Filin là loại vũ khí tấn công cỡ nhỏ được thiết kế với chi phí thấp, sử dụng động cơ phản lực và có tầm bắn được tuyên bố lên tới 1.200 km.
Tên lửa hành trình Filin mới trên bệ phóng với động cơ đẩy tên lửa. (Ảnh: Ml)
Hình ảnh được đăng tải cho thấy, tên lửa Filin được đặt trên bệ phóng mặt đất, bên dưới thân có gắn thêm một bộ tăng tốc sử dụng nhiên liệu rắn. Đây là lần đầu tiên cấu hình phóng của loại tên lửa này được công khai rõ ràng.
Bộ tăng tốc có nhiệm vụ tạo lực đẩy ban đầu, giúp tên lửa rời bệ phóng và đạt độ cao cần thiết. Sau khi Filin bắt đầu bay, bộ phận này sẽ tách khỏi thân, nhường nhiệm vụ duy trì hành trình cho động cơ phản lực cỡ nhỏ tích hợp trên tên lửa. Bức ảnh không tiết lộ thời gian và địa điểm chụp, cũng như phương tiện vận chuyển hoặc hệ thống đường ray được sử dụng để đưa bệ phóng đến vị trí khai hỏa.
Tên lửa nhỏ gọn với tầm bắn lên tới 1.200 km
Filin là tên lửa hành trình cỡ nhỏ, độ chính xác cao do NPO Molniya phát triển. Đơn vị này trực thuộc Tập đoàn Tên lửa Chiến thuật của Nga. Tên lửa sử dụng động cơ phản lực R500 do Nga sản xuất, được cho là có nhiều điểm tương đồng với loại động cơ trang bị trên một số vũ khí khác của nước này.
Theo các thông số được công bố từ phía Nga, Filin dài khoảng 3,5 m, sải cánh 3 m và có trọng lượng phóng tối đa 210 kg. Tên lửa có hai lựa chọn đầu đạn nặng 50 kg hoặc 100 kg, với tầm bắn được công bố trong khoảng 600-1.200 km. Nếu đạt được tầm bắn tối đa, phiên bản này có thể bao phủ toàn bộ lãnh thổ Ukraine.
Tên lửa được phóng từ bệ mặt đất và sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp mô-đun liên lạc vệ tinh Kometa có khả năng chống nhiễu. Thân được chế tạo chủ yếu từ vật liệu composite sợi carbon và sợi thủy tinh. Một số bộ phận được sản xuất bằng công nghệ in 3D nhằm đơn giản hóa quá trình chế tạo.
Filin được thiết kế để bay ở độ cao rất thấp, bám sát địa hình nhằm giảm khả năng bị radar đối phương phát hiện. Khi cần thiết, tên lửa có thể tăng độ cao lên tới 6 km, vượt khỏi phạm vi tác chiến hiệu quả của một số loại vũ khí phòng không tầm thấp như pháo phòng không, súng bộ binh, trực thăng và các đội hỏa lực cơ động.
Tốc độ của Filin cũng được các nguồn tin Nga và Ukraine mô tả khác nhau. Một số thông tin ban đầu đề cập tốc độ hành trình khoảng 600 km/giờ, trong khi dữ liệu do phía Ukraine công bố cho biết tên lửa có thể đạt tối đa 800 km/giờ. Những thông số về tốc độ, tầm bắn và khả năng tác chiến hiện chưa được xác nhận độc lập.
Ukraine cảnh báo Nga mở rộng kho vũ khí tấn công giá rẻ
Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) cho biết Nga bắt đầu sử dụng tên lửa Filin nhằm vào Ukraine từ cuối mùa hè năm 2026. Đến tháng 10, cơ quan này công bố mô hình 3D tương tác cùng sơ đồ cấu tạo của tên lửa trên cổng thông tin War&Sanctions, qua đó cung cấp thêm thông tin về loại vũ khí mới.
Theo HUR, Filin do NPO Molniya chế tạo, với động cơ phản lực R500 được sản xuất bởi công ty Reynolds của Nga. Loại động cơ này cũng từng được phát hiện trên các tên lửa S-71K Kover và S-71M Monochrome, hai mẫu vũ khí phóng từ máy bay của Nga.
Cơ quan tình báo Ukraine cho biết hệ thống điện tử của Filin do công ty PLAZ sản xuất. Đây là doanh nghiệp có liên quan đến hoạt động chế tạo UAV Harpiya và các phiên bản cải tiến của dòng UAV tấn công tầm xa Geran-2. HUR cũng phát hiện tên lửa sử dụng một số linh kiện điện tử có nguồn gốc từ Mỹ và Trung Quốc.
Việc sử dụng các hệ thống điều khiển và linh kiện tương đồng với những loại vũ khí nội địa khác có thể giúp Nga đơn giản hóa quá trình sản xuất, bảo trì và tích hợp Filin vào mạng lưới tác chiến hiện có. Theo các nguồn tin, hệ thống điều khiển của tên lửa cũng có mức độ thống nhất nhất định với những nền tảng như UAV Geran và Harpia.
Với động cơ phản lực, khả năng phóng từ mặt đất và đầu đạn tương đối nhỏ, Filin được xem là loại vũ khí nằm giữa UAV tấn công Geran và các tên lửa hành trình cỡ lớn của Nga. So với UAV Geran sử dụng động cơ cánh quạt, Filin có tốc độ cao hơn; trong khi đó, kích thước và tải trọng đầu đạn nhỏ hơn giúp loại vũ khí này hướng tới phân khúc tấn công có chi phí thấp hơn so với những tên lửa hành trình lớn.
Filin nằm trong xu hướng phát triển vũ khí tấn công giá rẻ
Trong những tháng gần đây, Nga được cho là đã đưa vào sử dụng hoặc thử nghiệm thêm nhiều loại vũ khí tấn công có chi phí thấp. Các quan chức Ukraine đã xác định được tên lửa hành trình S8000 Banderol phóng từ máy bay và những phiên bản UAV Geran được trang bị động cơ phản lực.
Ngày 27/10, một tên lửa hành trình nhỏ chưa từng được nhận diện trước đó của Nga cũng rơi xuống tỉnh Odessa, miền nam Ukraine, trong tình trạng gần như nguyên vẹn. Vụ việc tạo điều kiện để phía Ukraine kiểm tra cấu tạo và các bộ phận bên trong của loại vũ khí này.
Trước đó, các cơ quan tình báo Ukraine nhiều lần cảnh báo Nga đang mở rộng danh mục vũ khí tấn công tầm xa có giá thành tương đối thấp, trong đó có Filin, Banderol và Dan-T.
