Theo dõi huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định và giữ ấm cơ thể là những biện pháp quan trọng giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe.
1. Vì sao thời tiết lạnh làm huyết áp tăng?
Thời tiết nắng nóng, mưa lạnh hoặc nhiệt độ thay đổi đột ngột đều có thể ảnh hưởng đến huyết áp. Khi trời lạnh, cơ thể phản ứng bằng cách co các mạch máu ngoại vi để hạn chế mất nhiệt. Hiện tượng này làm tăng sức cản của mạch máu, khiến tim phải tạo áp lực lớn hơn để bơm máu đi nuôi cơ thể, từ đó có thể làm huyết áp tăng.
Ở người có tiền sử tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc người cao tuổi, sự thay đổi này cần được đặc biệt lưu ý. Huyết áp có thể tăng cao hơn mức thường ngày, nhất là khi tiếp xúc với không khí lạnh đột ngột hoặc không giữ ấm đầy đủ.
Tuy nhiên, đau đầu hoặc huyết áp tăng nhẹ không đồng nghĩa với việc người bệnh đang bị đột quỵ. Người bệnh không nên quá hoang mang nhưng cũng không được chủ quan, bởi đột quỵ có thể xảy ra đột ngột và không phải lúc nào cũng có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.
Người bệnh nên đo huyết áp tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế, ghi lại kết quả để theo dõi diễn biến. Ảnh DK
2. Rượu bia làm tăng nguy cơ biến chứng
Một thói quen cần tránh trong mùa lạnh là uống rượu bia để làm ấm cơ thể. Rượu có thể khiến người uống cảm thấy nóng lên trong thời gian ngắn do làm giãn các mạch máu gần bề mặt da, nhưng đồng thời khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn. Vì vậy, uống rượu không phải là biện pháp giữ ấm an toàn.
Uống nhiều rượu bia còn có thể làm tăng huyết áp, gây rối loạn nhịp tim và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Việc sử dụng rượu bia thường xuyên cũng góp phần làm tăng cân, béo bụng, rối loạn chuyển hóa đường, mỡ máu và acid uric, từ đó làm gia tăng nguy cơ mắc hoặc khiến bệnh tăng huyết áp khó kiểm soát hơn.
Đối với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, cần hạn chế tối đa rượu bia, không hút thuốc lá và không tự ý điều chỉnh thuốc khi thời tiết thay đổi.
3. Cách bảo vệ huyết áp khi trời lạnh
Để duy trì huyết áp ổn định trong mùa lạnh và thời điểm chuyển mùa, người bệnh tăng huyết áp cần chú ý một số biện pháp sau:
- Theo dõi huyết áp thường xuyên: Người bệnh nên đo huyết áp tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế, ghi lại kết quả để theo dõi diễn biến. Khi huyết áp tăng bất thường hoặc khó kiểm soát, cần trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn. Không tự ý tăng, giảm liều hoặc ngừng thuốc điều trị.
- Giữ ấm cơ thể: Mặc đủ ấm, chú ý giữ ấm đầu, cổ, ngực và bàn chân khi ra ngoài. Hạn chế tiếp xúc đột ngột với không khí lạnh, đặc biệt vào sáng sớm và đêm muộn. Khi trời lạnh, nên tránh ra ngoài nếu không cần thiết; nếu phải đi ra ngoài, cần mặc đủ ấm và bảo vệ cơ thể khỏi gió lạnh. Không tắm quá muộn hoặc tắm ở nơi lạnh, gió lùa; phòng ngủ cần kín gió nhưng vẫn bảo đảm thông thoáng.
- Ăn uống lành mạnh: Hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, lựa chọn thực phẩm đa dạng và uống đủ nước. Không nên sử dụng rượu bia để giữ ấm; đồng thời tránh hút thuốc lá.
- Duy trì vận động phù hợp: Tập thể dục đều đặn với cường độ phù hợp thể trạng, ưu tiên vận động trong nhà hoặc vào thời điểm thời tiết dễ chịu. Người có bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp chưa kiểm soát tốt nên hỏi ý kiến bác sĩ về hình thức vận động an toàn.
- Tuân thủ điều trị bệnh nền: Người mắc tăng huyết áp kèm đái tháo đường, bệnh thận hoặc bệnh tim mạch cần kiểm soát tốt các bệnh lý này, tái khám theo lịch và dùng thuốc đúng chỉ định.
4. Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm
Khi xuất hiện đau đầu dữ dội, chóng mặt nhiều, mệt bất thường hoặc cảm giác khó chịu, người bệnh nên kiểm tra huyết áp và liên hệ cơ sở y tế nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên.
Đặc biệt, nếu đột ngột méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, nhìn mờ, mất thăng bằng, đau ngực hoặc khó thở, cần gọi cấp cứu ngay. Không nên chờ đo huyết áp hoặc đợi triệu chứng tự hết mới đi khám.
Chủ động theo dõi huyết áp, giữ ấm, ăn uống hợp lý và tuân thủ điều trị là những việc thiết thực giúp người bệnh giảm nguy cơ biến chứng khi thời tiết chuyển mùa.
