(SKDS) –Từ năm 2010, thanh toán theo định suất được xem là một trong những phương thức thanh toán chi phí khám chữa bệnh (KCB) giữa cơ quan BHXH với cơ sở BHYT. Sau gần 2 năm triển khai, phương thức thanh toán này bước đầu khẳng định hướng đi đúng trong quản lý và sử dụng quỹ BHYT, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho người có thẻ BHYT.
Tháng 6/2010, toàn tỉnh Đăk Lăk có 14 bệnh viện đa khoa tuyến huyện, thị xã, thành phố được BHXH tỉnh chọn thực hiện thí điểm phương thức thanh toán theo định suất, đến năm 2011 thêm 2 cơ sở là Trung tâm y tế Cao su Ea H’Leo và Trung tâm y tế Cao su Krông Buk. Việc thực hiện thí điểm phương thức thanh toán theo định suất nhằm tháo gỡ những bất cập của phương thức thanh toán theo phí dịch vụ các đơn vị đang thực hiện vào thời điểm đó.
KCB BHYT theo định suất có lợi cho người đi khám và lợi cho cả cơ sở y tế. |
Bởi thanh toán theo định suất có điểm khác biệt là không thực hiện khoán quỹ theo đầu vào (tỉ lệ quỹ tính từ tổng thu BHYT) mà khoán đầu ra (tổng chi phí mỗi lần khám chữa bệnh của các nhóm đối tượng trên mỗi tuyến chuyên môn kỹ thuật của năm trước làm suất phí cho năm sau), qua đó tạo sự chủ động, ổn định về nguồn kinh phí KCB cả năm cho đơn vị, kiểm soát được chi phí KCB một cách hiệu quả và nâng cao chất lượng KCB thông qua việc kiểm soát chỉ định của thầy thuốc bằng các chuẩn mực, phác đồ trong chẩn đoán và trong điều trị, hạn chế các lạm dụng xét nghiệm, dịch vụ không cần thiết.
Qua gần 2 năm thực hiện, phương thức thanh toán theo định suất đã bước đầu thể hiện những ưu điểm. Theo bà Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng phòng Giám định chi (BHXH tỉnh Đăk Lăk), trong 2 năm qua số đơn vị có kết dư quỹ luôn nhiều hơn so với số đơn vị vượt quỹ định suất. Cụ thể, năm 2010 trong 14 đơn vị thực hiện thanh toán theo định suất, có 5 đơn vị vượt quỹ và có 9 đơn vị kết dư quỹ định suất trên 9 tỉ đồng. Đến năm 2011, trong 16 đơn vị thực hiện có 6 đơn vị vượt quỹ và 10 đơn vị kết dư trên 18 tỉ đồng.
Có thể thấy những ưu điểm của phương thức thanh toán theo định suất, nhưng không ít người bệnh băn khoăn là việc khoán định suất đương nhiên buộc các cơ sở KCB phải tiết kiệm để tránh bội chi, điều này có đồng nghĩa với việc tiết kiệm quá mức dẫn đến không cung cấp đủ các dịch vụ cần thiết, ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh có thẻ BHYT (?!) Bà Liên cho biết, trong quá trình thực hiện thanh toán theo định suất, vấn đề BHXH Đăk Lăk lo lắng nhất là các cơ sở KCB giữ quỹ lại để có kết dư quỹ định suất.
Nhưng qua kiểm tra, giám sát chi phí KCB không thấy có việc giảm bớt thuốc men dịch vụ kỹ thuật của bệnh nhân, có chăng chỉ là việc chuyển viện lên tuyến trên được thắt chặt hơn, nghĩa là những loại bệnh hay dịch vụ kỹ thuật chưa vượt quá khả năng chuyên môn và chưa thật cần thiết thì chưa chuyển tuyến. Bà Liên cũng thừa nhận, bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện thanh toán theo định suất cũng có một số tồn tại, vừa từ phía các cơ sở khám chữa bệnh, vừa từ phía người bệnh có thẻ BHYT. Chẳng hạn như, lãnh đạo cơ sở KCB không chủ động được trong hoạt động dự phòng lẫn KCB sẽ dẫn đến việc bội chi, hay hiện nay ở một số nơi vẫn xảy ra tình trạng người có thẻ BHYT tuy không có bệnh nhưng vẫn vào viện xin thuốc...
Quả thực, với bất cứ phương thức thanh toán nào thì cũng rất khó tránh khỏi nảy sinh những bất cập trong quá trình thực hiện. Thế nhưng, phương thức thanh toán theo định suất đã và đang khẳng định một hướng đi đúng trong quản lý và sử dụng quỹ BHYT, vừa tạo thuận lợi cho ngành y tế, vừa bảo đảm được quyền lợi của người bệnh có thẻ BHYT.
Kim Oanh
