Theo Cục cảnh sát Phòng cháy chữa cháy, trong năm 2008, cả nước đã xảy ra 1.683 vụ cháy ở các khu dân cư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, trụ sở cơ quan... Theo đó, tổng số người chết là 52 người, bị thương 186 người, thiêu hủy tài sản trị giá 602,443 tỷ đồng, trong đó có 27 vụ cháy lớn gây thiệt hại 495 tỷ đồng. Bên cạnh đó, trên địa bàn cả nước đã xảy ra 42 vụ cháy, nổ gas, làm chết 1 người, bị thương 5 người, thiệt hại về tài sản trên 2 tỷ đồng. Nguyên nhân gây cháy nổ chủ yếu là do người sử dụng thiếu ý thức và kiến thức về phòng cháy chữa cháy, các khu vực nguy cơ có thể gây hậu quả lớn là chợ, chung cư, nhà xưởng ở các khu công nghiệp...
Chợ, khu công nghiệp - nguy cơ cao
Có thể thấy, dù tại Hà Nội đã xảy ra nhiều vụ cháy chợ gây thiệt hại lớn về tài sản, nhưng ý thức về an toàn phòng cháy của một số cơ quan chủ quản, ban quản lý chợ, các hộ kinh doanh rất ít chuyển biến.
Tháng 4/2008, đám cháy dữ dội tại Công ty ASC Charwie (108 Kha Vạn Cân, P. Hiệp Bình Chánh, Q. Thủ Đức, TP.HCM) đã thiêu rụi toàn bộ 6.000m2 diện tích nhà xưởng, nhà kho. Ước tính thiệt hại ban đầu khoảng hàng trăm tỷ đồng. Hàng chục xe chữa cháy của Đội trung tâm, Đội PCCC khu vực 1, 3, 4, 6... và gần một trăm chiến sĩchữa cháy chuyên nghiệp đã được điều đến hiện trường.
 Cháy chợ Vinh - Nghệ An. Ảnh: CTV |
Vi phạm phổ biến trong công tác PCCC của chủ các ki-ốt hiện nay là tận dụng tối đa khoảng không gian có thể để trưng bày hàng hóa, bất chấp việc hàng hóa dễ cháy có thể đè vào cầu dao điện, dây điện gây chập cháy. Đi kèm theo đó, hàng hóa được các hộ kinh doanh sắp xếp tùy tiện: Treo, móc, trưng bày ở khắp nơi, thậm chí trên đường dây điện. Ở các quầy hàng nằm sâu trong chợ, điện được câu, nối một cách tạm bợ, bóng đèn chiếu sáng và ổ cắm treo lủng lẳng nhiều như vật trang trí. Một nguy cơ tiềm ẩn khác, hàng chục ki-ốt bán hàng ăn sử dụng bếp than, bếp dầu đun nấu trong khu vực chợ mà cố tình bỏ qua các quy định về an toàn phòng chống cháy nổ.
Chung cư - ý thức phòng hoả hoạn kém
Các khu tái định cư lớn như Vĩnh Phúc, Nam Trung Yên, Đền Lừ, Dịch Vọng... đều được bố trí đầy đủ hệ thống PCCC như bình bọt, ống nước, chuông báo cháy, bể nước phục vụ riêng cho PCCC nhưng nhiều thứ đã được tháo đi, để dồn vào một nơi... kín đáo cho gọn. Các hộp chứa đồ cứu hỏa trống rỗng, hệ thống báo cháy tự động thì đã bị ngắt. Bà con cho biết: “Các dụng cụ chữa cháy hầu như bị lấy cắp hết. Để an toàn tài sản, bảo vệ đã chủ động cất hết vào kho, bao giờ cần dùng thì lại lấy ra”. Hệ thống báo cháy tự động cứ thấy khói than tổ ong cũng kêu, nên bảo vệ các toà nhà đã ... ngắt đi cho đỡ... nhức đầu!
Nguyên nhân dẫn tới cháy nổ tại các tòa nhà này được xác định bởi nhiều yếu tố. Khi các tòa nhà được đưa vào sử dụng, Phòng Cảnh sát PCCC đều tiến hành tập huấn cho các nhân viên bảo vệ, nhân viên quản lý tòa nhà về kỹ năng chữa cháy nhưng vì nhiều lý do, những người này có thể chuyển công tác khác, người thay thế lại không, hoặc chưa được tập huấn nên hầu như không biết gì về PCCC cả. Nhiều người khi đun nấu còn bỏ đi làm việc khác dẫn tới cháy. Một nguyên nhân khác là do tập quán thắp hương vào dịp lễ, ngày giỗ... nhưng thắp hương xong cũng không ai quan tâm xem khu vực ấy có nguy cơ cháy nổ hay không mà còn bỏ đi khỏi nhà, khóa cửa lại.
Các tòa nhà này đều có hầm để xe với hàng trăm xe ô tô các loại. Nhưng, xe cộ luôn quá tải so với diện tích được bố trí nên các lối ra vào bị hạn chế. Cá biệt như tại tòa nhà CT4, CT5 khu đô thị Mỹ Đình - Sông Đà thì lối vào lại quá nhỏ. Nhà xe dưới hầm chỉ có một lối thoát, thiết bị phòng cháy được bố trí đủ nhưng không ai dám chắc chúng hoạt động tốt khi có cháy xảy ra. Điều nguy hiểm hơn là với hàng trăm bình xăng to nhỏ các loại, nếu xảy ra cháy có thể gây nổ và ảnh hưởng đến kết cấu toà nhà, đến cuộc sống của dân cư trong các căn hộ.
Để đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ, bên cạnh trách nhiệm của các cơ quan hữu quan, các ban quan lý chung cư là ý thức của người dân. Cục Cảnh sát PCCC khuyến cáo, những tháng đầu năm, hoạt động lễ hội, thờ cúng diễn ra phổ biến ở các địa phương trong cả nước, các cấp chính quyền cần nhắc nhở người dân thận trọng trong thắp hương thờ cúng, đề phòng xảy ra hỏa hoạn gây thiệt hại về người và của. Trong sử dụng điện cũng cần kiểm tra kỹ các thiết bị điện, nhất là tránh sử dụng điện quá tải gây chập, cháy...
Bình An