Sự ghi nhận xứng đáng cho nhân viên y tế tuyến đầu
Nghị định số 192/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 30/5/2026 (có hiệu lực thi hành từ ngày 15/7/2026) được coi là một "luồng gió mới" đối với hệ thống y tế dự phòng và y tế cơ sở. Việc điều chỉnh, gia tăng mạnh mẽ các mức phụ cấp đặc thù không chỉ giải quyết triệt để những vướng mắc về mặt đời sống, thu nhập mà còn tạo dựng tâm thế hồ hởi, tiếp thêm động lực lớn lao giúp lực lượng tuyến đầu bảo vệ sức khỏe cộng đồng yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nghề.
Tăng phụ cấp đặc thù, nhân viên y tế dự phòng yên tâm công tác. Ảnh: T.A
Trong suốt thời gian qua, lực lượng y tế dự phòng và y tế cơ sở luôn đóng vai trò là "lá chắn" đầu tiên trong công tác giám sát dịch bệnh, tiêm chủng mở rộng, truyền thông nguy cơ và ứng phó với các tình huống khẩn cấp về y tế công cộng. Tuy nhiên, mức hỗ trợ và các khoản phụ cấp đặc thù trước đây vẫn còn chưa tương xứng với những vất vả, độc hại và rủi ro rình rập.
Sự ra đời của Nghị định số 192/2026/NĐ-CP được xem là giải pháp thể chế đột phá, cụ thể hóa các cam kết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ đối với sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Nghị định đã quy định chi tiết và tăng đáng kể các khung mức phụ cấp đặc thù đối với ba nhóm công việc chính:
Phụ cấp chống dịch: Nhân viên y tế trực tiếp tham gia chống dịch được hưởng mức phụ cấp từ 210.000 đồng đến 420.000 đồng/ngày/người tùy thuộc vào nhóm bệnh truyền nhiễm và tính chất công việc. Đối với người tham gia thường trực chống dịch 24/24 giờ, mức hỗ trợ tiền ăn được nâng lên 40.000 đồng/người/phiên trực.
Phụ cấp trực: Tùy theo hạng cơ sở y tế và ngày trực (ngày thường, ngày nghỉ, ngày Lễ, Tết), mức phụ cấp trực bệnh viện và cơ sở dự phòng dao động từ 70.000 đồng đến 325.000 đồng/người/phiên trực; đối với người trực theo chế độ thường trú là từ 35.000 đến 160.000 đồng/người/phiên trực.
Phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật: Mức phụ cấp phẫu thuật được điều chỉnh tăng lên từ 100.000 đồng đến 560.000 đồng/người/ca; mức phụ cấp thủ thuật bằng 0,3 lần mức phụ cấp phẫu thuật cùng loại.
Đặc biệt, Nghị định cũng dành sự quan tâm sâu sắc tới lực lượng "cánh tay nối dài" tại cộng đồng khi quy định chế độ hỗ trợ hằng tháng từ 1,265 triệu đồng đến hơn 1,77 triệu đồng/tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản tại các vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Giải tỏa áp lực thu nhập, củng cố niềm tin cho cán bộ y tế
Ngay khi Nghị định số 192/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ giữa tháng 7/2026, không khí tại các Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh/thành phố, các Trung tâm Y tế huyện và Trạm Y tế xã trên toàn quốc đã ghi nhận sự phấn khởi, hồ hởi rõ rệt.
Nhiều cán bộ y tế dự phòng chia sẻ, nghề y tế dự phòng vốn mang tính chất thầm lặng, ít có cơ hội tăng thu nhập từ dịch vụ y tế kỹ thuật cao như khối điều trị, lại thường xuyên phải đối mặt với nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh, hóa chất độc hại và cường độ làm việc không kể giờ giấc. Việc các khoản phụ cấp chống dịch, phụ cấp trực và phụ cấp đặc thù được nâng lên đáng kể theo quy định mới là sự ghi nhận vô cùng kịp thời của Nhà nước đối với những cống hiến thầm lặng của họ.
Mức phụ cấp mới không chỉ góp phần gia tăng nguồn thu nhập thực tế, cải thiện điều kiện sống cho bản thân và gia đình nhân viên y tế mà quan trọng hơn là mang lại sự an tâm về mặt tâm lý. Khi quyền lợi được bảo đảm bằng chính sách cụ thể, áp lực kinh tế phần nào được giải tỏa, đội ngũ cán bộ, viên chức y tế dự phòng sẽ yên tâm cống hiến chất xám, chuyên môn cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Tình trạng "chảy máu chất xám" hay nhân viên y tế xin nghỉ việc, chuyển công tác từ khu vực công sang khu vực tư nhân từng là bài toán đau đầu của ngành Y tế sau các đợt dịch lớn. Việc triển khai Nghị định số 192/2026/NĐ-CP chính là "chìa khóa" quan trọng để củng cố và giữ chân đội ngũ cán bộ y tế giỏi tại hệ thống y tế công lập, đặc biệt là tuyến cơ sở.
Theo đánh giá của các chuyên gia và lãnh đạo ngành y tế, chính sách đãi ngộ đồng bộ — từ việc tăng mức phụ cấp ưu đãi nghề theo Nghị quyết của Quốc hội cho đến việc điều chỉnh phụ cấp đặc thù theo Nghị định 192/2026/NĐ-CP — đã tạo nên một hành lang pháp lý vững chắc. Đây sẽ là động lực thu hút các y bác sĩ trẻ, giàu năng lực về công tác tại các trạm y tế xã, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo.
Tạo dựng tâm lý ổn định, khơi dậy tinh thần nhiệt huyết và trách nhiệm trong từng cán bộ y tế dự phòng chính là nền tảng cốt lõi để xây dựng một hệ thống y tế công cộng vững mạnh, đủ sức ứng phó hiệu quả với mọi thách thức dịch bệnh trong tình hình mới.
