Tay chân miệng gia tăng, cha mẹ cần làm gì để bảo vệ trẻ khỏi nguồn lây?

Bù nước đúng cách và ăn uống giúp người bệnh sốt xuất huyết sớm hồi phục

SKĐS – Việc bù đủ dịch khi sốt xuất huyết, lựa chọn thực phẩm và ăn uống đúng cách là điều rất quan trọng để người bệnh sớm hồi phục.

Trẻ nhỏ là nhóm dễ lây bệnh

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, lây truyền qua tiếp xúc với dịch tiết, phân và các chất tiết khác của người bệnh. Bệnh lưu hành quanh năm và có xu hướng tăng cao vào các tháng 9 – 10. Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong hơn 8 tháng năm 2026, cả nước ghi nhận gần 100.000 trường hợp mắc tay chân miệng, cao hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, số mắc chủ yếu tập trung ở trẻ dưới 10 tuổi, trong đó nhóm trẻ từ 1-5 tuổi chiếm tỷ lệ cao. Đây cũng là lứa tuổi thường xuyên sinh hoạt tại nhà trẻ, trường mầm non - nơi trẻ tiếp xúc gần, dùng chung không gian và nhiều đồ vật trong quá trình học tập, vui chơi.

Riêng tại Hà Nội, theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố, lũy tích từ đầu năm đến nay đã ghi nhận hơn 4.700 trường hợp mắc tay chân miệng.

Trong bối cảnh số mắc còn ở mức cao, thời gian tới số ca tay chân miệng có thể tiếp tục gia tăng. Bên cạnh đó, một số bệnh truyền nhiễm khác như sốt xuất huyết, COVID-19 cũng có nguy cơ diễn biến phức tạp.

Việc phòng bệnh cần được thực hiện đồng thời tại gia đình và trường học, thay vì chỉ chú trọng xử lý khi đã xuất hiện ca bệnh. Việc vệ sinh bàn tay và làm sạch những bề mặt, đồ vật trẻ thường xuyên chạm vào có vai trò quan trọng trong hạn chế lây lan dịch bệnh.

"3 sạch" để phòng tay chân miệng

Để phòng bệnh truyền nhiễm, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) khuyến cáo người dân thực hiện tốt nguyên tắc "3 sạch": ăn uống sạch, ở sạch và giữ bàn tay sạch. Trong đó, ở sạch không chỉ đơn thuần là giữ nhà cửa gọn gàng. Với tay chân miệng, cần đặc biệt chú ý những nơi, vật dụng mà trẻ thường xuyên tiếp xúc mỗi ngày.

Tại trường mầm non, lớp học cần được giữ sạch, thông thoáng; các bề mặt và đồ vật trẻ thường xuyên chạm vào phải được vệ sinh định kỳ. Tại gia đình, phụ huynh cũng cần duy trì việc làm sạch khu vực sinh hoạt, đồ chơi và các vật dụng dùng chung.

Điều quan trọng là không chờ đến khi có trẻ mắc bệnh mới vệ sinh, khử khuẩn. Những thói quen này cần được duy trì thường xuyên để giảm khả năng mầm bệnh tồn tại và phát tán trong môi trường.

Những vị trí cần vệ sinh thường xuyên

Đồ chơi của trẻ

Đồ chơi là vật dụng cần đặc biệt lưu ý vì trẻ nhỏ thường cầm, nắm và có thể đưa tay lên miệng trong khi chơi. Đồ chơi có bề mặt dễ lau rửa cần được làm sạch thường xuyên, nhất là những món được nhiều trẻ sử dụng chung.

Sau khi vệ sinh, cần để đồ chơi khô hoàn toàn trước khi cho trẻ sử dụng. Với các đồ chơi khó làm sạch, bị hư hỏng, bị nứt… nên loại bỏ khi không đảm bảo vệ sinh.

Bàn ghế, tay nắm cửa và các bề mặt trẻ thường chạm vào

Bàn học, ghế, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, dụng cụ học tập… trẻ thường xuyên tiếp xúc cũng cần được chú ý. Không nên chỉ tập trung lau sàn nhà mà bỏ qua những vị trí trẻ chạm tay nhiều lần trong ngày, cần được làm sạch thường xuyên bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.

Tại gia đình, phụ huynh có thể hình thành thói quen lau các bề mặt này trong quá trình vệ sinh nhà cửa. Ở trường học, việc làm sạch cần được thực hiện thường xuyên hơn khi nhiều trẻ cùng sử dụng.

Chú ý tới khu vực ăn uống

"Ăn uống sạch" bắt đầu từ nguồn nước, thực phẩm và dụng cụ ăn uống. Bát, thìa, cốc và các dụng cụ ăn uống của trẻ cần được rửa sạch sau khi sử dụng. Không dùng chung dụng cụ cá nhân giữa các trẻ như khăn mặt, khăn tay…

Thức ăn cần được bảo quản phù hợp, hạn chế để ruồi, côn trùng tiếp xúc với thực phẩm. Nước sử dụng để ăn uống và vệ sinh phải bảo đảm sạch.

Nhà vệ sinh

Tay chân miệng có thể lây qua phân của người bệnh. Bởi vậy, khu vực nhà vệ sinh, khu vực thay tã cho trẻ cần được vệ sinh kỹ. Người chăm sóc trẻ phải rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã hoặc vệ sinh cho trẻ. Tã và chất thải của trẻ cần được thu gom, bỏ đúng nơi quy định, không để tồn đọng…

Giữ sạch đôi bàn tay

Giữ bàn tay sạch là một trong những biện pháp hiệu quả để tránh lây lan bệnh. Bàn tay có thể tiếp xúc với nhiều bề mặt, đồ vật rồi tiếp tục chạm vào miệng, mũi hoặc mắt của trẻ. Người lớn nên hướng dẫn trẻ duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng và nước sạch đúng cách.

Đặc biệt là cần giữ sạch đôi bàn tay trong các thời điểm như: Trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn; sau khi đi vệ sinh; sau khi thay tã hoặc vệ sinh cho trẻ; sau khi chăm sóc người bệnh.

Lưu ý ăn uống để hồi phục nhanh nếu mắc tay chân miệng

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng – nguyên Trưởng khoa Nhi (Bệnh viện Bạch Mai), khi trẻ mắc tay chân miệng, điều quan trọng là bảo đảm trẻ được uống đủ nước và ăn uống phù hợp với tình trạng bệnh.

Trẻ bị tay chân miệng thường khó ăn uống do bị tổn thương trong miệng, không nên ép trẻ ăn quá nhiều trong một lần. Cha mẹ cần lưu ý cho trẻ ăn những món mềm, lỏng, dễ nuốt và chia thành nhiều bữa nhỏ. Thức ăn nên để nguội hoặc ở nhiệt độ phù hợp, tránh cho trẻ ăn quá nóng, món cay, chua sẽ gây kích ứng niêm mạc miệng. Ngoài ra, việc dùng thuốc hay vitamin, các sản phẩm bổ sung tăng sức đề kháng cho trẻ cần lưu ý, nên có sự tư vấn của chuyên gia y tế.

Người lớn cần theo dõi sát sao trẻ, trong trường hợp trẻ sốt cao hoặc sốt khó hạ, giật mình nhiều, run tay chân, quấy khóc bất thường hoặc li bì, nôn nhiều… cần đưa trẻ tới cơ sở y tế ngay.

Bộ Y tế đã phê duyệt vaccine phòng tay chân miệng do virus EV71, mở ra cơ hội phòng ngừa các biến chứng nặng của bệnh. Việc tiêm vaccine là biện pháp dự phòng hiệu quả với các bệnh truyền nhiễm. Giai đoạn giao mùa, mưa ẩm như hiện nay tiềm ẩn nhiều nhiều nguy cơ các bệnh truyền nhiễm, ngoài tay chân miệng, gia đình cần chủ động phòng ngừa cho trẻ với các bệnh như sởi, cúm, thủy đậu, ho gà…

Ca mắc tay chân miệng tăng 1,9 lần, lưu ý phòng bệnh khi trẻ trở lại trường

SKĐS - Số ca mắc tay chân miệng ở Huế tăng 1,9 lần so với cùng kỳ, ngành Y tế lưu ý phòng bệnh trong mùa tựu trường.

Bệnh viện tuyến tỉnh lần đầu lọc máu liên tục cứu sống bệnh nhi 16 tháng tuổi mắc tay chân miệng nguy kịch

SKĐS - Lần đầu tiên, Bệnh viện Đa khoa Ninh Thuận đã triển khai kỹ thuật lọc máu liên tục trong điều trị bệnh tay chân miệng, qua đó cứu sống một bệnh nhân 16 tháng tuổi trong tình trạng nguy kịch.