Theo Kế hoạch 371/KH-UBND, thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn TP. Hà Nội, UBND thành phố chỉ đạo Công an cơ sở thực hiện tốt quản lý cư trú, nắm bắt tình hình địa bàn, đối tượng, đặc biệt với các nhóm trẻ em có nguy cơ cao bị bạo lực, xâm hại tình dục, bị sử dụng tham gia lao động trái quy định của pháp luật như trẻ em làm việc xa gia đình, trẻ em sống trong gia đình có người mắc tệ nạn xã hội, trẻ em có cha mẹ ly hôn, trẻ em bị mua bán bắt cóc, trẻ em lang thang và các nhóm trẻ em có nguy cơ khác; tăng cường rà soát, phát hiện, quản lý, theo dõi người có tiền án, tiền sự về các hành vi xâm hại trẻ em, đồng thời triển khai các biện pháp phòng ngừa theo quy định của pháp luật.
Phát triển hệ thống cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em
- Tiếp tục duy trì, củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của các mô hình bảo vệ trẻ em đã được triển khai hiệu quả; nghiên cứu, triển khai và nhân rộng mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp, mô hình phối hợp liên ngành trong bảo vệ trẻ em, phòng điều tra thân thiện và các mô hình phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em phù hợp với điều kiện thực tiễn của Thành phố.
- Tăng cường lồng ghép, phối hợp cung cấp các dịch vụ y tế, giáo dục, tư pháp, trợ giúp pháp lý, trợ giúp xã hội; thúc đẩy kết nối giữa cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và các cơ quan, tổ chức có liên quan nhằm từng bước hoàn thiện mạng lưới cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em theo hướng liên thông, đồng bộ, bảo đảm trẻ em và gia đình được tiếp cận, hỗ trợ và cung cấp dịch vụ kịp thời, phù hợp với nhu cầu và quy định của pháp luật.
- Ưu tiên đầu tư, củng cố và nâng cao năng lực hoạt động của các cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em như Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Hà Nội, các cơ sở trợ giúp xã hội, điểm tư vấn tại cộng đồng, trường học và các cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em khác; bảo đảm đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, hỗ trợ, can thiệp đối với trẻ em bị xâm hại, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt và trẻ em bị vi phạm quyền trẻ em.
- Tăng cường công tác quản lý nhà nước, kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em; kịp thời phát hiện, ngăn ngừa và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em, vi phạm quyền trẻ em và các hành vi vi phạm trong công tác quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em theo quy định của pháp luật.
Đẩy mạnh công tác phòng ngừa, phát hiện và hỗ trợ, can thiệp đối với lao động trẻ em và trẻ em có nguy cơ trở thành lao động trẻ em
- Tăng cường các hoạt động phòng ngừa, phát hiện sớm các trường hợp lao động trẻ em, trẻ em có nguy cơ trở thành lao động trẻ em, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp, chuỗi cung ứng, tại cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hộ gia đình, kinh doanh cá thể, làng nghề, khu vực kinh tế phi chính thức và các lĩnh vực, địa bàn có nguy cơ phát sinh lao động trẻ em.
- Tổ chức thực hiện quy trình hỗ trợ, can thiệp lao động trẻ em và trẻ em có nguy cơ trở thành lao động trẻ em, đặc biệt bảo đảm trẻ em được tiếp cận đầy đủ các chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục phổ thông, trợ giúp pháp lý, học nghề, đào tạo nghề và các dịch vụ bảo vệ trẻ em phù hợp; đồng thời hỗ trợ gia đình có lao động trẻ em, trẻ em có nguy cơ trở thành lao động trẻ em tiếp cận các chính sách giảm nghèo, cải thiện sinh kế, đào tạo nghề và các chính sách xã hội khác.
- Tăng cường công tác rà soát, thu thập thông tin, cập nhật và quản lý trẻ em trong các hộ gia đình, đặc biệt nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt và trẻ em thuộc hộ cận nghèo, trẻ em bỏ học và có nguy cơ bỏ học nhằm kịp thời hỗ trợ, can thiệp theo quy định.
- Hướng dẫn, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người sử dụng lao động, đặc biệt người sử dụng lao động tại các làng nghề, khu vực kinh tế phi chính thức, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, hộ gia đình, hộ kinh doanh cá thể trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về phòng ngừa lao động trẻ em; nâng cao kiến thức, kỹ năng phát hiện và phối hợp với các ban, ngành, cơ quan, tổ chức để can thiệp, hỗ trợ lao động 5 trẻ em; bảo đảm điều kiện làm việc đối với trẻ em tham gia lao động theo quy định của pháp luật phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành, đặc điểm thể chất, tâm lý của trẻ em và các quy định của pháp luật.
- Khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, liên minh hợp tác xã, tổ hợp tác, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, các làng nghề xây dựng và thực hiện cơ chế tự kiểm tra, giám sát, rà soát, đánh giá nguy cơ phát sinh lao động trẻ em trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và chuỗi cung ứng để kịp thời ngăn chặn và xử lý các vi phạm; chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa phù hợp, bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật về trẻ em và lao động.
Tăng cường quản lý, nắm bắt các đối tượng trẻ em có nguy cơ trở thành lao động trẻ em
- Chỉ đạo Công an cơ sở thực hiện tốt quản lý cư trú, nắm bắt tình hình địa bàn, đối tượng, đặc biệt với các nhóm trẻ em có nguy cơ cao bị bạo lực, xâm hại tình dục, bị sử dụng tham gia lao động trái quy định của pháp luật như trẻ em làm việc xa gia đình, trẻ em sống trong gia đình có người mắc tệ nạn xã hội, trẻ em có cha mẹ ly hôn, trẻ em bị mua bán bắt cóc, trẻ em lang thang và các nhóm trẻ em có nguy cơ khác; tăng cường rà soát, phát hiện, quản lý, theo dõi người có tiền án, tiền sự về các hành vi xâm hại trẻ em, đồng thời triển khai các biện pháp phòng ngừa theo quy định của pháp luật.
- Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành trong việc kết nối, quản lý dữ liệu trẻ em với cơ sở dữ liệu dân cư theo hướng dẫn, chỉ đạo của Trung ương.
- Chỉ đạo Công an cấp xã thường xuyên phối hợp với phòng Văn hóa - Xã hội trong trao đổi, cung cấp thông tin trẻ em bị xâm hại theo quy định của pháp luật nhằm phục vụ công tác hỗ trợ, can thiệp, bảo vệ trẻ em kịp thời, hiệu quả.
- Chủ trì, phối hợp với sở, ngành liên quan đấu tranh phòng, chống tội phạm bạo lực, xâm hại tình dục trẻ em, mua bán trẻ em vì mục đích bóc lột sức lao động; phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan hỗ trợ, can thiệp, bảo vệ an toàn cho trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục, trẻ em là lao động trẻ em; duy trì và vận hành các kênh thông tin để tiếp nhận, phản ánh thông tin về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.
- Nâng cao năng lực cho cán bộ lực lượng Công an các cấp đặc biệt là cán bộ Công an làm việc với trẻ em trong điều tra, xử lý tội phạm xâm hại trẻ em về công tác điều tra thân thiện với trẻ em và phối hợp kết nối, cung cấp các dịch vụ y tế, hỗ trợ tâm lý, pháp lý, phúc lợi xã hội cho trẻ em là người bị hại, người làm chứng. Tiếp tục xây dựng và nâng cao hiệu quả mô hình Phòng điều tra thân thiện với trẻ em.
- Thường xuyên theo dõi, rà soát các vụ việc bạo lực, xâm hại trẻ em trên địa bàn Thành phố để kịp thời đôn đốc điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật; không để xảy ra tình trạng chậm trễ, kéo dài; kiên quyết xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân có hành vi bao che, chậm trễ, cố tình kéo dài hoặc không thực hiện trách nhiệm trong giải quyết các vụ việc bạo lực, xâm hại trẻ em theo quy định của pháp luật.
Kế hoạch 371/KH-UBND