Tăng triglyceride là tình trạng lượng chất béo này trong máu cao hơn mức bình thường. Vận động thường xuyên có thể giúp cải thiện chỉ số triglyceride nhưng mức đáp ứng không giống nhau ở mỗi người. Có trường hợp đã duy trì tập luyện trong thời gian dài nhưng kết quả xét nghiệm vẫn chưa cải thiện như mong muốn. Khi đó, không nên chỉ tăng thời gian hoặc cường độ tập mà cần xem xét toàn bộ các yếu tố liên quan.
Dưới đây là 3 nguyên nhân khiến chỉ số mỡ máu không giảm dù tập luyện đều đặn:
1. Cách tập luyện chưa phù hợp
Theo BS. Nguyễn Trọng Thủy (nguyên bác sĩ Đội tuyển bóng đá nam Quốc gia và U23 Việt Nam), vận động thường xuyên có lợi cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa, đồng thời có thể góp phần cải thiện triglyceride. Tuy nhiên, tập luyện đều đặn chưa có nghĩa là lượng vận động và cường độ đã phù hợp.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên thực hiện 150 - 300 phút hoạt động aerobic cường độ vừa mỗi tuần, hoặc 75 - 150 phút cường độ mạnh, hoặc kết hợp tương đương. Bên cạnh đó, nên tập các bài tăng cường sức mạnh cho những nhóm cơ chính ít nhất 2 ngày mỗi tuần.
Với người sau tuổi 50, có thể lựa chọn đi bộ nhanh, đạp xe, bơi hoặc các bài aerobic phù hợp với thể lực. Các bài sức mạnh như ngồi xuống - đứng lên từ ghế, chống đẩy vào tường, kéo dây kháng lực hoặc nâng tạ nhẹ... cũng có thể được đưa vào chương trình tập.
Tuy nhiên, không nhất thiết phải tập ở cường độ cao mới có lợi cho triglyceride. Người ít vận động nên bắt đầu từ mức vừa sức, sau đó tăng dần thời gian, tần suất hoặc cường độ khi cơ thể thích nghi. Chẳng hạn, thay vì chỉ đi bộ nhẹ 20 - 30 phút vài buổi mỗi tuần, có thể tăng thời gian vận động và chuyển dần sang đi bộ nhanh nếu sức khỏe cho phép. Điều quan trọng là duy trì hoạt động thường xuyên và có đủ thời lượng trong tuần.
Đáp ứng với tập luyện cũng không giống nhau ở mỗi người. Hoạt động thể chất có thể cải thiện triglyceride nhưng mức thay đổi còn phụ thuộc vào chế độ ăn, cân nặng, mức độ vận động hằng ngày và các yếu tố chuyển hóa khác. Vì vậy, nếu đã duy trì tập luyện nhưng triglyceride vẫn tăng hoặc chưa cải thiện như mong muốn, không nên chỉ tiếp tục kéo dài thời gian hay tăng cường độ tập. Cần xem xét toàn bộ các yếu tố liên quan để tìm nguyên nhân và có hướng điều chỉnh phù hợp.
Nhiều người tập luyện đều đặn nhưng chỉ số triglyceride vẫn không cải thiện. Ảnh minh họa AI.
2. Chế độ ăn không phù hợp
BS. Nguyễn Trọng Thủy nhấn mạnh, một trong những lý do thường gặp là người bệnh chú trọng tập luyện nhưng chưa điều chỉnh khẩu phần ăn.
Triglyceride có thể tăng khi chế độ ăn nhiều đường, thực phẩm có chỉ số đường huyết cao, chất béo bão hòa hoặc sử dụng nhiều rượu bia. Đặc biệt, rượu có thể làm tăng triglyceride trong máu. Với người có triglyceride tăng cao, bác sĩ có thể khuyến nghị hạn chế hoặc ngừng uống rượu.
Vì vậy, một người có thể tập thể dục đều nhưng vẫn thường xuyên uống bia rượu, dùng nước ngọt có đường, bánh kẹo, đồ ăn nhiều đường hoặc ăn dư năng lượng. Khi đó, tác động tích cực của vận động có thể không đủ để bù lại những yếu tố làm triglyceride tăng.
Không nên hiểu rằng người có triglyceride cao phải kiêng hoàn toàn chất béo hay tinh bột. Cách điều chỉnh khẩu phần cần dựa vào mức triglyceride, cân nặng, bệnh lý đi kèm và tổng thể chế độ ăn. Với triglyceride tăng cao, đặc biệt từ 500 mg/dL trở lên, chế độ ăn cần được kiểm soát chặt chẽ hơn và nên có hướng dẫn của nhân viên y tế.
3. Tăng triglyceride có thể liên quan bệnh lý hoặc thuốc
Không phải mọi trường hợp triglyceride cao đều xuất phát từ ít vận động hoặc ăn uống chưa hợp lý. Thừa cân, béo phì, đái tháo đường kiểm soát chưa tốt, bệnh thận mạn, bệnh gan, suy giáp và hội chứng chuyển hóa đều có thể làm triglyceride tăng. Một số thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến chỉ số này.
Do đó, nếu một người đã duy trì vận động hợp lý, ăn uống tương đối phù hợp nhưng triglyceride vẫn cao, cần xem xét những nguyên nhân khác thay vì tự ý tăng cường độ tập.
Đặc biệt, nếu triglyceride tăng rất cao, không nên tự tập nặng với mục tiêu làm chỉ số giảm nhanh. Mức triglyceride từ 500 mg/dL trở lên được xem là tăng nặng và làm tăng nguy cơ viêm tụy; mức từ 1.000 mg/dL trở lên cần được xử trí tích cực hơn.
Khi xét nghiệm triglyceride vẫn cao sau một thời gian thay đổi lối sống, bác sĩ có thể đánh giá lại chế độ ăn, mức độ vận động, cân nặng, bệnh lý đi kèm, thuốc đang sử dụng và các xét nghiệm lipid khác. Trong một số trường hợp, thay đổi lối sống là chưa đủ và người bệnh cần điều trị bằng thuốc theo chỉ định.
BS. Nguyễn Trọng Thủy khuyến cáo, với người có triglyceride cao, mục tiêu không phải là tập càng nhiều càng tốt mà là duy trì hoạt động thể chất phù hợp, kết hợp chế độ ăn hợp lý, kiểm soát cân nặng và các yếu tố nguy cơ. Nếu đã tập đều nhưng chỉ số chưa giảm, việc cần làm trước tiên là tìm nguyên nhân thay vì chỉ tăng thời gian hoặc cường độ tập.
Xem thêm video đang được quan tâm:
5 thói quen xấu dễ tăng mỡ máu.
