Đây là 2 trong các ca can thiệp được truyền hình trực tiếp tại Hội nghị Tim mạch Can thiệp toàn quốc VICC 2026, góp phần chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn và khẳng định năng lực triển khai các kỹ thuật tim mạch chuyên sâu.
Thay van tim cho người bệnh 86 tuổi không thể phẫu thuật
Bệnh nhân nam, 86 tuổi, quê Hà Nam, mắc bệnh van động mạch chủ nặng với tình trạng hẹp và hở van phối hợp. Người bệnh có nhiều bệnh nền như tăng huyết áp, rung nhĩ và suy giảm chức năng thận, khiến nguy cơ phẫu thuật tim hở trở nên đặc biệt cao.
Khoảng một tháng trước khi nhập viện, ông được phát hiện suy tim tại bệnh viện tuyến tỉnh. Hai tuần gần đây, người bệnh liên tục xuất hiện đau tức ngực, khó thở khi gắng sức, mệt nhiều và gần như không thể đi lại. Sau khoảng 10 ngày điều trị nội khoa tại bệnh viện cơ sở, ông được xuất viện nhưng chỉ vài ngày sau, các triệu chứng lại tái phát. Người bệnh tiếp tục được chuyển đến Viện Tim mạch - Bệnh viện 19-8 để điều trị.
Như vậy, chỉ trong vòng một tháng, ông đã phải nhập viện hai lần vì suy tim, cho thấy tình trạng bệnh diễn biến nặng và ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sinh hoạt.
Ê-kíp bác sĩ Viện Tim mạch – Bệnh viện 19-8 thực hiện ca thay van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI) trong khuôn khổ Hội nghị Tim mạch Can thiệp Toàn quốc lần thứ 12 (VICC 2026). ảnh: TP
Qua thăm khám và đánh giá chuyên sâu, các bác sĩ xác định người bệnh bị hẹp van động mạch chủ mức độ vừa đến nặng, hở van động mạch chủ mức độ nặng trên nền van động mạch chủ hai lá bẩm sinh. Khác với cấu trúc thông thường có ba lá van, van động mạch chủ hai lá chỉ có hai lá van, có thể dẫn đến những bất thường về cấu trúc và chức năng van theo thời gian.
Van động mạch chủ được ví như "cánh cửa" trên đường đưa máu từ tim đi nuôi cơ thể. Khi van bị hẹp, máu khó được đẩy ra khỏi tim; khi van bị hở, một phần máu lại chảy ngược về buồng tim. Tình trạng hẹp và hở van phối hợp khiến tim phải làm việc nhiều hơn, lâu dài có thể dẫn đến suy tim, khó thở và giảm khả năng vận động.
Ở người bệnh có nhiều bệnh nền, phẫu thuật thay van tim bằng phương pháp mổ mở tiềm ẩn nguy cơ cao. Sau khi hội chẩn, các bác sĩ Viện Tim mạch- Bệnh viện 19-8 phối hợp thực hiện kỹ thuật TAVI.
Theo GS.TS. Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam, TAVI là kỹ thuật đưa van tim nhân tạo được thu gọn trên hệ thống ống thông qua đường mạch máu, thường là động mạch đùi, đến vị trí van động mạch chủ bị bệnh. Sau đó, van nhân tạo được triển khai để thay thế chức năng của van cũ, giúp cải thiện dòng máu qua tim mà không cần mở lồng ngực hay sử dụng máy tim phổi nhân tạo.
Với người bệnh cao tuổi, nguy cơ phẫu thuật cao, TAVI có thể mang lại cơ hội điều trị quan trọng. Tuy nhiên, đây không phải thủ thuật đơn giản, đặc biệt khi cấu trúc giải phẫu tim và mạch máu có những bất thường.
Ở trường hợp bệnh nhân 86 tuổi, van động mạch chủ vôi hóa không đều, quai động mạch chủ xoắn vặn và gập góc. Đáng chú ý, hệ thống dẫn truyền điện của tim nằm gần vị trí đặt van, làm tăng yêu cầu về độ chính xác trong quá trình định vị và triển khai van tim nhân tạo.
Những đặc điểm này đòi hỏi ê-kíp phải phân tích kỹ phim chụp cắt lớp vi tính trước can thiệp, đánh giá kích thước vòng van, mức độ vôi hóa, hướng tiếp cận và nguy cơ ảnh hưởng đến hệ thống dẫn truyền. Việc lựa chọn dụng cụ, chiến lược đưa van và kiểm soát từng thao tác đều phải được tính toán cẩn trọng.
Vượt qua những thách thức về giải phẫu, ê-kíp can thiệp tim cấu trúc của Viện Tim mạch - Bệnh viện 19-8 đã thực hiện thành công thủ thuật. Người bệnh phục hồi ngay sau can thiệp, mở ra cơ hội cải thiện triệu chứng, khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.
Chinh phục van động mạch chủ nằm ngang
Trường hợp thứ hai là bệnh nhân nam, 63 tuổi, mắc hẹp van động mạch chủ nặng, kèm động mạch chủ lên giãn và van động mạch chủ nằm ngang. Người bệnh từ chối phẫu thuật và được đánh giá để lựa chọn phương án TAVI.
Đặc điểm giải phẫu này tạo ra nhiều khó khăn trong quá trình đưa hệ thống dụng cụ đến vị trí van tim. Khi động mạch chủ có tư thế nằm ngang hoặc gập góc bất lợi, việc kiểm soát hướng đi, giữ hệ thống ổn định và định vị chính xác van nhân tạo trở nên phức tạp hơn.
Trong quá trình can thiệp, các bác sĩ phải phối hợp chặt chẽ, điều chỉnh thao tác phù hợp với cấu trúc mạch máu nhằm bảo đảm van được đưa đến đúng vị trí và triển khai an toàn.
Bằng kinh nghiệm chuyên môn cùng những thủ pháp kỹ thuật phù hợp, ê-kíp đã hoàn thành thành công ca can thiệp. Đáng chú ý, người bệnh không cần gây mê toàn thân và tỉnh táo ngay sau thủ thuật.
Hai trường hợp cho thấy TAVI không chỉ là kỹ thuật thay van ít xâm lấn, mà còn đòi hỏi năng lực đánh giá giải phẫu, lập kế hoạch trước can thiệp và xử trí linh hoạt những tình huống phức tạp trong thực hành.
Theo các bác sĩ, hai ca thay van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI) phức tạp được thực hiện thành công là dấu mốc thể hiện năng lực điều trị chuyên sâu, bản lĩnh của đội ngũ thầy thuốc và khả năng tham gia đào tạo, chuyển giao kỹ thuật theo phương thức của các hội nghị quốc tế.
Từ phòng can thiệp đến giảng đường không khoảng cách
Các ca TAVI được thực hiện trong khuôn khổ Hội nghị Tim mạch Can thiệp toàn quốc VICC 2026, diễn ra tại Hải Phòng, với hình thức truyền hình trực tiếp (live case).
Theo GS.TS. Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam, tại những hội nghị tim mạch lớn trên thế giới như EuroPCR ở châu Âu và TCT tại Hoa Kỳ, truyền hình trực tiếp ca can thiệp là một hình thức đào tạo chuyên sâu. Hình ảnh từ phòng can thiệp được kết nối với hội trường, giúp các chuyên gia và đại biểu theo dõi, trao đổi, phân tích từng bước xử trí trong quá trình điều trị.
Tại Việt Nam, hình thức truyền hình trực tiếp ngày càng trở thành cầu nối quan trọng giữa các trung tâm tim mạch, tạo điều kiện trao đổi kinh nghiệm và tiếp cận những thực hành chuyên môn tiên tiến. VICC 2026 có các phiên truyền hình trực tiếp kết nối những trung tâm tại Việt Nam, Singapore và Đài Bắc, mở rộng cơ hội học hỏi từ thực tiễn điều trị.
Thực hiện một ca can thiệp được truyền hình trực tiếp đặt ra yêu cầu cao đối với toàn bộ ê-kíp. Bên cạnh năng lực thao tác chuyên môn, bác sĩ còn phải giải thích các quyết định, trao đổi với chuyên gia tại hội trường và duy trì sự tập trung trước những diễn biến không thể dự đoán hoàn toàn.
Một ca bệnh thực tế có thể xuất hiện những tình huống buộc người thực hiện thay đổi kế hoạch. Vì vậy, bản lĩnh chuyên môn không chỉ nằm ở khả năng thao tác thành thạo, mà còn ở sự bình tĩnh, khả năng nhận diện nguy cơ, lựa chọn thời điểm điều chỉnh và phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên.
Gần một năm sau khi thành lập, Viện Tim mạch - Bệnh viện 19-8 thực hiện thành công hai ca TAVI có đặc điểm giải phẫu phức tạp trong khuôn khổ hội nghị cho thấy năng lực chuyên môn mang lại cơ hội điều trị cho những người bệnh có nguy cơ phẫu thuật cao. Đây là dấu mốc thể hiện năng lực điều trị chuyên sâu, bản lĩnh của đội ngũ thầy thuốc và khả năng tham gia đào tạo, chuyển giao kỹ thuật theo phương thức của các hội nghị quốc tế.
