Nhiều sản phẩm được quảng bá có khả năng làm sạch sâu, thông thoáng lỗ chân lông, cải thiện mụn và giúp da hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Tuy nhiên, không ít người vì muốn da đẹp nhanh đã tẩy da chết quá thường xuyên, chà xát mạnh hoặc kết hợp nhiều sản phẩm có hoạt chất mạnh cùng lúc. Kết quả có thể trái ngược với mong đợi: da khô ráp, đỏ rát, nhạy cảm, nổi mụn và thậm chí xuất hiện các vết thâm kéo dài.
1. Tẩy da chết có thực sự cần thiết?
Lớp ngoài cùng của da gồm các tế bào sừng có vai trò bảo vệ cơ thể trước tác động của môi trường, hạn chế mất nước và ngăn các tác nhân gây hại xâm nhập. Các tế bào này liên tục được thay thế theo chu trình tự nhiên. Tẩy da chết là phương pháp hỗ trợ loại bỏ một phần tế bào sừng trên bề mặt, giúp da trông mịn màng hơn và có thể cải thiện tình trạng bít tắc lỗ chân lông ở một số người.
Tẩy da chết đang trở thành một bước chăm sóc da quen thuộc, đặc biệt với những người mong muốn có làn da sáng mịn, đều màu. Ảnh A.I
Có hai phương pháp phổ biến. Tẩy da chết vật lý sử dụng hạt scrub, bàn chải hoặc dụng cụ chà xát để loại bỏ tế bào sừng. Tẩy da chết hóa học sử dụng các hoạt chất như AHA, BHA để hỗ trợ làm bong lớp tế bào chết. Mỗi phương pháp có ưu điểm và giới hạn riêng, cần lựa chọn theo loại da và mục đích chăm sóc.
Điều quan trọng là tẩy da chết không phải bước bắt buộc đối với tất cả mọi người. Làn da khỏe mạnh vốn có cơ chế tự tái tạo. Việc loại bỏ tế bào sừng quá mức không khiến da khỏe hơn, cũng không bảo đảm xóa nếp nhăn hay giải quyết triệt để mọi vấn đề về da.
2. Khi tẩy da chết trở thành tác nhân gây hại
Lạm dụng tẩy da chết có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ da. Khi chà xát quá mạnh hoặc sử dụng hoạt chất quá thường xuyên, lớp sừng bị tổn thương, khả năng giữ nước giảm. Da có thể trở nên khô căng, bong tróc, đỏ rát và châm chích ngay cả khi chỉ sử dụng sữa rửa mặt hoặc kem dưỡng vốn trước đây vẫn phù hợp.
Da dễ bị kích ứng và viêm. Tình trạng này thường biểu hiện bằng cảm giác nóng rát, ngứa, đỏ hoặc đau khi tiếp xúc với mỹ phẩm. Nếu tiếp tục tẩy da chết trong lúc da đang tổn thương, các triệu chứng có thể nặng hơn, kéo dài hơn và làm chậm quá trình phục hồi. Một số trường hợp có thể xuất hiện viêm da tiếp xúc kích ứng; phản ứng dị ứng cũng có thể xảy ra với thành phần cụ thể trong sản phẩm.
Tẩy da chết quá mức có thể khiến mụn trở nên khó kiểm soát. Nhiều người cho rằng da nổi mụn là do chưa đủ sạch nên tăng cường chà xát hoặc dùng thêm acid. Tuy nhiên, việc kích ứng và viêm có thể làm mụn hiện có nặng hơn, khiến da đỏ và nhạy cảm hơn. Tẩy da chết không thay thế được việc điều trị mụn đúng nguyên nhân.
Da có thể sạm màu hoặc xuất hiện thâm sau viêm. Tổn thương và viêm da có thể kích thích tăng sắc tố, đặc biệt ở người có làn da dễ bị thâm sau mụn hoặc sau kích ứng. Nếu tiếp tục tiếp xúc với ánh nắng mà không bảo vệ da phù hợp, các vùng tăng sắc tố có thể đậm màu và khó cải thiện hơn.
Ngoài ra, kết hợp nhiều sản phẩm cùng chứa hoạt chất tẩy da chết, hoặc dùng đồng thời với retinoid, benzoyl peroxide mà không có hướng dẫn phù hợp, có thể làm tăng nguy cơ khô và kích ứng. Các phương pháp peel hóa học nồng độ cao tự thực hiện tại nhà còn có nguy cơ gây bỏng hóa chất, phồng rộp và để lại sẹo hoặc thay đổi sắc tố.
3. Tẩy da chết thế nào để an toàn?
Không có một tần suất phù hợp cho tất cả mọi người. Người có da khô, nhạy cảm, đang bị viêm da hoặc có tổn thương hàng rào bảo vệ da cần đặc biệt thận trọng; một số trường hợp nên tạm ngừng hoặc không cần tẩy da chết. Người đang điều trị bệnh da liễu nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung sản phẩm mới.
Tẩy da chết đúng cách có thể hỗ trợ cải thiện bề mặt da, nhưng lạm dụng có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ, gây kích ứng, nổi mụn và tăng sắc tố. Ảnh A.I
Nếu muốn tẩy da chết, hãy bắt đầu bằng phương pháp dịu nhẹ, dùng với tần suất thấp và tăng dần chỉ khi da dung nạp tốt. Tránh chà xát mạnh, không dùng nhiều sản phẩm tẩy da chết trong cùng một lần chăm sóc và tuân thủ hướng dẫn sử dụng. Sau đó, nên dưỡng ẩm bằng sản phẩm phù hợp và sử dụng kem chống nắng phổ rộng SPF 30 trở lên vào ban ngày.
Khi xuất hiện dấu hiệu đỏ rát, căng khô, bong tróc bất thường hoặc châm chích kéo dài, cần ngừng tẩy da chết và tạm giản lược quy trình chăm sóc còn các bước cơ bản: làm sạch dịu nhẹ, dưỡng ẩm và bảo vệ da khỏi ánh nắng. Nếu có đau nhiều, phồng rộp, sưng nề, rỉ dịch hoặc triệu chứng không cải thiện, cần khám chuyên khoa da liễu.
Thông điệp dành cho cộng đồng: Tẩy da chết đúng cách có thể hỗ trợ cải thiện bề mặt da, nhưng lạm dụng có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ, gây kích ứng, nổi mụn và tăng sắc tố. Đừng chạy theo xu hướng hoặc mong muốn da đẹp nhanh mà sử dụng quá nhiều sản phẩm. Hãy chăm sóc da phù hợp với đặc điểm của mình, ưu tiên làm sạch dịu nhẹ, dưỡng ẩm và chống nắng. Một làn da khỏe mạnh không phải là làn da được tẩy sạch liên tục, mà là làn da có hàng rào bảo vệ được duy trì tốt.
