1. Thực phẩm chức năng làm đẹp trở thành 'xu hướng' của nhiều bạn trẻ
Những năm gần đây, các sản phẩm bổ sung collagen, biotin, vitamin làm đẹp da, tóc hay móng xuất hiện dày đặc trên TikTok, Instagram và nhiều nền tảng mạng xã hội khác. Không ít người nổi tiếng, KOL hay người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội chia sẻ trải nghiệm sử dụng các sản phẩm này với lời hứa hẹn về làn da sáng mịn, mái tóc dày khỏe và móng chắc hơn.
Điều này khiến nhiều thanh thiếu niên tin rằng chỉ cần uống thực phẩm chức năng là có thể cải thiện ngoại hình nhanh chóng. Tuy nhiên, nhiều thông điệp quảng bá hiện nay chủ yếu dựa trên hoạt động tiếp thị hơn là bằng chứng khoa học rõ ràng. Những hình ảnh về vẻ đẹp "hoàn hảo" trên mạng xã hội cũng có thể tạo áp lực khiến các bạn trẻ tìm đến các sản phẩm bổ sung dù cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.
2. Những thành phần thường gặp trong thực phẩm chức năng làm đẹp
Thực phẩm chức năng làm đẹp như collagen, biotin đang được nhiều thanh thiếu niên quan tâm, nhưng không phải ai cũng cần bổ sung và nên sử dụng theo tư vấn của nhân viên y tế khi cần thiết.
Các sản phẩm dành cho da, tóc và móng thường chứa một hoặc nhiều thành phần như:
- Biotin (vitamin B7).
- Peptide collagen.
- Vitamin C.
- Vitamin E.
- Kẽm.
- Axit hyaluronic.
- Một số chiết xuất từ thảo dược.
Nhiều sản phẩm quảng cáo rằng sự kết hợp của các thành phần này giúp tăng sinh collagen, làm chậm lão hóa da hoặc giảm gãy rụng tóc. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, chế độ dinh dưỡng và nguyên nhân gây ra các vấn đề về da, tóc ở từng người.
3. Thanh thiếu niên khỏe mạnh có cần bổ sung collagen hay biotin?
Theo Mayo Clinic, đa số người khỏe mạnh chỉ cần duy trì chế độ ăn cân đối là đã có thể cung cấp đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho làn da và mái tóc. Đối với biotin, hiện chưa có bằng chứng thuyết phục cho thấy việc bổ sung giúp tóc mọc nhanh hơn hoặc cải thiện da, móng ở những người không bị thiếu biotin.
Tương tự, Trung tâm Quốc gia về Y học Bổ sung và Tích hợp (NCCIH) thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) cũng cho biết, trẻ em và thanh thiếu niên không nên sử dụng thực phẩm bổ sung thường xuyên nếu không có chỉ định của nhân viên y tế hoặc bác sĩ vì một tình trạng bệnh lý cụ thể. Nói cách khác, nếu trẻ phát triển bình thường, ăn uống đầy đủ và không có bệnh lý nền, việc sử dụng các thực phẩm chức năng làm đẹp thường không mang lại nhiều lợi ích rõ ràng.
Nhiều người cho rằng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên sẽ hoàn toàn vô hại. Tuy nhiên, đây là quan niệm chưa chính xác. Một số nguy cơ có thể gặp gồm:
- Biotin có thể làm sai lệch kết quả một số xét nghiệm trong phòng xét nghiệm, bao gồm xét nghiệm hormone tuyến giáp và một số xét nghiệm đánh giá bệnh tim. Điều này có thể khiến bác sĩ diễn giải kết quả không chính xác nếu người bệnh không thông báo đang sử dụng biotin.
- Vitamin A nếu dùng quá liều trong thời gian dài có thể gây ngộ độc với các biểu hiện như đau đầu, buồn nôn, tổn thương gan hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe xương.
- Một số thực phẩm chức năng còn có khả năng tương tác với thuốc điều trị, làm thay đổi hiệu quả hoặc tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn.
Theo Học viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD), đến nay vẫn chưa có đủ bằng chứng khoa học chất lượng cao để khẳng định việc bổ sung collagen hoặc biotin giúp cải thiện rõ rệt sức khỏe da, tóc và móng ở người khỏe mạnh. Các nghiên cứu trong tương lai vẫn cần tiếp tục làm rõ vấn đề này.
4. Muốn da đẹp, tóc khỏe, hãy bắt đầu từ những thói quen đơn giản
Thay vì tìm kiếm "viên uống làm đẹp", các chuyên gia cho rằng điều quan trọng hơn là xây dựng lối sống lành mạnh ngay từ tuổi vị thành niên. Do đó, cha mẹ nên hướng dẫn con:
- Ăn đa dạng thực phẩm, ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn đạm chất lượng.
- Uống đủ nước mỗi ngày.
- Ngủ đủ giấc và hạn chế thức khuya.
- Duy trì vận động thể lực thường xuyên.
- Sử dụng kem chống nắng khi ra ngoài.
- Chăm sóc da đúng cách, phù hợp với từng loại da.
- Không hút thuốc lá hoặc thuốc lá điện tử.
Những thói quen này giúp cơ thể duy trì quá trình tổng hợp collagen tự nhiên và góp phần bảo vệ làn da lâu dài hiệu quả hơn nhiều so với việc kỳ vọng vào các sản phẩm bổ sung.
5. Khi nào nên đưa trẻ đi khám?
Nếu thanh thiếu niên xuất hiện tình trạng mụn trứng cá nặng, rụng tóc nhiều, tóc mỏng bất thường, móng giòn kéo dài hoặc các vấn đề về da tái diễn, cha mẹ không nên tự ý mua collagen, biotin hoặc nhiều loại thực phẩm chức năng khác để sử dụng.
Đây có thể là dấu hiệu của thiếu hụt dinh dưỡng, rối loạn nội tiết, bệnh lý tuyến giáp hoặc nhiều vấn đề sức khỏe khác cần được bác sĩ đánh giá. Việc thăm khám sớm cũng đặc biệt quan trọng với mụn trứng cá mức độ trung bình đến nặng, bởi nếu điều trị chậm, nguy cơ để lại sẹo vĩnh viễn sẽ tăng lên.
Không thể phủ nhận một số thực phẩm bổ sung có thể mang lại lợi ích cho những người thực sự thiếu hụt dinh dưỡng hoặc có chỉ định từ bác sĩ. Tuy nhiên, với đa số thanh thiếu niên khỏe mạnh, chưa có bằng chứng cho thấy việc uống collagen, biotin hay các viên uống làm đẹp giúp da đẹp hoặc tóc khỏe vượt trội.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh không nên quyết định mua sản phẩm chỉ dựa vào quảng cáo trên mạng xã hội hay lời giới thiệu của người nổi tiếng. Trước khi cho con sử dụng bất kỳ thực phẩm chức năng nào, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để đánh giá xem trẻ có thực sự cần bổ sung hay không.
Mời độc giả xem thêm:
