Dù cách xa quê hương hàng nghìn cây số, với nhiều người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài, Tết vẫn là khoảng thời gian thiêng liêng nhất trong năm. Không khí xuân có thể vắng bóng đào mai, bánh chưng nhưng nỗi nhớ nhà, tình yêu Tết Việt và ý thức gìn giữ truyền thống vẫn âm thầm hiện diện trong từng bữa cơm, từng cuộc gọi, từng khoảnh khắc nhớ nhà nơi đất khách.
Tết đến từ nỗi nhớ...
Ở Việt Nam, khi những con phố rực sáng đèn hoa và mâm cơm tất niên sum họp đoàn viên thì ở nhiều nơi trên thế giới, người Việt Nam đang lặng lẽ đón Tết theo cách rất riêng. Không ồn ào, không đủ đầy, nhưng trong từng căn phòng trọ, từng ca làm đêm hay từng bức ảnh áo dài chụp vội, Tết Việt vẫn hiện diện – ấm áp và bền bỉ.
Với Thanh Dung (quê tại Hưng Yên) - du học sinh năm thứ ba tại Nhật Bản, đây là năm thứ hai Dung đón Tết xa gia đình. "Ở Nhật không có kỳ nghỉ Tết âm lịch, nên mình vẫn đi học, đi làm thêm như ngày thường. Nhưng càng gần Tết, cảm giác nhớ nhà càng rõ", Thanh Dung chia sẻ.
Thanh Dung (thứ 2, từ trái sang) cùng những người bạn Việt Nam lưu giữ khoảnh khắc cùng nhau.
Không được quây quần bên mâm cơm tất niên, không nghe tiếng pháo giao thừa hay lời chúc Tết trực tiếp từ người thân, Tết với Thanh Dung là những cuộc gọi video về cho bố mẹ, là vài món ăn Việt được nấu vội trong ký túc xá, là tiếng nhạc xuân vang lên giữa cái lạnh mùa đông xứ người.
Giữa "đất khách", mâm ngũ quả, bữa cơm có bánh chưng, gà luộc, canh măng trở thành hương vị Tết không thể thiếu của người Việt xa quê.
Cũng tại Nhật Bản, Tết của anh Xuân Dương (30 tuổi, quê Ninh Bình) lại mang ý nghĩa đặc biệt hơn, đó là "giữ Tết cho con".
Con gái anh Dương (4 tuổi) sinh ra và lớn lên tại Nhật, quen với ngôn ngữ và văn hóa bản địa. Chính vì vậy, mỗi dịp Tết đến, anh càng trăn trở việc làm sao để con không quên cội nguồn. Những ngày giáp Tết, anh chuẩn bị áo dài, trang trí một góc nhà để chụp ảnh Tết theo truyền thống Việt Nam.
Anh Dương đưa con gái đi dạo phố sắm Tết.
"Con có thể chưa hiểu hết ý nghĩa Tết, nhưng mình muốn con lớn lên sẽ biết rằng bố mẹ đến từ một đất nước có Tết rất đẹp" anh Dương nói. Với anh, việc giữ Tết không phải là hình thức, mà là cách gieo vào con ký ức về quê hương.
Con gái anh Dương mặc áo dài truyền thống, lưu lại khoảnh khắc Tết Việt tại Nhật Bản.
Đêm giao thừa, gia đình nhỏ quây quần trước màn hình máy tính, gọi về cho ông bà ở Việt Nam. Ở hai đầu múi giờ, tiếng chúc Tết vang lên, dù qua màn hình nhưng vẫn đủ làm ấm lòng những người xa quê.
Tết Việt nơi xa: Giản dị nhưng không phai
Trong căn phòng trọ chưa đầy 30m², Nguyễn Hương (28 tuổi, nhân viên truyền thông tại Hàn Quốc) cẩn thận đặt một chiếc bánh chưng và một đĩa quả lên chiếc bàn nhỏ.
"Không thể chuẩn bị đầy đủ như ở nhà, nhưng chỉ cần có bánh chưng là đã thấy Tết rồi", Hương chia sẻ. Chiếc bánh được cô đặt mua từ một cửa hàng Việt, còn đĩa quả là những loại trái cây mua ở siêu thị. Trước góc Tết giản dị ấy, cô chắp tay khấn vọng về quê nhà, cầu mong gia đình một năm mới bình an.
Sau đó, Nguyễn Hương thay áo dài – bộ áo được cô mang từ Việt Nam, tự chụp vài bức ảnh làm kỷ niệm, gửi về cho bố mẹ. "Chỉ cần nhìn thấy con mặc áo dài, bố mẹ cũng vơi đi phần nào nỗi lo," cô nói.
Chiếc bánh chưng và tà áo dài trở thành “Tết Việt” thu gọn của Nguyễn Hương tại Hàn Quốc.
Với Hương, không cần bày biện cầu kỳ, chỉ cần nhìn thấy bánh chưng và tà áo dài là đã thấy không khí Tết ùa về.
Giữa nhịp sống tất bật nơi xứ người, những mâm ngũ quả bày vội, tà áo dài chụp trong căn phòng nhỏ hay cuộc gọi giao thừa qua màn hình điện thoại trở thành "phiên bản Tết" rất riêng của người Việt xa quê. Không đủ đầy hình thức, nhưng lại đầy ắp cảm xúc.
Tết nơi đất khách vì thế không chỉ là nỗi nhớ, mà còn là sự bền bỉ giữ gìn. Giữ một phong tục, một thói quen, một ký ức văn hóa để nhắc mình rằng dù đi xa đến đâu, quê hương vẫn là nơi để trở về. Và chính từ những cái Tết giản dị ấy, bản sắc Việt tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa – lặng lẽ nhưng bền lâu.
