Với tầm bắn vượt xa các thế hệ vũ khí trước đây, tên lửa Abu Mahdi thách thức quan điểm lâu nay rằng chỉ cần duy trì khoảng cách đủ xa là tàu chiến Mỹ có thể tránh được các mối đe dọa từ bờ biển Iran.
Tên lửa hành trình Abu Mahdi của Iran. (Nguồn: Farsnews)
Trong những năm gần đây, Iran liên tục đầu tư vào các hệ thống tấn công hàng hải tầm xa và Abu Mahdi nổi lên như một trong những vũ khí đáng chú ý nhất. Theo các nguồn tin quân sự, tầm bắn của tên lửa có thể vượt quá 1.000 km, cho phép Iran đe dọa các tàu chiến Mỹ hoạt động sâu trong biển Ả Rập, thay vì chỉ giới hạn trong Vịnh Ba Tư như trước đây. Điều này đồng nghĩa với việc ngay cả các nhóm tác chiến tàu sân bay, thường triển khai ở khu vực biển rộng để giảm rủi ro, cũng không còn nằm ngoài tầm với của vũ khí Iran.
Khác với các tên lửa siêu thanh tập trung vào tốc độ, Abu Mahdi được thiết kế để xuyên thủng hệ thống phòng thủ hiện đại bằng cách bay thấp và khó bị phát hiện. Trong giai đoạn đầu, tên lửa duy trì độ cao lớn hơn để tiết kiệm nhiên liệu, sau đó hạ xuống bay sát mặt biển khi tiếp cận mục tiêu. Ở độ cao chỉ vài mét so với mặt nước, nó tận dụng "vùng mù" của radar hải quân và nhiễu sóng biển, khiến các tàu chiến Mỹ có ít thời gian phản ứng hơn, ngay cả khi được trang bị hệ thống phòng thủ tiên tiến như Aegis.
Một điểm đáng chú ý khác là hệ thống dẫn đường của Abu Mahdi. Tên lửa được cho là sử dụng đầu dò kép, kết hợp radar chủ động với cảm biến quang điện hoặc hồng ngoại trong giai đoạn cuối. Cách tiếp cận này giúp tăng khả năng chống nhiễu và hạn chế hiệu quả của các biện pháp tác chiến điện tử mà Hải quân Mỹ thường sử dụng, như gây nhiễu radar hay tung mồi bẫy. Trong môi trường biển Ả Rập đông đúc tàu dân sự, khả năng phân biệt chính xác mục tiêu quân sự càng làm tăng giá trị chiến đấu của loại tên lửa này.
Dù Iran chưa công bố chi tiết về đầu đạn, nhiều chuyên gia cho rằng nó được thiết kế để gây hư hại nghiêm trọng cho các tàu chiến cỡ lớn. Ngay cả khi không đánh chìm mục tiêu, việc làm tê liệt hệ thống động lực, radar hoặc boong tàu cũng đủ để loại một chiến hạm quan trọng khỏi vòng chiến trong thời gian dài.
Nguy cơ từ Abu Mahdi không chỉ nhắm vào các tàu khu trục hay tuần dương hạm được bảo vệ kỹ lưỡng, mà còn đặc biệt đe dọa các tàu hậu cần và hỗ trợ của Mỹ. Tàu tiếp dầu, tàu vận tải và tàu đổ bộ là xương sống của các chiến dịch triển khai dài ngày, nhưng lại thường thiếu hệ thống phòng thủ tên lửa mạnh. Với tầm bắn xa, Iran có thể tập trung tấn công những mục tiêu "mềm" này, làm gián đoạn toàn bộ hoạt động của lực lượng hải quân Mỹ.
Tính cơ động trong triển khai cũng khiến Abu Mahdi khó bị vô hiệu hóa. Tên lửa có thể được phóng từ các bệ di động đặt dọc bờ biển hoặc sâu trong nội địa Iran, khiến việc phát hiện và tấn công phủ đầu trở nên phức tạp. Khi kết hợp với máy bay không người lái (UAV) trinh sát, máy bay tuần tra biển và mạng lưới chỉ thị mục tiêu ngoài tầm nhìn, Iran có thể tấn công tàu Mỹ từ khoảng cách rất xa và từ nhiều hướng cùng lúc.
Trong chiến lược chống tiếp cận và phong tỏa khu vực (A2/AD) của Iran, Abu Mahdi đóng vai trò là "vòng ngoài" gây sức ép từ xa. Trong khi đó, các vũ khí tầm ngắn hơn như tên lửa bờ biển, xuồng tấn công nhanh, thủy lôi và phương tiện không người lái tạo ra mối đe dọa dày đặc khi tàu đối phương tiến gần các tuyến hàng hải trọng yếu. Mục tiêu của Iran không phải là chặn đứng hoàn toàn Hải quân Mỹ, mà là làm chậm bước tiến, gia tăng chi phí và rủi ro trong mọi kịch bản đối đầu.
Đối với các chỉ huy hải quân Mỹ, sự xuất hiện của Abu Mahdi đồng nghĩa với việc khoảng cách không còn là "lá chắn an toàn" như trước. Duy trì hiện diện ở biển Ả Rập giờ đây đòi hỏi chiến thuật phân tán lực lượng, cảnh giác phòng thủ tên lửa liên tục và bảo vệ chặt chẽ chuỗi hậu cần. Về lâu dài, loại tên lửa này giúp Iran gia tăng khả năng răn đe, khiến mọi hoạt động triển khai quân sự của Mỹ trong khu vực trở nên phức tạp đáng kể.
