Với chủ đề "Xét nghiệm HIV cho mẹ, sức khỏe cho con", tháng cao điểm chiến dịch dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con năm 2010 (từ 1 - 30/6/2010) do Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy mại dâm phát động nhằm mục tiêu tăng cường sự tiếp cận các dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con (PLTMC) toàn diện hướng tới mục tiêu khống chế tỷ lệ nhiễm HIV do mẹ truyền sang con xuống dưới 10%.
Các gói dịch vụ
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, gói dịch vụ chăm sóc và điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con toàn diện được tập trung cung cấp trong chiến dịch bao gồm: Tư vấn, xét nghiệm HIV tự nguyện cho phụ nữ mang thai và phụ nữ có nguy cơ lây nhiễm HIV; Chăm sóc và điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cho bà mẹ mang thai nhiễm HIV và trẻ sinh ra từ họ; Cung cấp sữa cho trẻ sinh ra từ các bà mẹ nhiễm HIV đến 6 tháng tuổi; Giới thiệu chuyển tiếp những phụ nữ và trẻ em thuộc các nhóm nêu trên tới các dịch vụ phù hợp về dự phòng, chăm sóc, điều trị và hỗ trợ liên quan đến HIV/AIDS.
Về cung cấp các dịch vụ
Tại địa phương, đơn vị cần rà soát sự sẵn sàng trong việc cung cấp dịch vụ phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con tại từng tuyến. Trên cơ sở kết quả của rà soát này, lập kế hoạch để đảm bảo các cơ sở y tế trên thực hiện được việc cung cấp dịch vụ về dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, cụ thể:
- Các cơ sở sản khoa có sinh tại tuyến tỉnh/thành phố và quận/huyện: thực hiện tư vấn xét nghiệm HIV tự nguyện cho phụ nữ mang thai; cung cấp thuốc ARV để dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con vào thời kỳ mang thai và vào lúc chuyển dạ; tư vấn nuôi dưỡng trẻ sinh từ mẹ nhiễm HIV; cung cấp sữa ăn thay thế cho trẻ sinh từ mẹ nhiễm HIV; lập danh sách chuyển tiếp dịch vụ, bao gồm địa chỉ điện thoại liên hệ các cơ sở điều trị HIV cho mẹ và các cơ sở theo dõi chăm sóc tiếp tục trẻ sinh từ mẹ nhiễm HIV.
 Tư vấn xét nghiệm HIV cho phụ nữ. |
- Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản tỉnh/thành phố tùy thuộc vào tình hình thực tế, thực hiện tư vấn xét nghiệm HIV tự nguyện cho phụ nữ mang thai; lập danh sách các cơ sở chuyển tiếp dịch vụ, bao gồm địa chỉ điện thoại liên hệ các cơ sở cung cấp dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con; điều trị HIV cho mẹ và các cơ sở theo dõi chăm sóc tiếp tục trẻ sinh từ mẹ nhiễm HIV.
- Trung tâm y tế quận/huyện và trạm y tế xã phường: thực hiện cung cấp thông tin về chiến dịch PLTMC cho các thai phụ đến khám thai; lồng ghép cung cấp thông tin trong các đợt tuyên truyền, vận động về sức khỏe, các cuộc họp của Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên, Hội cựu chiến binh; thông tin về lợi ích của dự PLTMC trên loa truyền thanh của xã phường;
Tổ chức tập huấn ngắn về dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cho cán bộ tại các cơ sở sản phụ khoa, trung tâm BVBMTE-KHHGĐ các tuyến (bao gồm cả y tế các ngành), các cộng tác viên truyền thông tại tuyến xã và chuẩn bị các dịch vụ về nhân lực (bố trí cán bộ, xếp sắp lịch làm việc thêm giờ...) và cơ sở vật chất, bao gồm các điều kiện đảm bảo như tài liệu truyền thông, sinh phẩm, sữa, thuốc ARV, các phương tiện tránh thai... để sẵn sàng cung cấp trong Tháng chiến dịch.
Nguồn lực
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, kinh phí tổ chức các hoạt động truyền thông trong tháng cao điểm được cân đối từ nguồn ngân sách Chương trình mục tiêu quốc gia cho phòng, chống HIV/AIDS và từ các nguồn kinh phí hợp pháp khác; Kinh phí cho các hoạt động dịch vụ tư vấn xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai được cân đối từ các nguồn sau: bảo hiểm y tế chi trả, các dự án tài trợ, nguồn kinh phí ủy quyền từ Chương trình mục tiêu quốc gia cho phòng, chống HIV/AIDS đã cấp về địa phương, nguồn hỗ trợ của địa phương, người bệnh tự chi trả và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.
Thuốc ARV dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con (cho mẹ và cho con) do Cục Phòng, chống HIV/AIDS cấp theo nhu cầu cụ thể của các địa phương.
Sữa ăn thay thế cho trẻ sinh từ mẹ nhiễm HIV lấy từ các nguồn kinh phí do các dự án tài trợ. Trường hợp không có dự án tài trợ, Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tạm ứng các nguồn kinh phí sẵn có để mua sữa ăn thay thế hoàn toàn đến 6 tháng tuổi cấp cho trẻ sinh từ mẹ nhiễm HIV. Cục Phòng, chống HIV/AIDS sẽ hoàn ứng cho Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS từ nguồn Quỹ hỗ trợ người nhiễm và các nguồn ngân sách tài trợ khác.
THU HƯƠNG