Theo ông Putin, Sarmat không chỉ bay theo quỹ đạo đạn đạo truyền thống mà còn có thể hoạt động theo quỹ đạo cận quỹ đạo, cho phép nó bay vòng quanh Trái Đất trước khi tấn công mục tiêu.
Nga đã công bố hình ảnh về cuộc thử nghiệm tên lửa Sarmat. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)
Ông Putin cho rằng khả năng này giúp tên lửa tăng mạnh độ chính xác, đồng thời có thể xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại và cả những hệ thống đang được phát triển trong tương lai.
"Tên lửa này không có đối thủ trên thế giới", ông Putin nhấn mạnh, đồng thời gọi Sarmat là hệ thống vũ khí mạnh nhất từng được Nga triển khai. Nhà lãnh đạo Nga cũng cho biết sức công phá tổng hợp của đầu đạn Sarmat được đánh giá lớn hơn khoảng bốn lần so với các tên lửa chiến lược mạnh nhất mà phương Tây đang sở hữu.
Để thấy rõ quy mô của Sarmat, cần lưu ý rằng các tên lửa đạn đạo liên lục địa trước đây của Nga như Topol hay Yars chỉ có tầm bắn khoảng 11.000 km.
Trong khi đó, tên lửa Minuteman III, loại ICBM đặt trên đất liền duy nhất của Mỹ, được cho là có tầm bắn khoảng 13.000 km. Ngay cả các tên lửa được xem là có tầm bắn xa nhất hiện nay như DF-41 và DF-5 của Trung Quốc hay Hwasong-17 và Hwasong-18 của Triều Tiên cũng chỉ được ước tính đạt khoảng 15.000 km, chưa bằng một nửa con số mà Nga công bố với Sarmat.
Một trong những yếu tố được cho là tạo nên khả năng đặc biệt của Sarmat là việc tích hợp phương tiện lượn siêu vượt âm Avangard.
Hệ thống này có thể tách khỏi tên lửa và bay với tốc độ cực cao quanh Trái Đất trước khi lao xuống mục tiêu từ những hướng bất ngờ, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Khả năng cơ động ở tốc độ siêu vượt âm cũng giúp Avangard giảm thời gian cảnh báo của đối phương và làm rối loạn các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại.
Nga lần đầu đưa Sarmat vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu từ tháng 8/2023, sau vụ thử đầu tiên vào tháng 4/2022.
Tên lửa này được phát triển để thay thế hệ thống R-36M2 Voyevoda thời Liên Xô, loại tên lửa từng được NATO gọi là "Satan".
Sarmat hiện là tên lửa đạn đạo liên lục địa nặng nhất thế giới, với trọng lượng hơn 208 tấn. Không giống các hệ thống cơ động như Yars, Sarmat được triển khai trong các hầm phóng kiên cố do kích thước và trọng lượng quá lớn.
Trong nhiều năm qua, phương Tây đã nhiều lần bày tỏ lo ngại về sự phát triển của các phương tiện lượn siêu vượt âm từ Nga và Trung Quốc. Năm 2021, Phó Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ John Hyten từng cảnh báo về một vụ thử của Trung Quốc, trong đó một phương tiện siêu vượt âm đã bay vòng quanh thế giới trước khi tấn công chính xác mục tiêu.
Ông cho rằng các loại vũ khí kiểu mới này có thể cho phép đối thủ thực hiện đòn tấn công hạt nhân bất ngờ mà các hệ thống phòng thủ hiện tại rất khó đối phó. Nga khẳng định Avangard chính là câu trả lời bất đối xứng trước hàng trăm tỷ USD, mà Mỹ đã đầu tư vào lá chắn phòng thủ tên lửa chiến lược suốt nhiều năm qua.
Theo ông Putin, các hệ thống như Avangard về cơ bản đã làm suy giảm đáng kể hiệu quả của mạng lưới phòng thủ tên lửa mà phương Tây xây dựng.
Mỹ hiện đang thúc đẩy chương trình phòng thủ tên lửa mới mang tên Golden Dome, với ý tưởng triển khai các hệ thống đánh chặn trong không gian. Mục tiêu của chương trình là phá hủy các tên lửa như Sarmat ngay từ giai đoạn đầu sau khi phóng, trước khi chúng kịp triển khai phương tiện lượn siêu vượt âm.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn hoài nghi về tính khả thi của kế hoạch này, đặc biệt khi phải đối phó với các loại tên lửa siêu vượt âm thế hệ mới có tốc độ và khả năng cơ động cực cao.
