở Việt Nam cũng là hội có số hội viên đông nhất... Cuối tháng 2 đầu tháng 3/2001, Tổng thống Nga V.Putin thăm hữu nghị Việt Nam. Hai bên đã ký hơn 30 văn kiện nhà nước. Nga là nước đứng vị trí 21 trong số 64 nước đầu tư vào Việt Nam. Liên doanh dầu khí Vietsopetro, Thủy điện Sông Đà, Cung văn hóa Hữu nghị, cầu Thăng Long, Viện Nhiệt đới... là những hiện hữu sinh động về tình hữu nghị hai nước. Hằng năm Nga dành cho Việt Nam 180 suất học bổng trong đó 145 suất dài hạn để đào tạo sau đại học thạc sĩ, tiến sĩ. Điều đặc biệt cảm động là trung tuần tháng 10/2008 này, Tập đoàn viễn thông quốc tế Nga đã cấp học bổng cho người nước ngoài tới Nga học tập và thanh thiếu niên học sinh Việt Nam là những người đầu tiên nhận được nguồn đãi ngộ này. Giải thích cho việc làm của mình, ông Chủ tịch tập đoàn nói: theo dõi nhiều năm nay chúng tôi thấy sinh viên Việt Nam học tập tại Nga ở chuyên ngành nào cũng thông minh, xuất sắc... Chúng tôi tin rằng được đào tạo tại Nga họ sẽ mang lại ảnh hưởng tốt cho cộng đồng... Triển lãm “Những đệ nhất phu nhân nước Nga thế kỷ 20” vừa được tổ chức tại Việt Nam cũng là một trong những dấu ấn tốt đẹp của quan hệ Việt - Nga. Triển lãm này tổ chức ở Nga được 6 tháng sau đó chọn Việt Nam là quốc gia đầu tiên để trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia, Bảo tàng Cách mạng, Bảo tàng Phụ nữ, cả ở Hà Nội lẫn TP. Hồ Chí Minh...
Tiếp theo các chuyến thăm Nga của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nguyên Chủ tịch nước Trần Đức Lương, Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh... Lần này nhận lời mời của Tổng thống Nga Medvedev, chuyến thăm Liên bang Nga của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết sẽ góp phần thúc đẩy sự hợp tác toàn diện giữa hai nước lên tầm cao mới, góp phần ổn định tình hình thế giới.
Thành Anh