Sau Tết Nguyên đán Canh Dần, các loại mặt hàng thực phẩm đã không ngừng đua nhau tăng giá. Cùng đó, việc giá xăng thêm 590 đồng/lít, các mặt hàng sữa tăng giá thêm từ 5-10% và từ ngày 1/3, giá điện sẽ tăng thêm 6,8% so với giá bình quân thực hiện năm 2009 đang khiến người tiêu dùng và doanh nghiệp lo lắng về việc thiết lập một mặt bằng mới giá cả hàng hóa, dịch vụ. Lo ngại hơn, lợi dụng việc tăng giá trên đã có tình trạng "té nước theo mưa" gây ra tâm lý hoang mang cho người tiêu dùng.
Nỗi lo người thu nhập thấp
Sau Tết Nguyên đán, việc các mặt hàng thiết yếu trong đời sống liên tục tăng giá đã khiến không ít người tiêu dùng lo ngại trong việc chi tiêu cho bản thân và gia đình. Chị Thu Trang - Bách Khoa, Hà Nội cho biết: “Tổng thu nhập của vợ chồng mình một tháng khoảng 6 triệu đồng, chỉ tính riêng tiền xăng hai vợ chồng đã mất gần 1 triệu/tháng vì cả hai đều phải đi làm xa, giờ đây giá xăng còn tăng thêm nữa, mình chưa tính toán cụ thể nhưng chắc chắn số tiền sẽ cao hơn. Cùng đó, giá điện sẽ tăng kể từ tháng 3/2010, nếu tính theo giá cũ riêng tiền điện một tháng, hai vợ chồng phải trả gần 200 ngàn đồng, giờ tăng thêm nữa cùng với vô số khoản chi tiêu hàng tháng, không biết hai vợ chồng sẽ tính toán ra sao trong khi thu nhập hàng tháng vẫn vậy”.
Cũng như chị Trang, chị Mai Giang - Trần Duy Hưng, Hà Nội giãi bày, chị hiện đang công tác tại Hà Nội nhưng chưa có nhà riêng nên đang phải thuê nhà cùng một người bạn. Lương của chị Giang hiện tại là hơn 2 triệu đồng/tháng, người bạn chị lương cũng khoảng tầm đó, ra Tết giá xăng đã tăng thêm, giờ là giá điện. Họ đang thuê nhà với giá 1.200.000 đồng/phòng, tiền điện nước mỗi tháng mất thêm hơn 200 ngàn đồng. Được biết, từ tháng 3, tiền điện sẽ tăng thêm, nếu tính theo giá nhà nước thì khoản tiền điện tăng thêm đó sẽ không đáng kể. Tuy nhiên, giá tiền điện do chủ nhà quy định, bình thường giá đã 3.000 đồng/số, giờ điện tăng giá không biết chủ nhà sẽ nâng lên bao nhiêu. Cùng đó, thời gian tới chắc chắn chủ nhà sẽ tăng giá tiền nhà, vì đã theo thông lệ, khi giá điện tăng là tiền nhà sẽ tăng theo.
 Liệu có kiểm soát được các mặt hàng thiết yếu khi giá điện tăng.Ảnh: Trần Minh |
Có kiềm chế được hiệu ứng tăng giá?
Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Hữu Hào, lý do phải tăng giá điện là bởi tỉ giá ngoại tệ tăng từ 17.000đ/USD (thời điểm tính giá điện năm 2009) lên đến 18.470 vào tháng 12/2009, đã làm tăng chi phí sản xuất và mua điện gần 800 tỉ đồng. Dự kiến năm 2010, các chi phí đầu vào cho sản xuất kinh doanh điện sẽ tiếp tục tăng cao do giá than, khí, dầu... đều tăng. Do chi phí đầu vào tăng nên nếu không điều chỉnh tăng giá điện thì không bảo đảm cho huy động vốn cho đầu tư để bảo đảm ổn định cung cấp điện dài lâu. Bên cạnh đó, nhằm thực hiện chính sách bù giá cho hộ gia đình thu nhập thấp, 50kWh đầu tiên vẫn được giữ nguyên không tăng. Đối với các hộ sử dụng điện ở mức 100kWh được giữ ở mức tương đương giá thành bình quân, tiền điện trả thêm tối đa của các hộ này chỉ là 7.000 đồng mỗi tháng. Các hộ sử dụng từ 200kWh, tiền điện phải trả thêm tối đa khoảng 16.000 đồng/tháng... Đặc biệt, để hạn chế thấp nhất tác động của việc tăng giá điện tới sản xuất sinh hoạt của các doanh nghiệp và người dân, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan thực hiện 4 nhóm giải pháp. Cụ thể, sẽ theo dõi sát những biến động do ảnh hưởng của tăng giá ở cả 2 khu vực sản xuất và tiêu dùng. Nếu có những ảnh hưởng lớn sẽ kiến nghị Chính phủ các giải pháp điều chỉnh; Tăng cường kiểm tra, xử lý kịp thời những đối tượng lợi dụng tình trạng tăng giá điện để "té nước theo mưa" nhằm tăng giá hàng hóa dịch vụ; Đẩy mạnh tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong xã hội về vấn đề điều chỉnh giá, tránh những hiệu ứng tăng giá về tâm lý.
Vẫn biết việc tăng giá là theo lộ trình, nhưng Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan nên thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát thật chặt chẽ tình trạng lợi dụng, ăn theo việc tăng giá nhằm bình ổn thị trường và tránh việc gây tâm lý lo lắng cho người dân.
Anh Tuấn