1. Nguyên nhân gây tê tay khi ngủ
Thỉnh thoảng thức giấc thấy tê tay hoặc mất cảm giác có thể chỉ do tư thế ngủ. Khi nằm đè lên cánh tay, gập khuỷu tay hoặc cổ tay quá lâu, dây thần kinh bị chèn ép tạm thời, khiến tín hiệu cảm giác truyền từ tay lên não bị ảnh hưởng. Khi thay đổi tư thế, áp lực được giải phóng và cảm giác thường trở lại bình thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, kéo dài hoặc ngày càng tăng, cần nghĩ đến những nguyên nhân khác.
Một nguyên nhân khá thường gặp là hội chứng ống cổ tay, xảy ra khi dây thần kinh giữa bị chèn ép tại vùng cổ tay. Người bệnh thường tê hoặc đau ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một phần ngón áp út. Triệu chứng có xu hướng rõ hơn vào ban đêm và có thể khiến người bệnh phải thức giấc, lắc hoặc xoa bàn tay để dễ chịu hơn.
Tư thế ngủ với cổ tay gập cũng có thể làm các triệu chứng này rõ hơn, vì làm giảm khoảng trống trong ống cổ tay. Một số yếu tố như chấn thương cổ tay, viêm khớp, giữ nước, mang thai, đái tháo đường hoặc các hoạt động lặp đi lặp lại của bàn tay có thể liên quan đến hội chứng ống cổ tay.
Ngoài ra, tê tay có thể liên quan đến chèn ép rễ thần kinh ở cột sống cổ, nhất là khi đi kèm đau hoặc khó chịu từ cổ lan xuống vai, cánh tay và bàn tay. Các bệnh lý thần kinh ngoại biên cũng có thể gây tê, châm chích hoặc giảm cảm giác ở tay, chân; đái tháo đường là một trong những nguyên nhân quan trọng của bệnh lý thần kinh ngoại biên. Vì vậy, vị trí ngón tay bị tê, thời điểm xuất hiện, tư thế liên quan và các triệu chứng đi kèm có ý nghĩa quan trọng để xác định nguyên nhân.
Tê tay có thể liên quan đến chèn ép rễ thần kinh ở cột sống cổ, đau từ cổ lan xuống vai, cánh tay và bàn tay.
2. Biện pháp khắc phục tê tay khi ngủ không dùng thuốc
2.1 Điều chỉnh tư thế ngủ để giảm chèn ép thần kinh
Nếu thường xuyên ngủ đè lên tay, nên thay đổi tư thế, tránh để cánh tay nằm dưới đầu hoặc thân người trong thời gian dài. Bạn không nên nằm với cổ tay gập mạnh vào trong hoặc duỗi quá mức. Với người nghi ngờ hội chứng ống cổ tay, giữ cổ tay ở tư thế trung tính, tức tương đối thẳng, là một trong những biện pháp đơn giản và có cơ sở bằng chứng tốt nhất.
Có thể sử dụng nẹp cổ tay vào ban đêm để hạn chế tình trạng gập cổ tay trong khi ngủ. Các hướng dẫn điều trị hội chứng ống cổ tay cho thấy nẹp giữ cổ tay ở tư thế trung tính có thể giúp giảm triệu chứng ở người bệnh nhẹ đến trung bình; sử dụng vào ban đêm là một lựa chọn phù hợp.
Nẹp không nên quá chặt vì có thể gây khó chịu hoặc làm tăng áp lực lên vùng cổ tay. Người dùng nên chọn loại vừa tay, giữ cổ tay tương đối thẳng nhưng không gây đau, lạnh hoặc tím đầu ngón.
2.2 Thay đổi những hoạt động làm cổ tay bị quá tải
Trong ngày, nên hạn chế các động tác phải nắm, bóp, vặn hoặc gập cổ tay lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Nếu công việc thường xuyên sử dụng bàn phím, chuột máy tính, điện thoại, dụng cụ cầm tay hoặc công việc thủ công, nên xen kẽ thời gian nghỉ và thay đổi hoạt động. Tránh duy trì cổ tay ở một tư thế quá lâu.
Đặc biệt, không nên vừa làm việc vừa cố chịu cảm giác tê, đau hoặc yếu bàn tay kéo dài. Việc điều chỉnh hoạt động có thể giúp giảm kích thích thần kinh, dù bằng chứng về hiệu quả của từng biện pháp công thái học riêng lẻ trong hội chứng ống cổ tay vẫn chưa đồng nhất.
2.3 Vận động nhẹ bàn tay và cổ tay giảm tê tay
Sau khi thức dậy do tê tay, có thể nhẹ nhàng duỗi các ngón, mở rồi khép bàn tay và vận động cổ tay trong phạm vi không gây đau. Việc thay đổi tư thế và vận động nhẹ thường giúp giảm cảm giác tê do chèn ép tạm thời. Tuy nhiên, không nên cố bẻ, vặn mạnh cổ tay hoặc kéo giật các ngón tay để "thông dây thần kinh". Những động tác mạnh có thể làm triệu chứng khó chịu hơn.
Các bài tập vận động thần kinh hoặc gân đôi khi được sử dụng trong phục hồi chức năng hội chứng ống cổ tay, nhưng hiệu quả không giống nhau ở mọi người. Nếu muốn tập các bài chuyên biệt, người bệnh nên được bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu hướng dẫn thay vì tự thực hiện các động tác mạnh.
2.4 Chú ý kiểm soát bệnh lý nền
Nếu tê tay liên quan đến đái tháo đường, suy dinh dưỡng hoặc một bệnh lý thần kinh ngoại biên, chỉ thay đổi tư thế ngủ sẽ không giải quyết được nguyên nhân.
Kiểm soát đường huyết, duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên, ăn uống cân bằng và hạn chế rượu có vai trò trong việc bảo vệ sức khỏe thần kinh. Khi nghi ngờ thiếu vitamin hoặc rối loạn chuyển hóa, không nên tự ý bổ sung liều cao mà cần tìm nguyên nhân trước. Vitamin B12 thiếu hoặc vitamin B6 dư thừa đều có thể liên quan đến bệnh lý thần kinh ngoại biên.
2.5 Xoa bóp
Trong y học cổ truyền, các phương pháp như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt có thể được sử dụng để hỗ trợ cải thiện triệu chứng liên quan đến đau, tê ở chi trên.
3. Khi nào cần đi khám?
Nếu tê tay chỉ xuất hiện thỉnh thoảng sau khi ngủ sai tư thế, hết nhanh sau khi thay đổi tư thế và không kèm triệu chứng khác, thường có thể theo dõi và điều chỉnh thói quen ngủ.
Ngược lại, nên đi khám nếu tình trạng tê tái diễn nhiều lần, kéo dài, ngày càng tăng hoặc xuất hiện cả ban ngày. Đặc biệt cần lưu ý khi tê kèm yếu tay, giảm lực cầm nắm, thường xuyên làm rơi đồ vật hoặc xuất hiện teo cơ ở vùng mô cái. Đây có thể là dấu hiệu dây thần kinh bị chèn ép kéo dài và cần được đánh giá sớm.
Người bệnh cũng nên đi khám khi tê tay đi kèm đau cổ lan xuống cánh tay, đau vai, rối loạn cảm giác ở nhiều vùng hoặc có các triệu chứng ở cả tay và chân. Bác sĩ có thể dựa vào bệnh sử và khám thần kinh để định hướng nguyên nhân; trong một số trường hợp có thể cần xét nghiệm dẫn truyền thần kinh, điện cơ hoặc xét nghiệm máu để tìm bệnh lý nền.
Đặc biệt, nếu tê hoặc yếu tay xuất hiện đột ngột, nhất là chỉ ở một bên cơ thể và đi kèm méo miệng, nói khó, lú lẫn, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc đau đầu dữ dội, cần nghĩ đến dấu hiệu cảnh báo đột quỵ và phải cấp cứu ngay. Không nên chờ triệu chứng tự hết.
Nhìn chung, với tê tay khi ngủ, bước đầu quan trọng không phải là tìm một loại thuốc hay thực phẩm bổ sung để sử dụng ngay, mà là xác định tình trạng có liên quan đến tư thế, chèn ép thần kinh hay bệnh lý nền. Điều chỉnh tư thế ngủ, giữ cổ tay ở vị trí trung tính, tránh quá tải bàn tay và theo dõi diễn biến là những biện pháp đơn giản có thể áp dụng trước khi cần đến điều trị chuyên sâu.
Mời bạn xem thêm video:
Tê Bì Cánh Tay Do Thoái Hoá Đốt Sống Cổ Và Cách Khắc Phục Theo Đông Y | SKĐS
