Sáng nay 30-10, Quốc hội bắt đầu phiên thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2012 và kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2013. Diễn ra trong hai ngày và được truyền hình, phát thanh trực tiếp, phiên thảo luận cũng đồng thời được dư luận quan tâm và đại biểu Quốc hội tham gia thảo luận sôi nổi.
Điều hành phiên thảo luận sáng nay, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân thông báo, danh sách đại biểu đăng ký phát biểu cho hai ngày thảo luận đã kín lịch theo thời gian. Vì vậy, mỗi đoàn chỉ có thể được một đại diện phát biểu, và thời gian cho mỗi đại biểu không quá 10 phút.
Ngay từ đầu buổi sáng, hội trường Quốc hội đã “nóng”. Mổ xẻ những nguyên nhân dẫn đến hạn chế, khuyết điểm trong điều hành của Chính phủ mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhận lỗi trước Quốc hội đầu kỳ họp, đại biểu Cao Sỹ Kiêm (Thái Bình) cho rằng, chúng ta chưa đánh giá và chưa kiểm soát được tình hình một cách chặt chẽ, kịp thời, sát, đúng trên một số lĩnh vực với số liệu chưa tin cậy, thiếu thống nhất.
Theo đại biểu Cao Sỹ Kiêm một số chính sách giải pháp của chúng ta còn có tính chất nửa vời, hay thay đổi, thiếu sự phối hợp thống nhất để đảm bảo huy động sức mạnh tổng hợp. Nó biểu hiện rất rõ trên dư luận, trên báo chí và trên các báo cáo của các ngành, các cấp trong thời gian thực hiện vừa qua.
Trong những khó khăn ấy và những khuyết điểm ấy chúng ta đã làm mất đi hoặc thiếu đi những động lực phấn đấu, những ý chí phấn đấu, một số đã có hiện tượng nghi ngờ với các chính sách, giải pháp của chúng ta, cho nên sự thực hiện có phần hạn chế kể cả trong doanh nghiệp, trong dân, nhà đầu tư nước ngoài. Chính vì thế cho nên xếp hạng của chúng ta đã bị các tổ chức quốc tế luôn luôn đánh tụt hạng và vừa qua đã sụt mất 10 bậc.
Đại biểu Kiêm thẳng thắn cho rằng, đấy là những nguyên nhân khuyết điểm cụ thể trong quản lý điều hành, trong thực hiện nhiệm vụ của chúng ta kể cả trong lãnh đạo chỉ đạo, trong giám sát và trong tổ chức điều hành, một phần do cơ quan quản lý chưa thực sự kiểm soát được tình hình, số liệu thống kê thiếu tin cậy, dẫn đến một số chính sách nửa vời…
Đại biểu Lê Như Tiến (Quảng Trị) đầy bức xúc: “Tham nhũng là ma thuật biến tài sản công thành tài sản tư, biến đất công thành đất tư, tiền công thành tiền tư, nhà công vụ thành nhà tư vụ, gây thất thoát lãng phí cả trăm nghìn tỷ đồng ngân sách nhà nước. Quốc nạn tham nhũng làm khuynh đảo chính sách, thao túng quyền lực, tha hóa con người, giảm sút lòng tin, suy kiệt nhựa sống xã hội”. Đại biểu Lê Như Tiến dẫn chứng, chỉ riêng vụ thất thoát 107 nghìn tỷ đồng ở Tập đoàn Vinashin đã dẫn tới trên 40 nghìn tỷ nợ nước ngoài, hơn 60 nghìn tỷ nợ trong nước. Trong khi đó, xây dựng một phòng học trong chương trình mục tiêu quốc gia kiên cố hoá trường học chỉ tốn 500 triệu đồng, xây dựng một nhà văn hóa xã chỉ với một tỷ đồng, một trạm y tế xã hai tỷ đồng.
 ĐBQH Lê Như Tiến. |
Đại biểu Tiến so sánh: Với con số thất thoát ở Vinashin, “có thể xây dựng được 214 nghìn phòng học, 107 nghìn nhà văn hóa 53 nghìn trạm xá xã”… và nếu không có thất thoát đó, chúng ta cũng “không phải băn khoăn trăn trở buộc phải lùi thời hạn tăng lương do không bố trí được nguồn”.
Theo báo cáo của Tổng thanh tra Chính phủ, trong thời gian qua các cấp các ngành đã thanh tra hơn 62 nghìn vụ, song mới phát hiện và chuyển cơ quan điều tra 464 vụ, chiếm 0,6% tổng số thanh tra. Đại biểu Quốc hội quan tâm đặt câu hỏi: Phải chăng có xu hướng hành chính hóa các vụ án hình sự liên quan đến tham nhũng hoặc có sự nắn dòng, bẻ ghi làm chuyển hướng kết quả thanh tra?
Đại biểu Lê Như Tiến cũng cảnh báo về lãng phí: “Chúng ta thường lên án mạnh mẽ hành vi tham nhũng, song thất thoát do lãng phí đôi khi còn lớn hơn nhiều thì chúng ta lại nương tay xem nhẹ. Hầu như chưa có vụ án nào xét xử lãng phí, vì tham nhũng bị coi là tội phạm còn lãng phí thì coi là khuyết điểm. Một chủ trương đầu tư sai chôn vùi cả trăm triệu đô la, cả ngàn tỷ đồng vào KCN, KCX, sân bay, bến cảng không hiệu quả thì chỉ nhắc nhở hoặc rút kinh nghiệm”.
Theo ông Tiến, lãng phí xảy ra khắp nơi: quản lý đất đai, ngân sách, khai thác tài nguyên, đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm tài sản, trong các dự án với nước ngoài. Có những loại lãng phí vô hình như trong đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực, ở hàng chục nghìn luận án TS, hàng trăm nghìn đề tài nghiên cứu khoa học từ cấp quốc gia, bộ ngành không được hoặc không có khả năng ứng dụng trong thực tế… “Thưa QH, đúng 60 năm về trước, Hồ Chủ tịch có bài phát biểu quan trọng với đội ngũ cán bộ cao cấp về thực hành tiết kiệm, chống tham ô lãng phí. Người nói, tham ô lãng phí là kẻ thù của nhân dân và Chính phủ. Nó không manggươm mang súng mà nó nằm ngay trong tổ chức ta. Vì vậy chống tham ô lãng phí cũng cần thiết như đánh giặc. 60 năm đã qua, song bài học chống tham nhũng, lãng phí của Hồ Chí Minh vẫn còn tươi mới, vẫn mang tính thời sự và nguyên giá trị thực tiễn. Tham nhũng, lãng phí, thất thoát ở các khoản như chi phí ngoại giao, chi phí lót tay, bôi trơn, động thổ, khai trương khánh thành. Trăm dâu đổ vào đầu giá thành nên giá cả sản phẩm của ta cao hơn nhiều so với giá trị. Hệ số ICOR đầu tư của ta cao gấp đôi các nước trong khu vực, nghĩa là càng đầu tư càng thất thoát, lãng phí.”, ĐBQH Lê Như Tiến nói.
Đại biểu Tiến còn chỉ ra sự lãng phí “trên trời”: “Vệ tinh Vinasat 2 đã phóng lên quỹ đạo với suất đầu tư 250 triệu USD, tương đương 5 nghìn tỷ đồng, trong đó 80% vay nước ngoài. Đến nay Vinasat 2 chưa lấp đầy 1/4 dung lượng băng tần, trong khi đó một nghịch lý là nhiều công ty viễn thông, tập đoàn viễn thông nhà nước đang khẩn thiết đề nghị Chính phủ cho đầu tư hạ tầng cáp trên mặt đất, gây lãng phí hàng nghìn tỷ đồng”..
Anh Văn (ghi)