Thai nhi ngôi ngược (hay còn gọi thai nhi ngôi mông) là tình trạng mông hoặc chân của em bé hướng xuống dưới trong tử cung thay vì tư thế đầu quay xuống chuẩn bị chào đời. Hiện tượng này khá phổ biến trong giai đoạn đầu thai kỳ nhưng thường sẽ tự điều chỉnh trước tuần thứ 37.
Tuy nhiên, một số trường hợp thai vẫn giữ nguyên vị trí này, do đó mẹ bầu cần tìm hiểu nguyên nhân, các phương pháp xoay thai và phương án sinh nở phù hợp từ bác sĩ chuyên khoa.
1. Nguyên nhân phổ biến và các tư thế thai nhi ngôi ngược
3 tư thế chính của thai nhi ngôi ngược.
Phần lớn các trường hợp thai nhi nằm ngôi ngược diễn ra tự nhiên do ngẫu nhiên. Mặc dù vậy, một số yếu tố cụ thể có thể làm tăng khả năng này bao gồm:
- Đây là lần mang thai đầu tiên của người mẹ.
- Lượng nước ối xung quanh em bé quá ít (thiếu ối).
- Người mẹ đang mang đa thai.
- Bánh nhau bám ở vị trí thấp trong tử cung (nhau tiền đạo).
Khi em bé nằm theo chiều thẳng đứng với phần thân dưới thấp, vị trí này được chia thành ba dạng chính:
Ngôi mông đơn thuần: Bé quay mông xuống dưới, đùi áp sát vào bụng và ngực, trong khi hai chân duỗi thẳng lên gần tai. Đây là tư thế phổ biến nhất.
Ngôi mông thiếu (không hoàn toàn): Một hoặc cả hai chân của em bé nằm ở vị trí thấp hơn phần mông, hướng ra trước.
Ngôi mông đủ (hoàn toàn): Bé ở tư thế mông hướng xuống, đầu gối gập lại, đùi áp sát ngực và hai bàn chân nằm ngay cạnh mông.
2. Giải pháp y tế khi phát hiện thai nhi ngôi ngược tuần thứ 36
Khi kết quả siêu âm ở tuần thứ 36 cho thấy thai nhi ngôi ngược, bác sĩ hoặc nữ hộ sinh sẽ tư vấn các phương án xử trí cụ thể.
Kỹ thuật xoay thai ngoại vị (ECV)
Thủ thuật này do bác sĩ hoặc nữ hộ sinh được đào tạo chuyên sâu thực hiện bằng cách dùng tay ấn dứt khoát nhưng nhẹ nhàng lên thành bụng mẹ để hỗ trợ bé xoay đầu xuống dưới. Trước khi tiến hành, các bác sĩ sẽ kiểm tra huyết áp của mẹ và nhịp tim thai, sau đó tiêm thuốc giãn cơ tử cung nếu cần thiết.
Phương pháp này đạt hiệu quả thành công khoảng một nửa số ca áp dụng và an toàn đối với thai kỳ bình thường không có chống chỉ định như nhau tiền đạo hay mang đa thai.
Các phương pháp hỗ trợ tự nhiên
Một số mẹ bầu có thể áp dụng các bài tập giãn cơ hoặc tư thế quỳ gối chống tay nâng cao mông khoảng 15 đến 20 phút mỗi ngày nhằm tạo thêm không gian cho bé di chuyển. Ngoài ra, tư thế nằm nghiêng bên đúng kỹ thuật theo hướng dẫn cũng có thể được cân nhắc.
Các phương pháp thay thế như cứu ngải hoặc nắn chỉnh khung chậu theo phương pháp Webster cũng được một số người áp dụng nhưng cần có sự tư vấn kỹ lưỡng từ chuyên gia y tế.
3. Lựa chọn phương pháp sinh nở an toàn cho mẹ và bé
Việc sinh ngôi mông qua đường âm đạo thường phức tạp hơn do phần đầu lớn ra sau cùng, dễ dẫn đến nguy cơ thiếu oxy. Do đó, việc sinh nở cần được tiến hành tại bệnh viện có khoa sản chuyên khoa.
Sinh mổ chủ động: Được bác sĩ chỉ định khi thai là ngôi chân, kích thước bé lớn hoặc nhỏ hơn bình thường, cổ thai nhi ngửa ra sau hoặc mẹ bị nhau tiền đạo. Phương pháp này giúp chủ động thời gian và hạn chế rủi ro cho em bé.
Sinh ngôi mông qua đường âm đạo: Trường hợp mẹ quyết định sinh thường, ê-kíp đỡ đẻ chuyên khoa sẽ hỗ trợ theo dõi sát sao tại bệnh viện cùng các lựa chọn giảm đau phù hợp như gây tê ngoài màng cứng.
