Thái Lan lún sâu vào khủng hoảng

Nhiều vụ xung đột nổ ra tại thủ đô Bangkok. Đụng độ giữa phe ủng hộ và phe chống chính quyền làm một người chết và hàng chục người bị thương, trong đó có hai người đang ở trong tình trạng nguy kịch do bị trúng đạn sau vụ xung đột trên đường phố thủ đô. Thủ tướng Thái Lan quyết định trao quyền chỉ huy an ninh cho tướng Anupong Paochinda và tuyên bố ban hành tình trạng khẩn cấp tại Bangkok.

Lãnh đạo đoàn biểu tình chống Thủ tướng Samak, đứng trước đám đông kêu gọi tiếp tục đấu tranh, cụ thể là ngăn chặn hoạt động các phi trường ở miền Nam. Ông thúc giục khoảng 200.000 thành viên nghiệp đoàn trong lĩnh vực công cộng đình công tức khắc để làm Thái Lan tê liệt buộc ông Samak phải từ chức. Những người biểu tình tố cáo ông Samak là bù nhìn của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, hiện đang sống lưu vong ở Anh để tránh khỏi bị truy tố về tội tham nhũng tại quê nhà. Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Samak vẫn tiếp tục khẳng định là ông sẽ không từ chức, cũng như không giải tán Quốc hội để tổ chức bầu cử lại. Mặt khác, ông cũng cho biết sẽ không ban hành tình trạng khẩn cấp. Quốc hội Thái Lan đã mở phiên họp bất thường, theo lời yêu cầu của Thủ tướng Samak, để xem xét tình hình. Trong khi đó, khoảng 1.000 người tụ tập trước Tòa nhà Quốc hội để ủng hộ chính phủ do Thủ tướng Samak đứng đầu. Cảnh sát cũng đã dàn trải nơi đây một lực lượng tương đương, để ngăn chặn mọi hành vi bạo lực có thể diễn ra giữa người ủng hộ chính phủ và người chống đối. Thái độ kiên quyết của Thủ tướng Samak dù vậy vẫn không thuyết phục được đông đảo các nhà quan sát. Khả năng Thủ tướng Samak giải tán Quốc hội để tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn, ngày càng được nhiều người xem là điều khó tránh khỏi.

Hàng ngàn người chống đối vẫn tiếp tục biểu tình. Ảnh: AP

Theo ông Larry Jagan, một nhà phân tích có uy tín về Thái Lan, ngày tàn của ông Samak đã bắt đầu. Tuyên bố trên đài truyền hình Al Jazeera, ông Larry Jagan nhấn mạnh rằng: “Vấn đề cốt lõi là hiện trạng bi đát của nền kinh tế Thái Lan được thể hiện qua sự kiện đồng bath không ngừng mất giá”. Trị giá đồng bath Thái tụt giảm ở mức thấp nhất so với đồng đôla kể từ tháng 12/2007. Theo Reuters, thị trường chứng khoán Bangkok đã giảm 23% kể từ tháng 5, khi bắt đầu nổ ra các vụ biểu tình chống chính phủ. Các nhà quan sát dự báo không sớm thì muộn, Thủ tướng Thái Lan sẽ phải rút lui.

Ông Samak đang phải đối phó với sự mất đoàn kết trong liên minh cầm quyền trong lúc biểu tình có thể biến thành bạo động. Trong hoàn cảnh đầy rủi ro này, các nhà quan sát xem xét các kịch bản có thể diễn ra trong những ngày sắp tới. Kịch bản đầu tiên là ông Samak giải tán Quốc hội để tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn. Trong trường hợp này, ông Samak có thể tính đến việc trước mắt cần vô hiệu hóa được làn sóng tấn công chính phủ từ các lực lượng thuộc Liên minh nhân dân vì dân chủ, gọi tắt là PAD. Kịch bản sau đó là ông Samak không giải tán Quốc hội nhưng sẽ từ chức. Đây là phương án tối ưu cho phe đối lập sẽ gánh vác trách nhiệm tập hợp một liên minh mới để cầm quyền. Kịch bản kế tiếp là Thủ tướng Samak kiên quyết bảo vệ ngôi vị của mình và không ngần ngại đối đầu với biểu tình. Trong tình hình này, ông Samak có thể ban hành tình trạng khẩn cấp hoặc ra lệnh cho cảnh sát dẹp biểu tình. Lúc đó sẽ khó mà lường trước hậu quả. Chưa có gì bảo đảm là quân đội hay cảnh sát sẽ tuân lệnh thủ tướng. Ấy là chưa nói đến việc bạo động nếu không được ngăn chặn kịp thời sẽ bất lợi cho chính phủ và tạo điều kiện cho quân đội tiến hành đảo chính một lần nữa.

Ngoài các kịch bản kể trên, còn có một giải pháp thứ 4, đó là Quốc vương Bhumibol đứng ra làm trung gian. Nhưng Quốc vương Bhumibol, người được tôn sùng như một vị thánh ở Thái Lan, cũng khó mà bênh vực cho ông Samak. Hãng tin Reuters dự báo là nếu Quốc vương Bhumibol vào cuộc công khai thì rất ít hy vọng huấn dụ của ngài sẽ củng cố vị thế của Thủ tướng Samak. Quanh đi quẩn lại, Thủ tướng Samak đang bị dồn vào thế bí.

NB (Theo Reuters, RFI, The Nation)