Chiều 29/5, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế thông tin báo cáo của 5 đoàn kiểm tra liên ngành trung ương và 34 tỉnh, thành phố trong Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026.
Chuyển cơ quan điều tra 17 vụ việc; khoảng 15 tấn thực phẩm không rõ nguồn gốc bị tịch thu
Theo báo cáo, trong thời gian một tháng triển khai cao điểm, cả nước đã thành lập 3.392 đoàn kiểm tra liên ngành và chuyên ngành từ cấp tỉnh đến cấp xã. Các đoàn tập trung kiểm tra cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, chợ đầu mối, siêu thị, cơ sở giết mổ, vận chuyển thực phẩm…
Trong tổng số 62.052 cơ sở được kiểm tra, có 5.749 cơ sở vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Trong đó, 3.687 cơ sở bị xử lý bằng hình thức phạt tiền, tổng số tiền xử phạt hơn 22,4 tỉ đồng.
Ngoài xử phạt hành chính, lực lượng chức năng còn đình chỉ hoạt động 29 cơ sở, tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với 7 cơ sở và chuyển hồ sơ 17 trường hợp sang cơ quan điều tra để tiếp tục xử lý.
Đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm kiểm tra đột xuất một số bếp ăn tập thể, bếp ăn cơ sở giáo dục tại Đồng Tháp.
Khoảng 15 tấn hàng hóa không rõ nguồn gốc đã bị tịch thu, gồm da bì lợn, xúc xích, bánh kẹo, thực phẩm đông lạnh… Đồng thời, 110 cơ sở buộc tiêu hủy sản phẩm vi phạm với tổng giá trị hơn 3,35 tỉ đồng.
Các sản phẩm bị tiêu hủy chủ yếu là thực phẩm không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng hoặc không bảo đảm chất lượng như chân gà, mực đông lạnh, bánh kẹo, mì ăn liền, cơm cháy, si rô, khoai tây chiên…
Theo Cục An toàn thực phẩm, các vi phạm phổ biến được phát hiện trong đợt kiểm tra chủ yếu liên quan điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ chế biến thực phẩm. Ngoài ra còn có vi phạm về quảng cáo thực phẩm và kinh doanh sản phẩm không bảo đảm chất lượng
Kết quả kiểm nghiệm cho thấy, trong 1.821 mẫu được kiểm tra tại phòng thí nghiệm, có 25 mẫu không đạt, chiếm 1,37%.
Với xét nghiệm nhanh, trong số 17.419 mẫu được kiểm tra có 1.330 mẫu không đạt, tương đương 7,6%. Nhiều địa phương đã tăng cường kiểm tra bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học, cơ sở thức ăn đường phố; đồng thời phối hợp liên ngành giữa y tế, nông nghiệp, công thương, công an để phát hiện và xử lý vi phạm.
Thức ăn đường phố, cơ sở nhỏ lẻ vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ
Tuy vậy, cơ quan chức năng cũng thừa nhận công tác quản lý an toàn thực phẩm vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là tại tuyến cơ sở.
Theo đánh giá, số lượng lớn cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, thường xuyên biến động, không có địa chỉ cố định khiến việc kiểm tra, xử phạt gặp nhiều trở ngại.
Thành viên đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm lấy mẫu thực phẩm test nhanh tại Đồng Tháp.
Trong đợt cao điểm vừa qua vẫn có 2.045 cơ sở vi phạm chỉ bị nhắc nhở, chưa xử lý hành chính. Bên cạnh đó, tình trạng buôn lậu, sản xuất hàng giả là thực phẩm, thực phẩm không rõ nguồn gốc vẫn diễn biến phức tạp. Hoạt động quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe sai quy định trên mạng xã hội tiếp tục gây bức xúc và khó kiểm soát.
Cục An toàn thực phẩm cũng cho biết, qua thanh kiểm tra cho thấy, tại địa phương số lượng rất lớn cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, trong đó nhiều cơ sở nhỏ lẻ, cơ sở dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố; số cơ sở đã được kiểm tra trong Tháng hành động mới phản ánh một phần tình hình thực tế, chưa đủ cơ sở để kết luận nguy cơ đã được kiểm soát đồng đều trên toàn địa bàn.
Một số nguy cơ vẫn cần tiếp tục được giám sát chặt chẽ, gồm: điều kiện vệ sinh tại cơ sở nhỏ lẻ; hồ sơ pháp lý, chứng từ nguồn gốc nguyên liệu; việc thực hiện kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn; tình trạng thực phẩm hết hạn, cận hạn, không rõ nguồn gốc; việc tự kiểm tra, tự giám sát của cơ sở; cũng như các nguy cơ phát sinh từ kinh doanh thực phẩm trên môi trường mạng, đòi hỏi phải được kiểm soát chặt chẽ của các ngành chức năng và các địa phương.
Bên cạnh đó, năng lực quản lý an toàn thực phẩm tại tuyến cơ sở còn gặp khó khăn do cán bộ chủ yếu kiêm nhiệm, lực lượng mỏng, khối lượng công việc lớn; trang thiết bị, phương tiện kiểm tra nhanh, kinh phí lấy mẫu, kiểm nghiệm và giám sát thường xuyên còn hạn chế.
"Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát hiện sớm, cảnh báo sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn thực phẩm"- Cục An toàn thực phẩm nhận định.
Cùng đó, tình trạng cố tình vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, buôn lậu, làm hàng giả là thực phẩm vẫn còn ở một số nơi mà người sản xuất kinh doanh chưa có ý thức chấp hành pháp luật về an toàn thực phẩm tốt do vậy cần có sự vào cuộc của các lực lượng chức năng điều tra như Công an, Hải quan... để tăng cường kiểm soát thực phẩm, nhất là các sản phẩm thực phẩm thẩm lậu qua biên giới.
Đoàn kiểm tra liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm làm việc với Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm tỉnh Đồng Tháp.
Việc kinh doanh, quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe vi phạm pháp luật, đặc biệt trên mạng xã hội diễn biến phức tạp, khó quản lý, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng, gây bức xúc dư luận xã hội.
Tại một số địa phương công tác thông tin, truyền thông về bảo đảm an toàn thực phẩm trong tháng hành động còn chưa được triển khai quyết liệt và đa dạng về hình thức, phương tiện truyền thông.
Đồng thời, việc xem xét, xử phạt vi phạm hành chính đối với các cơ sở nhỏ lẻ tại địa phương còn gặp nhiều khó khăn do các cơ sở này thường xuyên biến động, không có địa chỉ kinh doanh cố định, rõ ràng, tỷ lệ nhắc nhở vẫn còn cao.
Cục An toàn thực phẩm cho rằng thời gian tới cần tiếp tục siết chặt kiểm soát thực phẩm nhập lậu, thực phẩm kinh doanh trên môi trường mạng; đồng thời tăng cường năng lực cho tuyến cơ sở về nhân lực, kinh phí và trang thiết bị kiểm tra để kịp thời phát hiện, cảnh báo nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Cục An toàn thực phẩm nhận định dù công tác kiểm tra được triển khai đồng bộ và quyết liệt, nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn còn lớn, đặc biệt ở các cơ sở nhỏ lẻ, thức ăn đường phố và hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường mạng.
Cơ quan này cũng cảnh báo tình trạng buôn lậu, sản xuất thực phẩm giả, quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe sai sự thật trên mạng xã hội vẫn diễn biến phức tạp và khó kiểm soát.
