Việc Bộ Công an đồng loạt khởi tố 5 vụ án hình sự liên quan hành vi "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan" không chỉ gây chú ý bởi liên quan đến nhiều doanh nghiệp, đơn vị giải trí có tên tuổi, mà còn cho thấy bước chuyển mạnh mẽ của Việt Nam trong thực thi pháp luật sở hữu trí tuệ (SHTT) – lĩnh vực vốn được xem là "điểm nghẽn" trong môi trường kinh doanh số suốt nhiều năm qua.
Các vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media), Công ty TNHH Lululola Entertainment, nhóm 1900 Group, Công ty TNHH Mây Sài Gòn và Trung tâm Giọng ca để đời đã được Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố theo Điều 225 Bộ luật Hình sự. Động thái này được đánh giá là chưa từng có tiền lệ về quy mô xử lý hình sự trong lĩnh vực bản quyền âm nhạc, nội dung số tại Việt Nam.
Nhiều vụ vi phạm về sở hữu trí tuệ bị phanh phui.
Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, trong bối cảnh vấn đề sở hữu trí tuệ được siết chặt, một trong những vấn đề được nhiều người đặt ra là việc tạo nhãn hiêu 'hơi giống' tên gọi, màu sắc, cách trình bày khác có bị coi là xâm phạm sở hữu trí tuệ không?
Bộ Khoa học và Công nghệ lý giải, một dấu hiệu có thể bị coi là xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu khi vi phạm vào các điều kiện sau:
Được sử dụng trong hoạt động kinh doanh
Dấu hiệu được gắn trên hàng hóa, bao bì, phương tiện cung cấp dịch vụ, giấy tờ giao dịch, biển hiệu, quảng cáo hoặc các phương tiện kinh doanh khác.
Trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được bảo hộ
Dấu hiệu bị coi là xâm phạm nếu trùng với nhãn hiệu, tức giống về cấu tạo và cách thể hiện; hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn. Sự tương tự có thể thể hiện ở cấu tạo, cách phát âm, ý nghĩa, cách trình bày, màu sắc đối với nhãn hiệu nhìn thấy được; hoặc âm điệu, nhạc điệu đối với nhãn hiệu âm thanh. Nếu các yếu tố này làm người tiêu dùng có thể nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa, dịch vụ thì có thể bị xem xét là yếu tố xâm phạm.
Dùng cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự
Hàng hóa, dịch vụ mang dấu hiệu bị nghi ngờ phải trùng hoặc tương tự với hàng hóa, dịch vụ được bảo hộ; hoặc có liên quan về bản chất, chức năng, công dụng hoặc kênh tiêu thụ. Như vậy, chỉ khi đáp ứng đồng thời điều kiện về dấu hiệu và điều kiện về hàng hóa/dịch vụ mới có thể xác định có yếu tố xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu.
Đối với nhãn hiệu nổi tiếng, phạm vi bảo hộ rộng hơn. Dấu hiệu vẫn có thể bị coi là xâm phạm ngay cả khi sử dụng cho hàng hóa, dịch vụ không trùng hoặc không tương tự, nếu dấu hiệu đó trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn và việc sử dụng có thể làm người tiêu dùng hiểu sai về nguồn gốc, hoặc tạo ấn tượng sai lệch về mối quan hệ giữa người sử dụng dấu hiệu và chủ sở hữu nhãn hiệu nổi tiếng.
