Đại hội Thi đua yêu nước ngành y tế lần thứ 5 diễn ra ngày 28/9/2010 tại Hà Nội là một sự kiện lớn, đánh dấu chặng đường đã vượt qua muôn vàn khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Nhân sự kiện này, báo Sức khỏe & Đời sống có cuộc phỏng vấn TS. Nguyễn Quốc Triệu, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế.
Phóng viên: Thưa Bộ trưởng, trong thời gian qua, ngành y tế đã phát động nhiều phong trào thi đua lớn như: "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", "Học tập và noi theo tấm gương Anh hùng, liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm"... Từ những phong trào đó, ngành y tế đã đạt được nhiều kết quả tốt đẹp trong nâng cao y đức, nâng cao chất lượng chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. Xin Bộ trưởng cho biết đôi nét về những kết quả này, nhất là những thành tựu đạt được trong giai đoạn 2006 - 2010?
 Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu. |
Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu:
Như đã biết, 5 năm qua là khoảng thời gian tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, nhiều dịch bệnh nguy hiểm xuất hiện; đồng thời, do kết quả kinh tế xã hội phát triển, nhu cầu khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe của nhân dân tăng cao; trong khi cơ sở vật chất kỹ thuật và nhân lực ngành y tế còn nhiều thiếu thốn, chưa đồng bộ. Chính sách cho cán bộ y tế chưa phù hợp, chưa động viên được cán bộ y tế đến những vùng sâu - xa - khó khăn. Song thông qua các phong trào thi đua, như: "Rèn đức, luyện tài", "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", "Cán bộ y tế làm theo lời Bác dạy: "Người thầy thuốc giỏi đồng thời phải là người mẹ hiền”, "Học tập và noi theo tấm gương Anh hùng, liệt sĩ - bác sĩ Đặng Thùy Trâm"... với tinh thần chủ động, sáng tạo, vượt khó, đội ngũ 30 vạn cán bộ, nhân viên toàn ngành y tế đã thể hiện sự nỗ lực, tích cực trong phòng, chống dịch bệnh, tiếp cận với khoa học công nghệ mới, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cao làm hài lòng người bệnh... Việc xây dựng và triển khai Đề án 1816 "Cử cán bộ chuyên môn luân phiên từ bệnh viện tuyến trên về hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh" là một biểu hiện mạnh dạn, ứng phó kịp thời. Kết quả bước đầu đã có gần 3.000 lượt cán bộ tuyến trên đi luân phiên, trực tiếp khám chữa bệnh cho 210.000 lượt người; thực hiện chuyển giao công nghệ 1.023 kỹ thuật/26 chuyên ngành; tập huấn, nâng cao tay nghề cho hơn 21.000 lượt cán bộ tuyến dưới. Với những việc làm đó, tính sơ bộ đã giúp giảm tải 30% cho tuyến trên. Nhìn nhận chung, khi các phong trào thi đua có mục tiêu, nội dung đúng, trúng; các giải pháp tổ chức phong phú, sát hợp thì phong trào đó sẽ tạo động lực thực sự, góp phần tích cực thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ.PV: Để có được những kết quả to lớn trên, những yếu tố nào là yếu tố quyết định, thưa Bộ trưởng?
Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu: Quyết định thành công trước hết là nhân tố con người - 30 vạn cán bộ, nhân viên ngành y tế với những tố chất quý báu, vừa truyền thống, vừa hiện đại. Truyền thống là ý thức coi người bệnh như người thân, đã tự nguyện làm nghề y là phải tận tụy cứu người. Hiện đại là tiếp thu khoa học kỹ thuật mới, tìm giải pháp hiệu quả nhất từ phòng bệnh đến chữa bệnh. Trên những cơ sở đó, được sự quan tâm to lớn của Đảng và Nhà nước, sự phối hợp tích cực của các ngành, các cấp và toàn thể nhân dân, chúng ta mới làm tốt được công việc. Trực tiếp đối với công tác thi đua, đã được Ban Cán sự cùng lãnh đạo Bộ quan tâm, quyết định các chương trình, đề án sát hợp, sát sao trong chỉ đạo thực hiện. Tại mỗi đơn vị có thành tích được nêu gương điển hình tiên tiến, trước hết cán bộ liêm chính, gương mẫu; người người được động viên, khuyến khích, tạo điều kiện phát huy những tố chất tốt đẹp. Từ cả "rừng hoa" đã xuất hiện những bông hoa hương sắc "thắm đậm" hơn, được bình chọn, biểu dương, khen thưởng trong Đại hội này.
 Phẫu thuật thay đĩa đệm đốt sống cổ tại BV Việt Đức.Ảnh: Trần Minh |
PV:
Như hình ảnh Bộ trưởng vừa nói, những tập thể và cá nhân điển hình được vinh danh tại Đại hội hôm nay là những đóa hoa hương sắc "thắm đậm" nhất. Tuy nhiên, cùng lúc phải có cả trăm ngàn bông hoa khác mới tạo được rừng hoa. Chúng ta trân trọng tất cả những ai đã đóng góp công sức làm nên thành quả chung của ngành; đặc biệt chia sẻ với những anh chị em miệt mài công tác ở các vùng sâu - xa - khó khăn, sự bình xét, tuyên dương, vì nguyên nhân nào đó có thể chưa thấu đến hoặc chưa thật tương xứng. Để bổ khuyết, Bộ đã quan tâm có những chính sách và hỗ trợ cụ thể như thế nào?Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu: Đúng vậy. Sự vinh danh, tuyên dương ở Đại hội chưa thể coi là đầy đủ (từ mỗi đơn vị, qua các cấp xét duyệt, thiếu cẩn trọng dễ gây sơ suất). Chính vì vậy, phải có thêm nhiều chính sách hỗ trợ thỏa đáng; đặc biệt đối với cán bộ y tế ở vùng sâu - xa - khó khăn. Cụ thể như: Bộ Y tế đã tham mưu và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 75/2009/QĐ-TTg ngày 11/5/2009 về chế độ phụ cấp đối với nhân viên y tế thôn, bản thuộc các xã vùng khó khăn (theo Quyết định số 30/2007/QĐ-TTg), hàng tháng nhân viên y tế thôn, bản được hưởng mức phụ cấp bằng 0,5 mức lương tối thiểu chung. Nhân viên y tế thôn, bản các xã còn lại được phụ cấp 0,3 mức lương tối thiểu chung. (Trước đây, theo Công văn hướng dẫn số 1958 TC/NSNN từ ngày 26/5/1999 của Bộ Tài chính, chỉ nhân viên y tế thôn, bản các xã miền núi, vùng cao, hải đảo được hưởng mức trợ cấp 40.000 đồng/người/tháng; các xã còn lại tùy thuộc địa phương, dẫn đến tình trạng chênh lệch nhiều ít, thậm chí không có...). Đối với cán bộ, viên chức y tế công tác ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, đã có Nghị định số 64/2009/NĐ-CP ngày 30/7/2009 và Thông tư số 06/2010/TTLT-BYT-BNV-BTC ngày 22/3/2010 hướng dẫn thực hiện. Theo đó có 2 chế độ: phụ cấp ưu đãi, phụ cấp thu hút. Về phụ cấp ưu đãi, cán bộ, viên chức y tế, cán bộ quân y đang công tác tại các cơ sở y tế thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được hưởng mức 70% tổng số lương ngạch bậc, phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có). Phụ cấp thu hút cũng được tính bằng 70% tổng mức lương và phụ cấp như kể trên; song thời gian được hưởng không quá 5 năm. Ngoài ra, còn được hưởng trợ cấp tham quan học tập, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, trợ cấp tiền mua và vận chuyển nước ngọt và sạch. Cùng với những chính sách, chế độ tổng quát như trên, ngành y tế (Bộ và các Sở y tế) còn nỗ lực tìm kiếm các hình thức động viên, hỗ trợ khác, như vừa qua, Bộ đã phối hợp với một số đơn vị truyền thông tổ chức trao giải thưởng Đặng Thùy Trâm cho cán bộ, nhân viên y tế vùng sâu, vùng xa có thành tích cao trong học tập, chuyên môn, nghiệp vụ và cả con em có thành tích học tập giỏi...
PV: Thưa Bộ trưởng, Đại hội Thi đua yêu nước ngành y tế là một sự kiện lớn, tuyên dương những thành tích đã đạt được. Vậy đứng trước những yêu cầu nhiệm vụ mới, Bộ đã có chủ trương như thế nào về các mục tiêu, nội dung, tổ chức phong trào thi đua trong toàn ngành?
Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu: Tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, chủ trương đẩy mạnh phong trào thi đua trong những năm tiếp theo, đại ý như: Tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 39 CT/TW của Bộ Chính trị về việc tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân điển hình tiên tiến. Phấn đấu hoàn thành vượt mức kế hoạch, chỉ tiêu nhiệm vụ chính như đã chỉ rõ tại Nghị quyết của Bộ Chính trị số 46/NQ-TW: "Giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong, nâng cao sức khỏe, tăng tuổi thọ, cải thiện chất lượng giống nòi, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, chất lượng nguồn nhân lực, hình thành hệ thống chăm sóc sức khỏe đồng bộ từ Trung ương đến địa phương và thói quen giữ gìn sức khỏe của nhân dân, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc". Triển khai thực hiện Luật Thi đua Khen thưởng và các văn bản hướng dẫn, nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động của cán bộ, nhân viên. Tuyên truyền sâu rộng về ý nghĩa, vai trò của công tác thi đua khen thưởng một cách thiết thực, hiệu quả. Tiếp tục đổi mới nội dung và hình thức tổ chức thi đua trong toàn ngành cũng như ở từng đơn vị, thực hiện giao ước thi đua giữa các đơn vị, giữa các lĩnh vực công tác. Ở mỗi đơn vị, căn cứ chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm tình hình cụ thể, cần xây dựng các chỉ tiêu, kế hoạch thi đua và giải pháp thực hiện sát hợp. Phát động phong trào thi đua sâu rộng, thiết thực. Đưa công tác thi đua thành hoạt động thường xuyên. Đặc biệt phải đánh giá, nhận xét khen thưởng những cá nhân, tập thể điển hình một cách đúng, đủ, chính xác, kịp thời. Coi trọng bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho các cán bộ làm công tác thi đua khen thưởng ngang tầm với nhiệm vụ được giao.
PV: Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
SK&ĐS (thực hiện)