Ngày 4/12, phiên xét xử phúc thẩm vụ án Nguyễn Đức Kiên và đồng phạm bước vào ngày làm việc thứ 5. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử (HĐXX) tiếp tục phần thẩm vấn các bị cáo về hành vi cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.
Tại phiên tòa, HĐXX đã tập trung vào hành vi Ngân hàng ACB ra chủ trương ủy thác tiền gửi vào Ngân hàng Vietinbank, sau đó bị “siêu lừa” Huỳnh Thị Huyền Như chiếm đoạt hơn 718 tỉ đồng. Theo truy tố, ngày 22/3/2010, Ngân hàng ACB có cuộc họp thường trực HĐQT với sự tham gia của Hội đồng sáng lập Trần Mộng Hùng (Chủ tịch) và Nguyễn Đức Kiên (Phó Chủ tịch, tức “bầu Kiên”) cùng một số cán bộ liên quan nhằm bàn phương án sử dụng nguồn vốn chưa đầu tư. Tại cuộc họp, Tổng Giám đốc ACB Lý Xuân Hải đã đề xuất phương án ủy thác cho nhân viên mang tiền của ngân hàng đi gửi vào các ngân hàng khác để vừa nhận được lãi suất tiền gửi, vừa được hưởng thêm “hoa hồng”, khuyến mại theo quy định của từng ngân hàng nhận tiền gửi. Đề xuất này được “bầu Kiên” đồng tình và các thành viên thường trực HĐQT thống nhất cùng ký vào biên bản với nội dung: “Đồng ý việc ủy thác cho các cá nhân để gửi tiền VND và USD tại các tổ chức tín dụng”
Bị cáo Trịnh Kim Quang phân vân không biết kêu oan hay giảm hình phạt.
Thực hiện chủ trương trên, từ các ngày 27/6/2011 đến 5/9/2011, Lý Xuân Hải chỉ đạo và ủy quyền cho Nguyễn Văn Hòa (Kế toán trưởng Ngân hàng ACB) thực hiện ủy thác hơn 718 tỉ đồng cho 19 nhân viên Ngân hàng ACB để gửi tiết kiệm vào Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Nhà Bè và chi nhánh TP.HCM, thời hạn gửi tiền từ 3-6 tháng với lãi suất ghi trong hợp đồng là 14%/năm; lãi suất thoả thuận ngoài hợp đồng từ 3,7 - 13%/năm. Tuy nhiên, toàn bộ số tiền gửi đã bị Huỳnh Thị Huyền Như (quyền Trưởng phòng giao dịch Điện Biên Phủ thuộc Vietinbank Chi nhánh TP.HCM) sử dụng các thủ đoạn gian đối để chiếm đoạt, gây hậu quả thiệt hại cho Ngân hàng ACB. Theo cáo buộc, việc ủy thác này thực hiện khi chưa có hướng dẫn về nghiệp vụ ủy thác của Ngân hàng Nhà nước nên đã vi phạm Điều 106 Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010 và gây thiệt hại cho Ngân hàng ACB số tiền hơn 718 tỉ đồng.
Tại phiên xét xử, bị cáo Phạm Trung Cang (nguyên Phó Chủ tịch HĐQT ACB) nêu lý do chuyển từ kêu oan sang giảm nhẹ hình phạt về việc cho nhân viên đi ủy thác tiền gửi, có nhiều ý kiến khác nhau. “Tôi làm bán thời gian ở Ngân hàng ACB, có nhiều thông tin tôi cũng không nắm. Lúc đó, Ban Pháp chế khẳng định không có gì sai; ông Trần Xuân Giá đồng ý, nói luật cho phép, cái gì luật không cấm thì chúng ta làm. Các thành viên khác không ý kiến gì nên tôi đồng ý ký” - bị cáo Cang nêu lý do. Bị cáo này cho biết, sau đó, thời gian tạm giam, bị cáo đã rất ân hận vì thấy giải pháp này không đúng. “Bằng chứng ngoại phạm, tôi đi Mỹ từ ngày 9/5/2011, trở về ngày 20/9/2011, thời gian gửi tiền vào Vietinbank tôi không có mặt ở Việt Nam. Toà sơ thẩm xử không oan nhưng hơi nặng vì hậu quả xảy ra thì tôi không có ở ngân hàng nữa. Xin giảm nhẹ hình phạt” - bị cáo Phạm Trung Cang nói.
Bị cáo Trịnh Kim Quang (nguyên Phó Chủ tịch HĐQT ACB), bị cáo Huỳnh Quang Tuấn (nguyên thành viên HĐQT ACB) trước toà phân vân không biết nên kêu oan hay xin giảm nhẹ hình phạt. Bị cáo Quang cũng trình bày, tại thời điểm ra nghị quyết thì chưa có Điều 106 của Luật Các tổ chức tín dụng và xin toà phân biệt hai thời kỳ khác nhau.
Trong phần trình bày trước tòa, bị cáo Nguyễn Đức Kiên đề nghị HĐXX làm rõ việc qui kết bị cáo có vai trò chi phối ACB. Bị cáo nói: Luật không có khái niệm cổ đông lớn. Đề nghị tòa đưa ra yếu tố xác định tôi là cổ đông lớn. Tôi là một trong 6 cổ đông sáng lập, hoạt động theo qui chế ACB. Xác định căn cứ nào để khẳng định tôi chi phối hoạt động ACB. Với vai trò, trách nhiệm Phó Chủ tịch Hội đồng sáng lập, tôi khẳng định đã làm đúng các qui định pháp luật với vai trò là cơ quan tư vấn. Tôi không chỉ đạo, không gây áp lực, tạo ảnh hưởng với bất kỳ ai ở ACB từ cấp thấp nhất đến cao nhất ở ACB - bị cáo Kiên trình bày.
Trước ý kiến của các bị cáo, HĐXX đề nghị cần phải cân nhắc, nếu bị cáo kêu oan và có cơ sở oan thật thì tha ngay; còn xin giảm nhẹ hình phạt lại sẽ khác. Các bị cáo cần bình tĩnh suy nghĩ, lắng nghe toàn bộ diễn biến của phiên toà, nâng cao nhận thức về pháp luật.
Trước đó, trong ngày 3/12, HĐXX tiếp tục phần thẩm vấn làm rõ hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, liên quan đến cáo buộc Công ty cổ phần Đầu tư ACB Hà Nội (Nguyễn Đức Kiên là Chủ tịch HĐQT) bán 20 triệu cổ phần cho Công ty TNHH một thành viên Thép Hòa Phát lấy 264 tỷ đồng, bất chấp số cổ phần này đang bị thế chấp cho ACB của bị cáo. Trong ngày xét xử thứ tư, HĐXX đã thẩm vấn một số cá nhân liên quan đến ACB để làm rõ hành vi cấp tín dụng nhằm mục đích đầu tư cổ phiếu ACB, liên quan đến việc ngày 2/1/2009, Thường trực HĐQT Ngân hàng ACB đã họp và ra chủ trương cấp tín dụng cho Công ty Chứng khoán ACBS (của Nguyễn Đức Kiên) mua cổ phiếu ACB. Theo cáo buộc của cơ quan tố tụng, chủ trương này trái với quy định của Bộ Tài chính, gây thiệt hại cho ACB hơn 687 tỷ đồng.
P. Hiếu
