Sáng 18/7, tại Hà Nội, Hội thảo khoa học quốc tế "Tế bào gốc từ nghiên cứu lâm sàng tới ứng dụng thực tế" do Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào (IRACT) phối hợp với Báo Sức khỏe & Đời sống và Longevity Medical System tổ chức đã cập nhật những tiến bộ mới về công nghệ tế bào gốc, đồng thời thảo luận các giải pháp đưa thành tựu nghiên cứu đến gần hơn với thực tiễn khám chữa bệnh.
Toàn cảnh hội thảo.
Phát biểu khai mạc, TS.BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào cho biết, cùng với trí tuệ nhân tạo, chỉnh sửa gen, liệu pháp miễn dịch và robot phẫu thuật, công nghệ tế bào gốc đang trở thành một trong những hướng phát triển quan trọng của y học hiện đại, mở ra cơ hội điều trị cho nhiều bệnh lý phức tạp trước đây.
Theo TS.BS Nguyễn Tiến Dũng, để các thành tựu nghiên cứu thực sự phát huy hiệu quả, cần tăng cường kết nối giữa các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và từng bước đưa các kết quả nghiên cứu vào phục vụ người bệnh.
TS.BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Công nghệ Tế bào phát biểu khai mạc hội thảo.
Một trong những nội dung được quan tâm tại hội thảo là báo cáo của TS.BS Hàn Viết Trung, Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), về ứng dụng ghép tế bào gốc trong điều trị bệnh lý huyết học.
Theo TS.BS Hàn Viết Trung, ghép tế bào gốc tạo máu hiện là một trong những chỉ định quan trọng trong điều trị ung thư máu, giúp tái tạo hệ tạo máu sau hóa trị liều cao, kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Bệnh viện 19-8 đã triển khai thường quy kỹ thuật ghép tế bào gốc tự thân trong điều trị đa u tủy xương và một số bệnh lý huyết học, đồng thời đang chuẩn bị các điều kiện để triển khai ghép tế bào gốc đồng loài, mở rộng cơ hội điều trị cho người mắc các bệnh như lơ xê mi cấp, suy tủy xương hay thalassemia.
TS.BS Hàn Viết Trung chia sẻ tại sự kiện.
Không chỉ dừng ở điều trị ung thư máu, công nghệ tế bào gốc được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng sang các bệnh tự miễn như lupus ban đỏ hệ thống, lưu trữ tế bào gốc, hỗ trợ sinh sản và xa hơn là kết hợp với công nghệ chỉnh sửa gen trong điều trị các bệnh lý di truyền. Theo chuyên gia, để làm chủ các kỹ thuật này, các cơ sở y tế cần đầu tư đồng bộ về phòng sạch, trang thiết bị hiện đại và đội ngũ đa chuyên khoa nhằm bảo đảm an toàn và hiệu quả điều trị.
Mang đến góc nhìn quốc tế, PGS.TS.BS Phan Toàn Thắng, Trưởng nhóm Nghiên cứu Tế bào gốc và Làm lành vết thương, Trường Y Yong Loo Lin, Đại học Quốc gia Singapore, chia sẻ hành trình hơn 20 năm nghiên cứu và phát triển công nghệ tế bào gốc từ màng dây rốn - nguồn mô trước đây thường bị loại bỏ sau sinh nhưng nay được chứng minh có nhiều giá trị trong y học tái tạo.
PGS.TS.BS Phan Toàn Thắng.
Theo PGS.TS Phan Toàn Thắng, xu hướng của y học hiện đại không chỉ điều trị triệu chứng mà hướng tới phục hồi cấu trúc và chức năng của mô, cơ quan bị tổn thương. Những nghiên cứu về nguồn tế bào gốc từ màng dây rốn, hay còn được biết đến với khái niệm "tế bào gốc 0 tuổi", đã mở ra triển vọng trong điều trị tổn thương mô, bỏng, vết thương mạn tính và nhiều bệnh lý khác.
Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng nhấn mạnh thông điệp xuyên suốt của hội thảo: không nên "thần thánh hóa" tế bào gốc. Theo ông, đây không phải là liệu pháp có thể chữa khỏi mọi bệnh. Nhiều ứng dụng hiện vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và phải được kiểm chứng bằng các thử nghiệm tiền lâm sàng, lâm sàng trước khi triển khai rộng rãi. Việc quảng bá quá mức hoặc sử dụng những thông tin chưa được kiểm chứng có thể tạo kỳ vọng không đúng cho người bệnh.
Từ kinh nghiệm phát triển tại Singapore, PGS.TS Phan Toàn Thắng cho rằng sự phát triển của công nghệ tế bào gốc cần được xây dựng trên một hệ sinh thái đồng bộ giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Đây cũng là điều kiện quan trọng để các kết quả nghiên cứu có thể được chuyển giao thành những sản phẩm và liệu pháp điều trị phục vụ cộng đồng.
Điểm nhấn của chương trình là phiên thảo luận "Tế bào gốc từ nghiên cứu lâm sàng tới ứng dụng thực tế" với sự tham gia của PGS.TS Phan Toàn Thắng, TS.BS Hàn Viết Trung, BSCKI Phạm Thị Việt Anh, nhà báo Trần Tuấn Linh và chị Nguyễn Thị Thu Hằng - bệnh nhân đã điều trị ung thư bằng tế bào gốc thành công với sự dẫn dắt chương trình của TS.BSCKII Nguyễn Tiến Dũng. Các chuyên gia cùng trao đổi về hành trình đưa công nghệ tế bào gốc từ nghiên cứu đến ứng dụng lâm sàng, những cơ hội và thách thức trong phát triển y học tái tạo tại Việt Nam, cũng như vai trò của truyền thông trong lan tỏa thông tin khoa học chính xác.
BSCKI Phạm Thị Việt Anh.
Chia sẻ tại tọa đàm, BSCKI Phạm Thị Việt Anh cho biết, bên cạnh việc phát triển các kỹ thuật ghép tế bào gốc, Bệnh viện 19-8 đang hướng tới triển khai trị liệu tế bào và xây dựng trung tâm hỗ trợ, bảo tồn khả năng sinh sản cho bệnh nhân ung thư trẻ tuổi. Theo bác sĩ, điều trị thành công không chỉ giúp người bệnh vượt qua bệnh tật mà còn tạo điều kiện để họ tiếp tục thực hiện những dự định trong cuộc sống, trong đó có cơ hội làm cha, làm mẹ sau điều trị.
Chị Nguyễn Thị Thu Hằng.
Trong khi đó, câu chuyện vượt qua ung thư của chị Nguyễn Thị Thu Hằng đã mang đến góc nhìn chân thực về giá trị của những tiến bộ y học về tế bào gốc đối với người bệnh. Từ trải nghiệm của mình, chị bày tỏ niềm tin rằng sự phát triển của các kỹ thuật điều trị mới sẽ tiếp tục mở thêm cơ hội cho nhiều bệnh nhân trong tương lai.
Nhà báo Trần Tuấn Linh, Tổng Biên tập Báo Sức khỏe và Đời sống.
Ở góc độ truyền thông, nhà báo Trần Tuấn Linh, Tổng Biên tập Báo Sức khỏe và Đời sống cho rằng cùng với sự phát triển nhanh của công nghệ, người dân cần chủ động tiếp cận thông tin từ các nguồn chính thống như cơ quan quản lý, các bệnh viện, cơ sở nghiên cứu và chuyên gia để hiểu đúng về lợi ích cũng như giới hạn của liệu pháp tế bào gốc. Báo chí không chỉ có trách nhiệm lan tỏa những thành tựu của y học hiện đại mà còn góp phần sàng lọc, kiểm chứng thông tin, giúp người dân tránh bị tác động bởi các quảng cáo hoặc những thông tin chưa được kiểm chứng.
Đại diện Longevity Medical System tặng hoa các khách mời tham dự phiên thảo luận.
Khép lại hội thảo, các chuyên gia thống nhất rằng công nghệ tế bào gốc đang mở ra nhiều cơ hội mới cho y học Việt Nam, từ điều trị bệnh lý huyết học đến y học tái tạo và các liệu pháp tế bào trong tương lai. Tuy nhiên, để những tiềm năng này trở thành hiện thực, cần tiếp tục đầu tư cho nghiên cứu, hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường hợp tác giữa các nhà khoa học, bệnh viện và doanh nghiệp. Thông điệp lớn nhất được các diễn giả cùng chia sẻ là tế bào gốc không phải "phép màu" chữa mọi bệnh, nhưng với nền tảng khoa học ngày càng được củng cố, đây sẽ là một trong những lĩnh vực giàu triển vọng, góp phần mở rộng cơ hội điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.
PV