Nhưng nếu người ở Linh Đàm, ở chung cư HH, người được trải nghiệm đủ cung bậc cảm xúc từ 10 năm trước đến những ngày căng thẳng như vừa qua thì có gì khác biệt?
Sự thật ở Linh Đàm
Sự thật là Linh Đàm rất đông. Nhưng ở đây vẫn mọc thêm những toà nhà cao tầng mới. Và mới đây, một dự án nhà ở dành cho cán bộ, cách khu HH Linh Đàm chưa đến 1km, rất lớn, được khai trương rộn ràng.
Khu chung cư 12 toà HH trên một ô đất vuông vắn ngay bên hồ Linh Đàm, nằm gọn 2 bên trục đường Nguyễn Hữu Thọ - Linh Đường.
Công trình đồ sộ nhưng với rất nhiều đường đi lối rẽ từ nhiều hướng khác nhau để kết nối với 2 trục chính là Nghiêm Xuân Yêm (vành đai 3) và Giải Phòng nên không mấy khi xảy ra tình trạng ùn tắc. Người ở Linh Đàm đi làm dọc trục vành đai 3 muốn tắc thường phải di chuyển đến gần nút giao Nguyễn Trãi – Nguyễn Xiển. Đó là thực tế diễn ra 10 năm qua.
Chung cư HH Linh Đàm tại phường Hoàng Liệt, Hà Nội. Ảnh: Phúc Đức
Nơi ùn tắc chính có lẽ là thang máy giờ cao điểm. Nơi đông đúc nhìn thấy rõ có lẽ là khu vực sân chung nằm giữa 12 toà nhà mỗi buổi tối người dân HH xuống hóng gió và người khu vực lân cận khác đến chơi. Bởi khoảng sân rộng, thoáng đãng, không hề giống cảm giác khi xem một bức ảnh trên mạng.
Hồ nước lớn, công viên cây xanh dày đặc và hạ tầng hoàn thiện tạo nên sức hấp dẫn khác biệt hoàn toàn so với "khu đô thị kiểu mẫu" trước đây. Nhịp sống của những gia đình trẻ mua nhà trả góp cách đây 10 năm đã thổi một luồng sinh khí đô thị mới mẻ, tích cực vào toàn bộ khu vực Linh Đàm. Buôn bán sầm uất, dịch vụ tiện ích đầy đủ.
Rất ít khu đô thị được bao quanh hởi hạ tầng trọn vẹn như vậy: Nhiều trường học, nhiều bệnh viện lân cận và tại chỗ, bến xe, rạp chiếu phim, biệt thự liền kề, sông, hồ điều hoà, các tuyến giao thông huyết mạch và những hàng quán, dịch vụ tiện ích từ bình dân đến cao cấp…
Khu vực Linh Đàm, trong 10 năm qua, người dân chưa bao giờ rơi vào cảnh khốn đốn vì ngập lụt, vì mất điện hay mất nước.
Sự kém hài lòng nhất với người dân chủ yếu là giao thông tĩnh. Mỗi toà chỉ có 1 tầng hầm (thông hầm phần lớn khu đất), việc gửi số lượng lớn xe ô-tô ngày càng tăng của các gia đình trẻ ngày nào bây giờ thành một vấn đề nan giải. Lòng đường là giải pháp tạm thời, bất đắc dĩ trong bối cảnh Hà Nội đang làm rất tốt công tác chỉnh trang phố phường, trật tự đô thị.
Sự kém hài lòng nữa là những tiếng xì xào của người chưa từng ở đây để hiểu nhưng vẫn lên tiếng phán xét, mỗi khi có câu chuyện gì đó xôn xao cộng đồng mạng.
Nhưng ở Linh Đàm vẫn đang có thêm những công trình mới.
Một góc view từ chung cư HH Linh Đàm. Ảnh: Cộng đồng cư dân
Lỗ kim rất rộng
Những ngày qua, hàng nghìn hộ dân chung cư HH Linh Đàm bất an khi nghe hai từ “phá dỡ”, “di dời”, đặc biệt là thông tin không chính thức về việc chỉ phá dỡ, di dời toà nhà B (khu HH có 4 tổ hợp ở 4 góc lô đất CC6, mỗi tổ hợp gồm 3 toà nhà A, B, C), để lại toà A, C. Trước thời điểm có nghị quyết của HĐND TP Hà Nội, đã từng xôn xao thông tin “cắt tầng” từ 28 trở lên đối với các toà nhà được xác định vượt tầng. Việc thông tin rỏ rỉ, lan truyền không chính thức càng khiến tình hình trở nên phức tạp, gây áp lực lớn đối với đời sống người dân.
Việc xử lý vấn đề từ 10 năm trước là một bài toán cực khó và chỉ có thể giải bằng những cơ chế đặc thù. Ngay việc HĐND TP Hà Nội ra nghị quyết để xử lý những vi phạm đã có thể điều chỉnh bằng luật hiện hành đã là một đặc thù, vì lo ngại nếu áp dụng khung pháp luật thông thường sẽ không thể giải quyết được, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự và quyền lợi người dân mua nhà tại các dự án.
Nói rằng không để người dân thiệt hại là điều tích cực nhưng cũng là một sự lạc quan vô cùng lớn. Người dân đã thiệt hại ngay từ những ngày đầu tiên. Và kết cục bây giờ là người phải lĩnh hậu quả cuối cùng trong trường hợp buộc phá dỡ, di dời. Những hệ luỵ về an sinh xã hội, môi trường sống, làm việc, học hành, mưu sinh, áp lực tài chính nếu phải mua căn hộ mới với giá mới sau 10 năm… là những điều cần nghiêm túc xem xét thấu tình đạt lý.
Cho đến bây giờ, trong các nhóm cộng đồng cư dân ở HH Linh Đàm, người dân vẫn chưa thôi thắc mắc về những sự thật: Dự án được giải ngân gói vay 30.000 tỷ đầy nhân văn của nhà nước, được các ngân hàng lớn thẩm định; một công trình lớn như vậy không thể mọc lên trong một đêm mà cán bộ địa phương không biết; đấu nối hạ tầng kỹ thuật điện - nước đồng bộ ngay từ đầu; dân ở 10 năm, đã ổn định với việc cấp hộ khẩu (trước đây), thành lập tổ dân phố; xây thêm trường học, bệnh viện ngay tại bán đảo Linh Đàm; hàng năm diễn tập phòng cháy, chữa cháy như "mô hình điểm"...
Vậy, rốt cục điều gì đã và đang xảy ra suốt 10 năm qua đến giờ ở công tác quản lý?
Hành lang và hầm để xe máy tại chung cư HH1B Linh Đàm. Ảnh: P.Đ
Mồ hôi, nước mắt và những khoản nợ
Trong căn hộ rộng 56m² tại tòa HH1B, chung cư HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội), cuộc sống của ba mẹ con chị Bùi Thị Thương vẫn diễn ra với những công việc quen thuộc. Người mẹ chuẩn bị bữa ăn, chăm lo từng sinh hoạt nhỏ. Hai đứa trẻ lớn lên trong căn nhà có góc học tập, có những con đường đến trường đã trở nên thân thuộc.
Nhìn từ bên ngoài, đó có thể chỉ là một căn hộ bình thường giữa hàng nghìn căn hộ khác của khu chung cư đông đúc. Nhưng với chị Thương, 56m² ấy là thành quả của nhiều năm đánh đổi, là nơi ba mẹ con có thể gọi là nhà sau những tháng ngày khó khăn, chật vật.
Chị Thương là mẹ đơn thân, một mình nuôi hai con nhỏ đang học lớp 1 và lớp 2. Năm 2022, chị mua căn hộ tại HH Linh Đàm với giá 1,18 tỷ đồng. Số tiền ấy không đơn thuần là giá trị một căn hộ, mà là cả một quyết định đầy áp lực của người mẹ muốn dành cho các con một cuộc sống ổn định.
Trước khi có căn nhà này, năm 2021, chị từng ôm hai con nhỏ, một bé mới 2 tuổi, một bé mới 4,5 tháng tuổi, từ Quốc Oai lên Cổ Nhuế thuê phòng trọ rộng khoảng 30m² để sinh sống.
Ba mẹ con chị Thương đang sống trong căn hộ rộng 56m² tại tòa HH1B, chung cư HH Linh Đàm. Ảnh: Phúc Đức
Cuộc sống trong căn phòng trọ chật hẹp với hai đứa trẻ nhỏ khiến mọi sinh hoạt đều trở nên khó khăn. Chi phí thuê nhà, điện, nước và những khoản sinh hoạt thường ngày liên tục tạo thêm áp lực. Có những tháng hè, dù đã cố gắng tiết kiệm hết mức, riêng tiền điện của gia đình chị đã lên tới 3 triệu đồng. Ngồi tính toán lại các khoản chi tiêu sau một năm thuê trọ, chị thực sự choáng váng.
Năm 2022, chị quyết định mua căn hộ tại HH Linh Đàm. Đó là lựa chọn mà chị biết sẽ khiến mình phải đối diện với áp lực tài chính rất lớn. Để có đủ tiền mua nhà, chị vay người quen với lãi suất cao, vay ngân hàng, đồng nghiệp, người thân, thậm chí sử dụng cả thẻ tín dụng với những khoản lãi không nhỏ. Đến nay số nợ ấy vẫn còn.
"Đó có lẽ là quyết định liều lĩnh nhất của một người mẹ đơn thân, nhưng khi ấy, tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng dù có vất vả đến đâu, các con cũng cần một nơi ở ổn định", chị Thương nhớ lại.
Từ đó, hành trình trả nợ của chị bắt đầu. Tháng này qua tháng khác, chị chắt chiu từng đồng, cân đối giữa tiền gốc, tiền lãi, chi phí sinh hoạt và tiền học của hai con.
Từ năm 2022 đến nay là những năm tháng chị gần như một mình gồng gánh tất cả. Công việc kéo dài từ sáng sớm đến đêm khuya, hết khoản nợ này đến khoản khác. Vừa làm việc kiếm tiền, vừa chăm sóc hai con, chị ít có thời gian dành cho bản thân.
Có những thời điểm cơ thể suy kiệt, chị phải nhập viện điều trị hai lần, mỗi lần kéo dài hai tuần. Nhưng khi trở về, những khoản nợ vẫn còn đó, hai đứa trẻ vẫn cần được chăm sóc, học hành. Người mẹ ấy không có lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục cố gắng.
Để có được một mái nhà ấy, chị Thương đã phải đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt. Ảnh: Phúc Đức
Nhìn lại hành trình đã qua, chị hiểu rằng để có được một mái nhà cho hai con, để các con có nơi ở ổn định, được đăng ký cư trú và học tập trong môi trường tốt hơn, chị đã phải đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt, thậm chí bằng cả máu của mình.
Cuộc sống tại HH Linh Đàm cũng không phải ngay từ đầu đã thuận lợi. Có thời điểm, do tình trạng quá tải, trẻ 3 tuổi không được học trường công lập, khiến áp lực chăm lo việc học của con càng đè nặng lên vai người mẹ.
Bởi vậy, khi hai con dần ổn định nơi ở, được học trường công lập, có thầy cô, bạn bè thân quen, chị từng nghĩ những ngày tháng khó khăn nhất cuối cùng cũng đã đi qua. Chị chỉ mong được tiếp tục làm việc, trả hết nợ và nuôi hai con khôn lớn trong chính căn nhà này.
Nếu phải chuyển đi, chúng ta sẽ ở đâu?
Thế nhưng, sự bình yên mà ba mẹ con chị Thương cố gắng gây dựng suốt nhiều năm đang đứng trước những bất an mới.
HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số công trình, dự án trên địa bàn thành phố, trong đó có 12 dự án, công trình của Tập đoàn Mường Thanh.
Sau hơn 10 năm đưa vào sử dụng, tổ hợp chung cư HH Linh Đàm đã hình thành một cộng đồng dân cư đông đúc, gắn bó và ổn định. Nhiều gia đình đã coi nơi đây là quê hương thứ hai, con cái học hành, sinh hoạt ổn định, các hộ dân được đăng ký thường trú và từng bước gây dựng cuộc sống lâu dài.
Tuy nhiên, trước thông tin các tòa HH1B, HH2B, HH3B, HH4B có thể bị phá dỡ, không ít cư dân đang sống trong tâm trạng lo lắng, thấp thỏm. Gia đình chị Thương cũng không nằm ngoài nỗi bất an ấy.
Từ giữa năm nay, khi những thông tin về sai phạm tại dự án và việc chờ phương án xử lý được công bố, ba mẹ con chị luôn sống trong tâm trạng thấp thỏm. Những thông tin liên tiếp gần đây về phương án phá dỡ các tòa B càng khiến nỗi lo trở nên nặng nề hơn.
Hai cháu nhỏ nhà chị Thương vui đùa cùng bạn bè hàng xóm tại hành lang chung cư. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Trong căn hộ vẫn là những công việc thường ngày, nhưng cảm giác bình yên đã không còn nguyên vẹn. Bữa cơm tối không chỉ có chuyện gia đình, trường lớp mà còn chất chứa những băn khoăn về tương lai. Hai đứa trẻ vẫn hồn nhiên với thế giới của mình.
Rồi một hôm, hai đứa trẻ ngây thơ hỏi mẹ: "Mẹ ơi, nếu nhà mình bị phá thì chúng mình đi đâu? Chị Thương kể, chị đã không biết phải trả lời con thế nào.
Một câu hỏi trẻ thơ, lại khiến người mẹ đau thắt lòng. "Tôi đã cố gắng làm chỗ dựa cho các con suốt những năm qua, đã vất vả để các con có được một mái nhà và chút bình yên sau những tháng ngày chật vật. Vậy mà giờ đây, chính tôi cũng không biết ngày mai ba mẹ con sẽ ở đâu, có phải một lần nữa thay đổi nơi ở, trường học và bắt đầu lại từ đầu hay không?", chị Thương nghẹn ngào và cho biết thông tin chưa chính thức lan tràn rất nhiều khiến bản thân rối bời.
Chị chia sẻ, gia đình mua nhà bằng hợp đồng, thanh toán đầy đủ, nhận bàn giao công khai, được cấp điện, nước và đăng ký cư trú. Người dân không phải là chủ thể lập quy hoạch, cấp phép, xây dựng hay quyết định số tầng của công trình.
"Tôi tha thiết mong những người mua nhà ngay tình như gia đình tôi không phải gánh hậu quả của những sai phạm mà mình không gây ra," chị đề nghị và thẳng thắn bày tỏ không muốn xảy ra chuyện phá dỡ.
Chị mong được tiếp tục sống trong chính căn nhà mình đã phải đánh đổi bao năm tháng mới có được. Hai con được yên tâm đến trường, người mẹ được yên tâm lao động, trả hết nợ và mỗi tối, ba mẹ con vẫn được cùng nhau trở về dưới một mái nhà. Chị chỉ mong một ngày có thể nói với các con rằng: "Chúng ta không phải đi đâu cả, nhà mình vẫn ở đây!".
