Tăng cường kiểm dịch y tế và phối hợp liên ngành

* Thủ tướng có công điện triển khai quyết liệt ngăn chặn vận chuyển và kinh doanh gia cầm, sản phẩm gia cầm nhập khẩu trái phép.

* Giám sát, kiểm tra thân nhiệt bằng máy đo nhiệt độ từ xa cho hành khách nhập cảnh.

Chiều 4/4, Ban Chỉ đạo Phòng chống bệnh dịch nguy hiểm và mới nổi của Bộ Y tế đã có cuộc họp khẩn. Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long chủ trì cuộc họp với các cục, vụ liên quan, các chuyên gia dịch tễ, bệnh viện để ráo riết tăng cường giám sát, ngăn chặn sự lây lan của loại cúm A/H7N9  vào Việt Nam.

Chủ động và sẵn sàng chống dịch

Theo PGS.TS. Trịnh Quân Huấn, chuyên gia cao cấp, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, điều đáng lo ngại nhất của chủng cúm mới H7N9 là nó nằm trong nhóm nguy cơ lây từ động vật sang người, H7N9 sống ở chim hoang dã.

Có mặt tại cuộc họp, GS.TS. Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TW cho biết, đây là lần đầu tiên cúm A/H7N9 xảy ra ở người. “Virut cúm H7N9 lưu hành ở các đàn gia cầm và H7N9 chưa từng xuất hiện ở người. Các nhóm virut cúm A/H7 thường gây bệnh nhẹ ở người với hội chứng cúm và viêm kết mạc”, GS. Hiển cho biết. Tuy nhiên, điều khiến các chuyên gia lo lắng nhất là các dấu hiệu đặc trưng của chủng cúm mới hoàn toàn không có sự khác biệt với các chủng cúm khác. Theo BS. Nguyễn Hồng Hà, Phó Giám đốc BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương, khó khăn của chủng cúm mới này là chẩn đoán lâm sàng không có sự khác biệt so với nhiều loại cúm khác. Vì thế, phải căn cứ vào yếu tố dịch tễ để phát hiện. Có thể liên quan đến gia cầm và người từ vùng dịch để hạn chế tác hại. Ngoài ra, thuốc tamiflu hiện vẫn chưa xác định có tác dụng với chủng cúm mới hay không, vì thế cần chờ kết luận của các chuyên gia WHO và các nơi tiếp nhận ca điều trị. “Không chỉ cảnh giác với chủng cúm mới mà chúng ta cũng cần lưu ý đến các chủng cúm đang hiện hành. Vì thế phải luôn sẵn sàng có thuốc tamiflu ở các cơ sở y tế để cho điều trị ngay khi có dấu hiệu cúm”, BS. Hà cảnh báo.

Giám sát chặt người nhập cảnh

Tuy tại Việt Nam chưa ghi nhận ca nhiễm cúm A/H7N9, nhưng các chuyên gia dịch tễ rất lo ngại sự lây truyền mạnh mẽ của căn bệnh này. Ông Nguyễn Văn Bình, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) nhận định: “Chủng virut có biến đổi dễ kết hợp với các chủng virut khác thành chủng virut mới. Lại chưa có vaccin, thuốc điều trị đặc hiệu, chưa rõ ràng về nguồn lây, nên nguy cơ bùng phát dịch rất dễ xảy ra”.

Vì thế, ngay trong ngày 4/4, Cục Y tế dự phòng đã gửi công điện khẩn tới Trung tâm Kiểm dịch y tế Quốc tế, đề nghị giám sát chặt chẽ người nhập cảnh vào Việt Nam, tiến hành kiểm tra thân nhiệt bằng máy đo nhiệt độ từ xa cho tất cả hành khách nhập cảnh tại các cửa khẩu. Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh đường hô hấp cấp, cần khám sàng lọc, cách ly và áp dụng kịp thời các biện pháp phòng chống nhằm hạn chế sự lây lan của dịch bệnh. Lấy mẫu bệnh phẩm các trường hợp nghi ngờ viêm phổi nặng do virut, đặc biệt nếu có yếu tố dịch tễ như đi từ vùng dịch về, tiếp xúc với gia cầm ốm, chết.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, dù rất quan ngại với chủng cúm mới, nhưng WHO vẫn đưa ra khuyến cáo các nước thành viên chỉ giám sát, không hạn chế đi lại. Cần đặc biệt tăng cường hệ thống giám sát tại cửa khẩu và xây dựng kế hoạch phòng chống cúm. Lấy mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân viêm phổi virut nặng xét nghiệm. Chúng ta phải chủ động bởi bệnh nhân nhập cảnh, với những dấu hiệu đặc trưng của cúm chúng ta không thể nhận biết được ngay bệnh nhân có mắc cúm A/H7N9 hay không.

Thứ trưởng Long cũng chỉ đạo các vụ, cục liên quan cần chuẩn bị thuốc, máy thở, trang thiết bị... sẵn sàng cho công tác điều trị khi phát hiện bệnh nhân. Đồng thời cần xây dựng phác đồ điều trị chủng cúm mới này, cần ban hành và hướng dẫn ngay trong tuần tới. Cần nâng cao năng lực xét nghiệm cho các viện, đào tạo tập huấn trang bị cho các tỉnh về xét nghiệm phát hiện sớm các ca viêm phổi nặng.

Cũng trong chiều 4/4, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long đã đi kiểm tra công tác sẵn sàng phòng chống dịch cúm A/H7N9 tại Cảng Hàng không Quốc tế sân bay Nội Bài (Hà Nội). Tại buổi kiểm tra, sau khi kiểm tra việc triển khai công tác kiểm soát dịch lây truyền nói chung và kiểm soát virut cúm A/H7N9 nói riêng xâm nhập Việt Nam qua Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài, Thứ trưởng yêu cầu phải giám sát chặt chẽ, sàng lọc, cách ly nhanh hành khách có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm, những người có biểu hiện cúm, đặc biệt chú ý hành khách đến từ vùng có bệnh. Quy trình giám sát dịch phải tuân thủ đúng quy trình giám sát dịch bệnh của Bộ Y tế. Tuy nhiên, cũng cần tránh các thủ tục gây phiền hà cho hành khách.

Cấm vận chuyển gia cầm qua biên giới - Nỗ lực phòng dịch từ xa

Để ngăn chặn gia cầm và sản phẩm gia cầm nhập lậu, sự xâm nhiễm virut cúm gia cầm, đặc biệt là chủng virut cúm A/H7N9  từ nước ngoài vào Việt Nam, bảo vệ sức khỏe và tính mạng của người dân, không để lây lan dịch bệnh cho gia cầm trong nước, ngày 4/4, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện yêu cầu các bộ, ngành Trung ương và UBND các tỉnh tiếp tục triển khai quyết liệt Đề án phòng ngừa, ngăn chặn vận chuyển và kinh doanh gia cầm, sản phẩm gia cầm nhập khẩu trái phép (Đề án 2088).

Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương tăng cường quản lý, ngăn chặn việc vận chuyển, kinh doanh gia cầm, sản phẩm gia cầm không rõ nguồn gốc, chưa qua kiểm dịch, không bảo đảm ATTP... lưu thông trên thị trường; thực hiện nghiêm việc tăng cường kiểm soát vận chuyển gia cầm, sản phẩm gia cầm qua các tỉnh biên giới phía Bắc...

Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế phối hợp với Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Bộ Thông tin & Truyền thông trong việc cung cấp và phổ biến thông tin về tình hình dịch cúm gia cầm, đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện sử dụng thực phẩm gia cầm sạch, rõ nguồn gốc xuất xứ, bảo đảm ATTP...

Bộ Y tế cũng đã có công văn gửi Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương đề nghị phối hợp triển khai các biện pháp phòng chống cúm A/H7N9; gửi công điện đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tăng cường triển khai các biện pháp phòng, chống cúm A/H7N9; có công văn khẩn gửi Viện trưởng các Viện Vệ sinh Dịch tễ/Pasteur và Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố yêu cầu khẩn trương chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống cúm A/H7N9.

Bộ cũng đã xây dựng kế hoạch hành động phòng chống cúm A/H7N9 và đã thành lập các đoàn kiểm tra công tác phòng, chống dịch tại một số tỉnh biên giới.

Nhóm PVTS